سر و ناآموخته و بىتربيت و متلون المزاج .
و خودخواه : مغرض و غرضمند و تن پرور و كسى كه خويشتن را مىخواهد . و خوددار : صابر و بردبار و شكيبا . و خوددارى : صبر و شكيبائى و بردارى و تحمل . و خودراى : خام خيال و شوخ و بذلهگوى و خودسر و هواپرست و به خيال خود . و خودرائى : خود سرى و تكبر و هواپرستى و به خيال خود و بدون مشورت غير كردن كارى . و خود رخصتى :
باصطلاح هندى رفتن بدون اجازه و كاسته شدن از مواجب وى . و خود رسته :
گياهى كه به خودى خود روئيده باشد بدون كاشتن .
و وحشى و دشتى و صحرائى . و خود رنگ : چيزى كه داراى رنگ طبيعى باشد .
و رنگ زرد تيره . و رنگ ثابت و تغيير ناپذير .
و خودرو : رنگ ناكرده كه داراى رونق طبيعى باشد . و خودرو : خود رسته و به خودى خود سبز شده و ناكاشته . و خودروى : بدون تربيت و باليدگى و نمو به خودى خود . و گل لاله . و خود روئى :
نمو و باليدگى به خودى خود . و خودسازى :
تهذيب اخلاق . و آرايش ظاهر خود . و خود ستائى : مداحى و تحسين از خويشتن و تفاخر بيهوده و عبث و پغار . و خود سر : بىباك و گستاخ و بىترس و دلير و به خيال خود و سر كش و متمرد و سخت سر . و خود سوز :
خود بسوز كه نام آتشكدهاى در آذربايجان باشد .
و خود غرض : خودخواه و مغرض و غرضمند . و خود غلط : كسى كه رايش ناصواب و خطا باشد . و خود فروش :
لاف زننده و گزاف گوينده و فخريه كننده .
و خود كاره : كسى كه براى خود كار كند درصورتىكه اعتماد به كسى نداشته باشد . و خود كاشت : كشت زمينى كه مخصوص به خود شخص باشد . و خود كاشته : زراعت شدهء بواسطهء زراع خويشتن . و خودكام :
خود راى و متكبر و خود سر و كسى كه بكام خود برآمده باشد . و خود كامه : خود راى و بكام خود برآمده و خود سر . و علف خود روى . و خود كامى : دلبستگى . و غرضمندى .
و سركشى و خودسرى . و خود كرده : كارى كه خود شخص بدون مشورت غير كرده باشد .
و خودنما : كسى كه خود را بمردم وانمايد و متكبر و خودستا . و گياه خودرو . و خود نمائى : خود ستائى و تكبر و غرور و فخريه .
و با خود : با سبب و با دليل . و بى خود :
بىجهت و بىسبب و بىوجود .
خود
(
xod
) پ . كلمهء ضمير بمعنى او مانند خود داند : يعنى او داند و خود كرد يعنى او كرد . و گاه اين كلمه در فعلهاى دو ضميرى مانند فعل صرف شود و خودم و خودت و خودش و خودمان و خودتان و خودشان گويند مانند من خودم كردم تو خودت كردى تا آخر و من خودم گفتم و تو خودت گفتى تا آخر .
خودات
(
xavd t
) ع . ج . خود .
خود به خود
(
xod - be - xod
) م ف .
پ . بميل و ارادهء خود و بدون جهة و سبب و بدون خواهش و ميل ديگرى .
خودساز
(
xud - s z
) ا . پ . كسى كه كلاه خود و مغفر مىسازد .
خودسازى
(
xud - s zi
) ا . پ . شغل ساختن كلاه خود .
خودستان
(
xudest n
) ا . پ . شاخ نو رستهء تاك انگور كه ترش و خوشمزه است و آن را مىخورند .
خوده
(
xude
) ا . پ . حقيقت و راستى و درستى . و طاق و گنبد .
خودها
(
xodh
) پ . ج . خود .
خودى
(
xodi
) ا و ص . پ . اشنا و آشنائى .
و هستى و انانبت . و خودسرى .
خوديسوز
(
xodi - suz
) ا . پ . خود سوز كه آتشكدهاى در آذربايجان باشد .
خوذ
(
xovaz
) ع . ج . خوذة .
خوذان
(
xavz n
) ا . ع . خوذان الناس : خدم مردم . و ذهب فلان فى خوذان الخامل يعنى بدرجهء فروتر از اهل فضل واقع شد فلان .
خوذة
(
xavzat
) ا . ع . كلاه خود و مغفر ج : خوذ . و صداع و درد سر .
خور
(
xavr
) ا . پ . نام جائى در خراسان .
خور
(
xavr
) ا . ع . زمين پست . و شاخى از دريا . و ريختنگاه آب دريا . و نام چند موضع .
خور
(
xavr
) م . ع . خاره خورا ( از باب نصر ) . زد بر خوران وى . و خار الثور : بانگ كرد گاو . و خار الحر خورا و خؤرا و خورة : ضعيف و منكسر شد گرما . و كذلك خار الرجل .
خور
(
xur
) ا . ع . زنان بسيار شك در گمان افكننده بجهة فساد آنها - واحد ندارد - .
و ج . خوار و خوارة .
خور
(
xavar
) ص . ع . ضعيف و سست و ناتوان .
خور
(
xavar
) م . ع . خور الرجل خورا ( از باب سمع ) : ضعيف و ناتوان شد آن مرد .
خؤر
(
xo'ur
) م . ع . خار خورا و خؤرا و خؤرة . مر . خور .
خور
(
xor
) ا . پ . خوار و ذليل و حقير و فرومايه و دون و پست و رسوا و بىآبرو . و نامشهور . و سزاوار و لايق و شايسته و پسنديده .
و قابل پستى . و مشرق . و شريك و انباز و هم باز و هم جفت . و نور و روشنائى و شعاع . و آفتاب . و روز يازدهم از هر ماه شمسى و