تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1425

مساهمون:

ص١٤٢٥
اصفهان . و نام شهرى .

خوزب

(
xuzab
) ا . ع . آماس پستان ماده شتر .

خوزدوك

(
xavazduk
) ا . پ . جانورى سياه شبيه بجعل و خنفساء و خبزدوك .

خوزده

(
xuzdeh
) ا . پ . زنبور سياه . و جعل .

خوزر

(
xuzar
) ا . پ . يك نوع درختى .

خوزرى

(
xvzar
) ا . ع . نوعى از رفتار كه در آن تفكك اعضا باشد .

خوزستان

(
xuzest n
) ا . پ . مملكت هوزمشير كه عربستان هم مىگفتند و اين مملكت را كه در كنار كلده و در ما بين فارس و بابل واقع شده بود در قديم سوزيانا و الام نيز مىگفتند و پايتخت آن شهر سوز بوده است كه اكنون معروف بشوش است و پادشاهان آن بر كلده غالب شده و آن را جزء مملكت خود نمودند و در عهد دارا يكى از ايالتهاى ايران محسوب مىشده . و نيز خوزستان محل زراعت نى شكر و مملكت شكرخيز و كارخانهء شكرسازى را گويند .

خوزع

(
xavza '
) ا . ع . پيزه زال .

خوزقة

(
xavzaqat
) ا . ع . چوب در كون كسى كردن و اين عمل نوعى از كشتن بوده كه در قديم معمول مىداشتند .

خوزلى

(
xavzal
) ا . ع . نوعى از رفتار با تبختر .

خوزم

(
xozam
) ا . پ . بخار و نژم و ضباب .

خوزم

(
xavzam
) ا . پ . درودگر و نجار .

خوزمة

(
xavzamat
) ا . ع . به زبان اعراب خزاعه گاو ماده .

خوزه

(
xoze
) ص . ع . پايمال شده و ويران و خراب شده .

خوزه

(
xuze
) و خووزه (
xovuze
) ا . پ . طاق نصرت . و اطاقى كه عروس در آنجا منتظر ورود داماد مىباشد .

خوزهرج

(
xavzahraj
) ا . ع . معرب خرزهره و بمعنى آن .

خوزى

(
xuzi
) ص . پ . كوفته شدهء مانند گوشت . و منسوب بخوزستان .

خوزى

(
xuziyy
) ا . ع . الخوزى منسوب بسكة الخوز اصفهان يا شعب الخوز مكه .

خوزى خوار

(
xuzi - x r
) ا و ص . پ . خورندهء گوشت كوفته شده . و ديوث و كسى كه معاش وى از اعمال ناشايستهء زنش بگذرد .

خوزيدن

(
xuzidan
) ف م . پ . طلبيدن و خواندن و بمهمانى عروسى طلبيدن و دعوت كردن .

خوژه

(
xuje
) ا . پ . تاج خروس . و رودهء آگندهء از قيمه .

خوس

(
xavs
) م . ع . خاس به خوسا ( از باب نصر ) : غدر كرد بوى و خيانت نمود . و خاست الجيفة : بوى گرفت مردار . و خاس الشيى : كاسد شد و بىروح گرديد آن چيز . و خاس بالعهد : شكست پيمان را و خلاف كرد .

خوس

(
xus
) ا . ع . غدر و خيانت .

خوس

(
xos
) ا . پ . برادر اندر و برادر نسبتى .

خوسانيدن

(
xus nidan
) ف ل و م . پ . خواستن و آرزو داشتن و مايل و راغب شدن . و خواستن كنانيدن . و آرزو كردن .

خوسانيدن

(
xus nidan
) ف م . پ . خيسانيدن .

خوست

(
xost
) ص . پ . مانده و خسته و آزرده و ماليده و فرسوده شده و سوده شده .

خوست

(
xust
) و (
xost
) ا . پ . جزيره و خشكى ميان دريا . و راه كوفته شده .

خوستار

(
xost r
) ا . پ . خواستار و خواستگار و خواهنده و طلب كننده .

خوستن

(
xostan
) و (
xust n
) ف م . پ . پرسيدن و سؤال كردن و پرسش كردن و استفسار نمودن .

خوسته

(
xoste
) ص . پ . كنده و بركنده . و گنديده و بدبو .

خوسره

(
xusre
) ا . پ . برادر زن و يا برادر شوهر .

خوسه

(
xuse
) ا . پ . علامت و صورتى كه در فاليزو كشتزار نصب كنند تا جانوران از ديدن وى گريزند . و خوسه شدن : گشن شدن سگ ماده .

خوسيدن

(
xusidan
) ف ل و م . پ . خشكيدن . و درهم كشيدن . و پرچين كرده شدن . و تر كرده شدن . و جارى شدن رطوبت از چشم . و جمع كردن و گرد كردن و فراهم آوردن .

خوش

(
xavc
) ا . ع . تهيگاه و خاصره خواه از انسان باشد و يا غير آن .

خوش

(
xavc
) م . ع . خاشه بالرمح خوشا ( از باب نصر ) : نيزه زد آن را . و خاش جاريته : گائيد كنيزك خود را . و خاش الشيئ : گرفت آن چيز را . و خاش التراب و غيره فى الوعاء : پاشيد خاك و جز آن را در آوند .

خوش

(
xoc
) ص . پ . خوب و نيك و خير و شيرين و به و نيكو و نغز و طرب‌انگيز و لذيذ و نوشين و ملايم و شريف و نجيب و جميل و رعنا و خوب صورت و لطيف و مفرح . و دلپسند و شايسته و مطبوع و پسنديده و محبوب