موضعى به مكه .
حزوز
(
hozuz
) ع . ج . حز (
hazz
) .
حزوكل
(
hazavkal
) ا . ع . كوتاه .
حزولق
(
hazavlaq
) ا . ع . كوتاه گرداندام .
حزوم
(
hozum
) ع . ج . حزم .
حزومة
(
hozumat
) م . ع . حزم الرجل حزما و حزامة و حزومة ( از باب كرم ) : هشيار شد آن مرد در كار خويش .
حزون
(
hazun
) ا . ع . گوسپند بدخو .
حزونة
(
hazunat
) ا . ع . درشتى زمين .
حزى
(
hazy
) م . ع . حزى حزيا ( از باب ضرب ) : فال گوئى كرد و خبر داد از غيب . و حزى الطير : فال گرفت بمرغان و بانگ زد بر آنها يتفأل . و حزى السراب الشخص : برداشت آنكس را كور اب . و حزى النخل : اندازه كرد بار آن خرما بن را بر درخت .
حزيب
(
hazib
) ص . ع . امر حزيب :
كار دشوار . ج : حزب (
hozob
) و (
hozb
) .
حزيران
(
hazir n
) ا . ع . ماه نهم از سال سريانى .
حزيز
(
haziz
) ا . ع . مرد سخت عمل .
و جاى درشت هموار . ج : حزان (
hozz n
) و (
hezz n
) و احزة و حزز (
hozoz
) .
حزيق
(
haziq
) ا . ع . جماعت و گروه .
و ج . حزيقة .
حزيقة
(
haziqat
) ا . ع . جماعت و گروه .
و بستان . و پارهاى از هر چيز . ج : حزائق و حزيق و حزق (
hozoq
) .
حزيم
(
hazim
) ا و ص . ع . سينه و ميانهء سينه يعنى جاى بستن تنگ . ج : احزمة و حزم (
hozom
) . و هشيار در كار خويش . ج : حزماء .
حزين
(
hazin
) ص . ع . اندوهگين . ج :
حزان و حزناء .
حزين
(
hazin
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمگين و اندوهگين و مهموم و دلگير و ملول .
حس
(
hass
) ا . ع . حيله كه حذاقت و جودت نظر و قدرت بر تصرف باشد .
حس
(
hass
) م . ع . حس البرد الكلا حسا ( از باب نصر ) : سوخت سرما گياه را . و حس الشيئ : دريافت حس و حركت آن چيز را . و حس اللحم : انداخت گوشت را بر آتش تا بپزد . و حس النار :
گسترد آتش را بر بالاى كوماچ و كباب و جز آن تا پخته گردد . و منه المثل لو لا الحس ما باليت بالدس يضرب لمن تكرر عليه البلاء . و حس القوم : كشت آن قوم را و بركند خانمان ايشان را . و حس البرد الجراد : كشت سرما ملخ را . و حس الدابة : خاريد با قشو آن ستور را و افشاند خاك را از آن .
حس
(
hess
) ا . ع . حركت . و آواز نرم گذشتن چيزى كه بر گوشن خورد و بديدن نيايد .
و آواز و دردى كه بعد از ولادت زنان را عارض شود . و سرما كه گياه و نبات را بسوزاند .
و چيزى . يق الحق الحس بالاس اى الشيئ بالشيئ معناه اذا جاءك شىء من ناحية فافعل مثله .
حس
(
hes
) و (
hess
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درك و دريافت و پولاب و سترسا و ادراك . و حس باطن : قوهء درونى كه دريافت چيزها كند . و حس ظاهر :
هر يك از حواس پنجگانه و حس مشترك :
كه گيور نيز گويند باصطلاح طب قوهاى كه قبول مىكند جميع صور محسوسهاى را كه در حواس ظاهر مرتسم و منقوش شدهاند و آنها را بحس باطن مىرساند . و حس داشتن :
حيوة داشتن و زنده بودن و دريافت چيزى كردن . و حس كردن : دريافت كردن و درك نمودن .
حس
(
hasse
) ا . ع . يق ضربه فما قال حس يا هذا يعنى زد آن را و كلمهء حس نگفت چه اين كلمه را در وقتى مىگويند كه غفلة صدمهاى به انسان برسد مانند بىخبر خليدن خار و سوختن باخگر و جز آن .
حس
(
hass
) و (
hess
) و (
hoss
) ا .
ع . كوشش و طاقت . مر . بس و بس و بس .
و قولهم جئ به من حسك و بسك اى ائت به على كل حال من حيث شئت .
حس
(
hass
) و (
hess
) م . ع . حس له حسا و حسا ( از باب ضرب و سمع ) : بخشود بر وى .
و حس بالخبر : دانست آن خبر را و يقين كرد بر آن . و ربما قالوا حسيت بالخبر على الابدال .
حسا
(
has
) و حساء (
has '
) ا . ع .
هر چيز رقيق كه توان آن را آشاميد .
حساء
(
hes '
) ع . ج . حسى و حسى و حسى و نيز حساء ا خ : نام موضعى .
حساب
(
hes b
) ا . ع . شمار . و بسنده و كافى . قوله تعالى
عَطاءً حِساباً .
و ج .
حسبان . و ج ج : حسبانات . و جماعت كثير از مردم . و يوم الحساب : روز قيامت .
حساب
(
hes b
) م . ع . حسبه حسبا و حسبانا و حسبانا و حسابا و حسبة و حسابة ( از باب نصر ) : شمرد آن را . و حاسب محاسبة و حسابا مر . محاسبة .
حساب
(
hes b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندازه و مقدار و پيمايش و مقياس و شمار و تعداد و گزمر و شمردگى عدد . و بسنده و كافى . و ارز و قيمت و نرخ . و حواله . و عيار . و تشخيص محاسبه و قطع و فصل آن . و معامله و داد و ستد و بيع و شرا .
و كار و بار . و حق و سزاوار و موافق عدالت و قاعده و قانون . و نيز حساب : علمى را گويند كه در آن بحث مىشود از شمارهء اعداد .
و حساب جمل : حساب و شمارهء ابجد .
مر . ابجد . و حساب كردن : شمار كردن