تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1084

مساهمون:

ص١٠٨٤

جرس

(
jars
) ا . ع . پاره‌اى از هر چيز يق مضى جرس من الليل .

جرس

(
jars
) م . ع . جرس جرسا ( از باب نصر و ضرب ) : ليسيد به زبان و نيز جرس : سخن گفتن . و خوردن زنبور گل را و ترنم كردن .

جرس

(
jars
) و (
jers
) ا . ع . آواز نرم يقال سمعت جرس الطير اذا سمعت صوت منقاره و يا عام است و گويند در حالت افراد مفتوح آيد يقال ما سمعت له جرسا و بالفظ حس مكسورمانند ما سمعت له حسا و لا جرسا .

جرس

(
jers
) ا . ع . اصل هر چيزى .

جرس

(
jaras
) ا . ع . دراى و زنگ الحديث لا تصحب الملائكة رفقة فيها كلب او جرس . ج : اجراس . و نيز : جرس : نام سگى و نام شخصى .

جرسام

(
jers m
) ا . ع . بيمارى برسام و زهر .

جرست

(
jarrast
) و (
jarest
) ا . پ . آواز بهم سائيدن دندانها و دريدن كرباس .

جرستيدن

(
jerestidan
) ف ل . پ . چرستيدن و بهم سائيدن دندانها .

جرسدار

(
jaras - d r
) ا . پ . قاصد و شاطر .

جرسمة

(
jarsamat
) م . ع . تيز نگريستن .

جرسى

(
jarsi
) ا . پ . چرخ انگور مالى .

جرش

(
jarc
) م . ع . جرشه جرشا ( از باب نصر و ضرب ) : خاريد آن را . و نيز جرش : پوست باز كردن از چوب و جز آن . و ماليدن پوست تا نرم و تابان گردد . و نيم كوفته كردن حبوب و مانند آن . و سر به شانه خاريدن تا سبوسه و جز آن برود . و نرم دويدن .

جرش

(
jarc
) ا . ع . آواز بيرون آمدن مار از پوست چون بعض خود را به بعض خارد و اتيته بعد جرش من الليل يعنى پارهء اولين شب كه از اول شب تا ثلث آن باشد . و اتيته بجرش من الليل يعنى پارهء آخرين شب .

جرش

(
jarc
) و (
jerc
) و (
jorc
) و (
jarac
) و (
jorac
) ا . ع . پاره‌اى از شب .

جرش

(
jarac
) ا خ . ع . شهرى در اردن .

جرش

(
jorac
) ا . ع . جماعتى از محدثين . و ا خ . روستائى به يمن .

جرشب

(
jorcob
) ا . ع . كوتاه بالا .

جرشبة

(
jarcabat
) م . ع . به شدن بعد از بيمارى يا لاغرى . و جرشبت المراة : دو تا شد زن و خم گرديد و يا به پيرى رسيد و يا پنجاه ساله گرديد .

جرشع

(
jorco '
) ا . ع . شتر و يا اسب بزرگ و بزرگ سينه و پهلو برآمده از شتر و جز آن . و وادى بزرگ شكم و كوه خرد ستبر درشت . ج : جراشع .

جرشفت

(
jarcaft
) ا . پ . هجو و شعرى كه در هجو و مذمت كسى باشد .

جرشمة

(
jarcamat
) م . ع . جرشم جرشمة : به شد از بيمارى . و تيز نگريست . و ناپسند نمود روى او را .

جرشى

(
jerecc
) ا . ع . نفس و دم و تن مردم .

جرشى

(
joraciy
) و جرشيه (
joraceyyat
) ص . ع . منسوب به جرش كه روستائى در يمن است يق اديم جرشى و ناقة جرشية .

جرض

(
jarz
) م . ع . جرضه جرضا ( از باب نصر ) : خفه كرد آن را .

جرض

(
jaraz
) ا . ع . خدوى ناشتا و يا عام است .

جرض

(
jaraz
) م . ع . جرض بريقه جرضا ( از باب سمع و ضرب ) : فرو خورد خدو را باندوه . و نيز جرض : بگلو درماندن طعام و جز آن و به مردن رسيدن .

جرضم

(
jarzam
) ا . ع . پير بر جاى ماندهء از لاغرى و سخت پير .

جرضم

(
jorzom
) ا . ع . بسيار خوار .

جرضم

(
jerzamm
) ا . ع . بسيار خوار . و گوسپند مادهء بزرگ فربه و كلانسال .

جرضى

(
jarz
) ع . ج . جريض .

جرط

(
jarat
) ا . ع . اندوه گلوگير .

جرط

(
jarat
) م . ع . جرط بالطعام و غيره جرطا ( از باب سمع ) : بگلو درماند طعام و جز آن .

جرع

(
jar '
) م . ع . جرع الماء جرعا ( از باب فتح و سمع ) : فرو خورد آب را .

جرع

(
jara '
) م . ع . تافته تر شدن يك تاه از تاههاى رسن . و جرعه جرعه خوردن شراب ( و الفعل من سمع ) .

جرع

(
jara '
) ا . ع . ج . جرعة و جرعة . و ذو جرع ا خ : نام شخصى از قبيلهء الهان بن مالك .

جرع

(
jare '
) ص . ع . رسنى كه يك تاء آن تافته‌تر باشد .

جرع

(
jora '
) ع . ج . جرعة .

جرعاء

(
jar ' '
) ا . ع . ريگ هموار نيكو نبات آسان گذار يا زمين درشت كه بريك ماند و يا يگ توده‌اى كه هيچ نرويد بر وى . و يا ريگ توده‌اى كه يك جانب گياه و يك جانب سنگريزه دارد .

جرعان

(
jer ' n
) ع . ج . جرعة و جرعة .

جرعب

(
jar'ab
) ا . ع . مرد درشت خوى و گول و درشت . و بلاى سخت . و ا خ . نام شخصى .

جرعبة

(
jar'abat
) م . ع . جرعب
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1084 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )