تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1082

مساهمون:

ص١٠٨٢
آهنى .

جرجر

(
jerjer
) ا . ع . شتر بسيار آواز . و تره تيزك .

جرجر

(
jerjer
) و (
jarjar
) ا . ع . نخود و باقلا .

جرجر

(
jerjer
) ا . پ . باقلا و تره تيزك .

جرجرايا

(
jarjar y
) ا . ع . كسى كه شراب بسيار خورد . و آبى كه قلقل صدا كند . و ا خ . نام موضعى در عراق عرب .

جرجرة

(
jarjarat
) ا . ع . آواز كردن گلو فى المثل ان جرجر العود فزده و قرا . و بآواز فرو بردن آب از حلق . الحديث : الذى يشرب فى اناء الفضة انما يجرجر فى بطنه نار جهنم . و جرجر الشراب : اواز كرد شراب . و جرجره : با آواز خورانيد او را شراب .

جرجس

(
jerjes
) ا . ع . پشهء ريزه . و موم و گلى كه بان مهر كنند . و كتاب و برگ و ورق .

جرجمان

(
jorjom n
) ا . ع . بسيار خوار .

جرجمة

(
jarjamat
) م . ع . خوردن چيزى . و افگندن و ويران كردن و باز نمودن بنا . و جرجمه : نوشيد آن را .

جرجور

(
jorjur
) ا و ص . ع . گروه و جماعت . و شتر نجيب و قوى هيكل . ج : جراجر . و مأة جرجور : صد كامل و تمام .

جرجوم

(
jorjum
) ا . ع . كافشه و نوعى از افگندن .

جرجير

(
jerjir
) ا . ع . تره تيزك .

جرجيس

(
jerjis
) ا خ . ع . نام پيغامبرى .

جرح

(
jarh
) م . ع . جرجه جرحا ( از باب فتح ) : خسته كرد آن را المثل : جرحه حيث لا يضع الراقى انفه يضرب لمن يقع فى امر لا حيلة له فى الخروج منه قالته جندلة بنت حارث و كانت تحت حنظلة بن مالك و هى عذراء و كان حنظلة شيخا فخرجت ليلة مطيرة فبصر بها رجل فوثب عليها و افتضها فصاحت فقال لها الرجل مالك فقالت لسعت قال اين قالت حيث لا يضع الراقى انفه . و نيز جرح : كسب كردن و ورزيدن . و جرح فلانا : عيب كرد فلان را و دشنام داد . و جرح شاهدا : باطل كرد عدالت آن شاهد را . و جرح جرجا ( از باب سمع ) : خسته گرديد و رسيد مر او را جراحتى . و جرحت شهادته : نا مقبول شد گواهى آن .

جرح

(
jarh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نامقبولى . و جرح شدن شاهد : قبول ناشدن گواهى شاهد . و جرح كردن شاهد : نامقبول گردانيدن گواهى شاهد را .

جرح

(
jorh
) ا . ع خستگى . ج : جروح و اجراح .

جرحة

(
jorhat
) ا . ع . خستگى .

جرحى

(
jarh
) ع . ج . جريح .

جرخست

(
jarxast
) و جرخشت (
jarxoct
) و (
jarxect
) ا . پ . چرخ انگور مالى .

جرد

(
jard
) ا . پ . تخت و اورنگ پادشاه . و پرنده‌اى كه پيوسته در كنار آب نشيند و خرچال نيز گويند .

جرد

(
jard
) ا . ع . جامهء كهنهء سوده . ج : اجراد . و فرج و نره . و سپر . و بقيهء مال . و گروه سواران كه براى جنگ دشمن جدا كرده شوند .

جرد

(
jard
) ص . ع . مكان جرد : جاى بىگياه . و ثوب جرد : جامهء كهنه ج : جرود .

جرد

(
jard
) م . ع . جرد القحط الارض جردا ( از باب نصر ) : بىگياه كرد قحطسالى آن زمين را . و كذلك جرد الجراد الارض . و نيزجرد : پوست بردن از چيزى به چيزى .

جرد

(
jord
) ا . پ . چرغد و شبگير .

جرد

(
jord
) ع . ج . اجرد .

جرد

(
jarad
) ا . پ . زخم‌دار .

جرد

(
jarad
) ا . ع . صحراى بىگياه . و علت پىستور مانند آماس و ترنجيدگى و پشست يق رمى على جرده .

جرد

(
jarad
) م . ع . جرد الرجل جردا ( از باب سمع ) : خراج بر آورد پوست آن مرد از خوردن ملخ . و جرد ( مجهولا ) : دردگين شكم گرديد از خوردن ملخ . و جرد الزرع ايضا ( مجهولا ) : ملخ رسيده گرديد آن كشت . و جرد الفرس : كوتاه و تنك موى گرديد اسب . و جرد المكان : بىگياه گرديد جاى .

جرد

(
jared
) ص . ع . مكان جرد : جاى بىگياه .

جرداء

(
jard '
) ص . ع . مؤنث اجرد . و ارض جرداء : زمين بىگياه . و نعل جرداء : كفش بيموى . و خمر جرداء : شراب صاف .

جرداء

(
jard '
) ا . ع . سنگ سخت و تابان .

جرداب

(
jerd b
) ا . ع . معرب گرداب و بمعنى آن .

جرداح

(
jerd h
) و جرداحة (
jerd hat
) ا . ع . پشتهء زمين .

جردان

(
jard n
) ا . پ . طبقى كه درويشان انعام و جايزه در آن دريافت كنند . و قلاب و زره و زنجير قفل .

جردان

(
jord n
) ا . ع . نرهء ستور . و يا عام است . ج : جرادين . و ا خ . نام وادى .

جردان فار

(
jard n - f r
) ا . ع .