تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1085

مساهمون:

ص١٠٨٥
الماء جرعبة : نيكو آب خورد .

جرعبيل

(
jar'abil
) ا . ع . غليظ درشت .

جرعة

(
jar'at
) و (
jaraat
) ا . ع . ريگ هموار نيكو نبات آسان گذار و يا زمين درشت كه بريگ ماند و يا ريگ توده‌اى كه هيچ نرويد و يا ريگ توده‌اى كه يك جانب گياه و يك جانب سنگريزه دارد . ج : جرع و جرعان .

جرعة

(
jor'at
) و (
jar'at
) و (
jer'at
) ا . ع . يك آشام از آب و شراب و جز آن . ج : جرع .

جرعة

(
jor'at
) و (
jar'at
) ا . ع . يك آشام فرو خوردن آب بيك بار .

جرعة

(
jaraat
) ا خ . ع . موضعى نزديك كوفه . و يوم الجرعة : آن روز كه در آنجا اهل كوفه فراهم آمده سعيد بن العاص را كه از طرف عثمان رضى اللّه عنه والى كوفه شده رسيده بود برگردانيدند و ابو موسى اشعرى را والى خويش گردانيده و از عثمان استجازه كردند و عثمان خواهش ايشان را پذيرفت .

جرعكوك

(
jor'okuk
) و جرعكيك (
jor'akik
) ا . ع . چغرات .

جرعوب

(
jor'ub
) ا . ع . مرد ستبر بسيار آب‌خور .

جرعه

(
jor'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مقدارى از آب و شراب و جز آن كه بيك بار و در يك دم نوشيده شود و هنگ و بقيه‌اى از شراب كه در جام مانده باشد . و يك جرعه از آب و شراب يك هنگ .

جرعه دان

(
jor'e - d n
) ا . پ . پيالهء شراب‌خورى و جام . و خرجين چرمى كه مسافر در آن زاد و شراب خود گذارد .

جرعه ريز

(
jor'e - riz
) ا . پ . جامى ناوچه‌دار كه بر دو قسم است بزرگ و كوچك و با قسم كوچك آن دارو در گلوى كودكان ريزند و با بزرگ آن زنان در حمام آب بر سر ريزند .

جرعه كش

(
jor'e - kac
) و جرعه نوش (
jor'e - nuc
) ا . پ . باده نوش و آنكه جام شراب را تا ته آن مىنوشد .

جرعيب

(
jer'ib
) ا . ع . مرد درشت خوىگول .

جرغاتو

(
jarq tu
) ا . پ . جرعه‌ريز يعنى جامى ناودار كه بدان دارو در گلوى كودكان ريزند .

جرغان

(
jarq n
) ا . پ . طمغا و طغراى آتش‌پرستان و مغان .

جرغتو

(
jarqatu
) ا . پ . جرغاتو .

جرغد

(
jarqad
) و جرغند (
jarqand
) ا . پ . جگر آگند يعنى رودهء گوسپند كه آن را از گوشت و مصالح آگنده باشند . و چراغ و چراغدان .

جرغول

(
jarqul
) و جرغون (
jarqun
) ا . پ . گياهى داروئى كه بار تنگ و بتازى لسان الحمل گويند .

جرف

(
jarf
) ا . ع . مال خواه صامت باشد و يا ناطق . و فراخ‌سالى و گياه با هم پيچيده . و درختهاى خشك . و نوعى از انجير كه مار آن را دوست دارد و يا گياه افانيهء خشك . و نيز جرف ج : جرفة .

جرف

(
jarf
) . ص ع . عود جرف : چوب مختلف . و كذلك قدح جرف .

جرف

(
jarf
) م . ع . جرفه جرفا و جرفة ( از باب نصر ) : برد همهء آن را و از بيخ بر كند آن را و بسيار گرفت آن را . و نيز جرف : كاويدن زمين را و با بيل خاك و گل بركندن از زمين .

جرف

(
jerf
) ا . ع . كنج دهان .

جرف

(
jerf
) و (
jorf
) ا . ع . جائى كه سيل آن را ببرد .

جرف

(
jorf
) ا . ع . روى كوه هموار . و نشان روى ران و يا بدن شتر . و ا خ . موضعى نزديك مكه و موضعى نزديك مدينه و موضعى بيمن و موضعى بيمامة .

جرف

(
jorf
) و (
jorof
) ا . ع . آب كند . ج : اجراف و جرفة . قوله تعالى
عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ .

جرف

(
jeraf
) ع . ج . جرفة .

جرفاس

(
jerf s
) ا . ع . مرد باقوت درشت خلقت . ج : جرافيس . و شتر بزرگ . و شير درنده .

جرفة

(
jarfat
) ص . ع . ارض جرفة : زمين مختلف .

جرفة

(
jarfat
) م . ع . جرف جرفا و جرفة . مر . جرف .

جرفة

(
jarfat
) و (
jorfat
) ا . ع . داغى كه بر ران و يا بدن ستور گذارند . ج . جرف . و يا پوست شتر كه بركنده تاب دهند و بگذارند تا خشك گردد و به شكل شتر ماند و يا پارهء چرم بريدهء از ران يا بدن شتر كه آن را آونگان گذارند بجهة نشان .

جرفة

(
jerfat
) ا . ع . ريزهء نان . و پشتهء مستطيل از ريگ . ج . جرف .

جرفة

(
jerafat
) ع . ج . جرف .

جرفسة

(
jarfasat
) م . ع . جرفسه جرفسة : بر زمين افگند او را و تمام گرفت و از بيخ بركند . و جرفس فلان : بحرص تمام خورد فلان .

جرك

(
jork
) ا . ع . دشت و صحرا و بيابان .

جركنت

(
jarkant
) ا . پ . شوخى و مزاح و ميل بشهوات نفسانى و شهوت‌پرستى .

جرگ

(
jarg
) و جرگه (
jarge
) ا . پ . حلقه وصف مردم و حيوانات . و نوعى از شكار كه مردم بسيارى دور شكار را حلقه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1085 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )