تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1034

مساهمون:

ص١٠٣٤
صيغهء تثنيه ) ثعران . مر . ثعران (
so'r ne
) .

ثعط

(
saat
) م . ع . ثعط اللحم ثعطا ( از باب سمع ) : بوى گرفت گوشت . و كذلك ثعط الماء : بوى گرفت آب . و ثعط الجلد : بوى گرفت پوست و پاره پاره شد . و ثعطت شفته : بر آماسيد لب او و كفته گرديد .

ثعط

(
saet
) و (
sa't
) ص . ع . گوشت و آب بوى گرفته و پوست بوى گرفتهء پاره شده .

ثعطة

(
saetat
) ص . ع . بيضهء گنديده . و لب كفتهء بر آماسيده .

ثعل

(
so'l
) و (
saal
) ا . ع . دندان زائد پس دندانها و يا كج و راست برآمدگى دندانها .

ثعل

(
so'l
) ا . ع . كرمكى در خيك فاسد شده و بوى ناك گرديده . و مرد لئيم و ناكس . و ا خ . موضعى به نجد .

ثعل

(
so'l
) ص . ع . ج اثعل و ثعلا .

ثعل

(
so'l
) و (
sa'l
) و (
saal
) ا . ع . زيادت سر پستان ناقه و گاو و گوسپند و پستان افزونى بز و گوسپند . ج . ثعول .

ثعل

(
soal
) ا خ . ع . بنو ثعل : قبيله‌اى از تازيان .

ثعل

(
saal
) م . ع . ثعلت سنه ثعلا ( از باب سمع ) : مختلف شد جاى بر آمدن دندانهاى او و به روى هم در آمدند دندانهاى او .

ثعلاء

(
sa'l '
) ص . ع . لثة ثعلاء : آنكه دندانهايش بر يكديگر بر آمده باشد و مؤنث اثعل يعنى زنى كه دندان زائد و يا كج و راست داشته باشد .

ثعلب

(
sa'lab
) ا . ع . روباه ماده و يا عام است . ج : ثعالب و ثعالى . المثل هو اروغ من ثعلب . و آب‌راهه بسوى حوض و منفذ آب باران از جاى خشك كردن خرما . و سرنيزه كه در كعب سنان باشد . و بيخ نهال خرما . و داء الثعلب : نوعى از بيمارى كه موى ريزاند . و خصية الثعلب : سعلب . و عنب الثعلب : تا جريزى و سك انگور . و حوض الثعلب ا خ . موضعى پس عمان .

ثعلبان

(
so'lob n
) ا . ع . روباه نر . و ذو ثعلبان الاكبر و ذو ثعلبان الاصغر ا خ : دو پادشاه از ملوك حمير . و نيز ذو ثعلبان : نام بيمارى .

ثعلبة

(
sa'labat
) ا . ع . روباه ماده و استخوان و مغزه و سرين . و ا خ . نام خلقى و قبائلى چند و نام چند صحابى و چند محدث . و ابو ثعلبة : نام صحابى .

ثعلبتان

(
sa'labat ne
) ا خ . ع . دو قبيله از تازيان يكى ابن جدعاء و ديگرى ابن رومان .

ثعلبية

(
sa'labeyyat
) ا . ع . رفتار اسب كه برفتار سگ ماند . و ا خ . موضعى در راه مكه .

ثعلة

(
sa'lat
) ا . ع . خال روى پستان .

ثعلول

(
so'lul
) ا . ع . خشمناك . و گوسپندى كه از سه چهار جا شير آن دوشيدن توانند از جهة زيادتى پستان . و دندان زائد پس دندانها و يا كج و راست برآمدگى دندانها .

ثعو

(
sa'v
) ا . ع . نوعى از خرما و يا خرماى بزرگ و يا غورهء خرما كه نرم شده باشد ( لغتى است در معو ) .

ثعوب

(
soub
) ا . ع . تلخه و مرهء صفرا .

ثعول

(
saul
) ص . ع . ناقه و جز آن كه بالاى پستانش پستان زائد كوچك باشد و يا پستانش سر ديگر داشته باشد . و كتيبة ثعول : لشكرى كه داراى خدم و بار بسيار باشد .

ثعول

(
soul
) ع . ج . ثعل (
so'l
) و (
sa'l
) و (
saal
) .

ثعيجر

(
soayjer
) ا . ع . تصغير مثعنجر مر . مثعنجر .

ثعيط

(
sait
) ا . ع . ريگ تنك كه باد از جائى به جائى برد .

ثغ

(
soq
) ا . ع . بت و صنم .

ثغاء

(
soq '
) ا . ع . بانگ گوسپند و بز و گاو و مانند آن وقت آبستنى . و كفتگى در لب گوسپند .

ثغاء

(
soq '
) م . ع . ثغت الشاط ثغاء ( از باب نصر ) : بانگ كرد آن گوسپند .

ثغاب

(
seq b
) ع . ج . ثغب (
saqb
) و (
saqab
) .

ثغارير

(
saq rir
) ا . ع . نوعى از خربزهء كوچك كه به فارسى دستنبوى و بلغت اهل شام شمام گويند .

ثغام

(
saq m
) ا . ع . درمنهء سپيد . ج : اثغماء .

ثغامة

(
saq mat
) ا . ع . واحد ثغام .

ثغب

(
saqb
) م . ع . ثغبه بالرمح ثغبا ( از باب فتح ) : زد آن را به نيزه . و ثغب الشاة : ذبح كرد گوسپند را .

ثغب

(
saqab
) م . ع . ثغب الجمد ثغبا ( از باب سمع ) : آب شد يخ .

ثغب

(
saqab
) ا . ع . حوض در سايهء كوه كه در آن آب خنك باشد .

ثغب

(
saqb
) و (
saqab
) ا . ع . اكثر آبى كه در ميان وادى باقىمانده باشد . ج . ثغاب و اثغاب و ثغبان و ثغبان .

ثغبان

(
soqb n
) و (
seqb n
) ع . ج . ثغب و ثغب (
saqab
) .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1034 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )