تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١
فارسى و به معناى آن .

اتروب

(
atrub
) ا . پ . يك نوع بيمارى كه پوست بدن را سست و نرم مىكند .

اتروپين

(
atropin
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - داروئى سمى كه از بلادن اخذ مىكنند .

اترود

(
otrud
) ا . ع . نوكر حاكم . و چاووش . و سرهنگ . و پسر سرهنگ . و طفل و كودك . و پيادهء كوتوال و شاطر سلطان كه بىوظيفه همراه باشند .

اترهوة

(
etrahvat
) ا . ع . كبر و غرور و خودبينى .

اتريش

(
otric
) ا خ . پ . يكى از ممالك فرنگستان كه نمسه نيز گويند . مر . نمسه .

اتزار

(
ettez r
) م . ع . گناه كردن .

اتزاع

(
ettez '
) م . ع . باز ايستادن .

اتزان

(
ettez n
) م . ع . سنجيده گرفتن يق اتزن الاخذ . و سنجيده شدن شعر و ميانه حال گشتن يق اتزن الشعر اى اعتدل .

اتساخ

(
ettes x
) م . ع . آلوده گشتن بريم و چرك .

اتسار

(
ettes r
) م . ع . بهره كردن گوشت جزو را .

اتساع

(
ets '
) م . ع . اتسعوا اتساعا : نه تن شدند . و خداوند شترانى شدند كه نه روز يك بار آب مىخورند .

اتساع

(
ettes '
) م . ع . فراخ شدن .

اتساع

(
ettes '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وسعت و بزرگى به قدر كفايت . و قابليت گنجايش و فراخى و گشادى . و اتساع دادن ف م . : فراخ كردن و گشاد نمودن .

اتساق

(
ettes q
) م . ع . ترتيب دادن . و راست و تمام شدن . و فراهم آمدن .

اتسام

(
ettes m
) م . ع . داغ و نشان پذيرفتن . و خويشتن را به چيزى داغ و نشان كردن .

اتست

(
otsat
) ا . پ . نام گياهى .

اتسز

(
atsez
) و اتسيز (
atsiz
) و (
etsiz
) ا خ . پ . پادشاه دوم از سلسلهء خوارزميان و معاصر با سلطان سنجر سلجوقى و باجگزار وى اگرچه در آخر ياغى شده با سلطان جنگ كرد . و از 544 تا 551 پادشاهى نمود و احفادش تا زمان چنگيز در ايران پادشاهى داشتند و آخرين آنها سلطان محمد خوارزمشاه بود .

اتشاح

(
ettec h
) م . ع . حمايل به گردن درافكندن .

اتشار

(
ettec r
) م . ع . تيز و تنگ كردن خواستن زن دندان را تا كم سن نمايد .

اتشاق

(
ettec q
) م . ع . وشيق ساختن . و قديد كردن گوشت را .

اتشح

(
atcah
) ص . ع . رجل اتشح : مرد داراى تشحة و با كوشش و حميت .

اتشى

(
atci
) ا . پ . سيخول و خارپشت بزرگ تيرانداز .

اتصاف

(
ettes f
) م . ع . صفت كردن . و ستوده شدن . و با هم ستودن چيزى را .

اتصاف

(
ettes f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيان و وصف و توصيف و تفسير . و خلوص اتصاف يعنى داراى خلوص و صداقت كه بيان و تفسير مىكند راستى را . و سعادت اتصاف : داراى سعادت و نيكبختى و سعادتمند .

اتصال

(
ettes l
) م . ع . رسيدن . و پيوستن . و پيوسته شدن كار بىجدا شدگى .

اتصال

(
ettes l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيوستگى و چسبيدگى . و اتحاد و يگانگى . و پيوستگى دو چيز بهم . و رسيدگى . و پيوند . و ارتباط و مجاورت .

اتضاح

(
ettez h
) م . ع . پيدا شدن و آشكارا گرديدن .

اتضاع

(
ettez '
) م ع . فرومايه و ناكس و دون مرتبه شدن . و پست كردن سر شتر را تا پاى بر گردن وى نهند و برنشينند .

اتضان

(
ettez n
) م . ع . نزديك گرديدن .

اتطاء

(
ettet '
) م . ع . آماده شدن . و نرم و آسان گرديدن . و راست و درست شدن . و استيخ ايستادن . و بنهايت درستى رسيدن .

اتطان

(
ettet n
) م . ع . اقامت نمودن به جائى . و جاىباش ساختن .

اتعاب

(
et ' b
) م . ع . اتعبه اتعابا : مانده گردانيد او را . و اتعب انائه : پر كرد ظرف خود را . و اتعب القوم : خداوند مواشى مانده شدند آن گروه . و اتعب العظم : باز شكست استخوان پيوند گرفته را .

اتعاد

(
ette d
) م . ع . وعده پذيرفتن . و باهم وعده‌بندى كردن .

اتعاس

(
et ' s
) م . ع . اتعسه الله اتعاسا : هلاك گردانيد او را خداى .

اتعاظ

(
ette z
) م . ع . پند پذيرفتن . يق السعيد من وعظ بغيره و الشقى من اتعظ به غيره .

اتعب

(
at'ab
) ص . ع . مانده‌كننده‌تر و زحمت‌دارتر .

اتغاب

(
etq b
) م . ع . هلاك گردانيدن . و فاسد كردن . و گرسنه كردن . و عيب‌دار كردن . و چركين نمودن .

اتغام

(
etq m
) م . ع . اتغمه الطعام اتغاما : ناگوارد آورد او را طعام .

اتفار

(
etf r
) م . ع . اتفر اتفارا : دراز شد موى بينى او .

اتفار

(
ettefar
) م . ع . افزون شدن .

اتفاف

(
atf f
) ع . ج تفّ .

اتفاق

(
ettef q
) م . ع . باهم يكى شدن . و همديگر را سازوارى نمودن . و باهم نزديك گرديدن .

اتفاق

(
ettef q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اتحاد و يگانگى . و همراهى و دمسازى . و موافقت و يكدلى و يك‌جهتى و عدم اختلاف و سازش .