تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 80

مساهمون:

ص٨٠
يق اتجه له راى اى سنح .

اتحاد

(
etteh d
) م . ع . يكى شدن .

اتحاد

(
etteh d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - موافقت و يگانگى . و اتفاق و سازش . و همدمى و مؤآنست و رفاقت و دوستى و مودت . و دوستى با صداقت و خلوص .

اتحاف

(
eth f
) م . ع . تحفه فرستادن و هديه و ارمغان دادن .

اتحال

(
etteh l
) م . ع . استثناء كردن در سوگند .

اتحام

(
etteh m
) م . ع . سياه شدن .

اتحم

(
atham
) ص . ع . سياه .

اتحمى

(
athamiy
) و

اتحمية

(
athamiyat
) ا . ع . نوعى از چادرهاى يمن .

اتخاخ

(
etx x
) م . ع . اتخ العجين اتخاخا : ترش گردانيد آن خمير را .

اتخاذ

(
ettex z
) م . ع . اتخذه اتخاذا : گرفت آن را .

اتخاذ

(
ettex z
) ا . پ . ماخوذ از تازى - اختيار و انتخاب . و اخذ و گرفتگى . و پسنديدگى . و تصرف .

اتخاف

(
ettex f
) م . ع . اتخف رجله اتخافا : لغزيد پاى او .

اتخام

(
etx m
) م . ع . تخمه پيدا كردن طعام . و تخمه شدن .

اتخام

(
ettex m
) م . ع . تخمه زده گرديدن از طعام .

اتداء

(
etted '
) م . ع . ديه گرفتن .

اتداع

(
etted '
) م . ع . آرميدن و تن آسائى گزيدن . و قرار گرفتن .

اتدان

(
etted n
) م . ع . خيسانيده شدن . و تر نهاده شدن .

اتذاء

(
ettez '
) م . ع . عيب و سرزنش پذيرفتن .

اتر

(
eter
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باصطلاح علماى طبيعى مادهء نافذ و هواى بسيط و خالص و سبكى كه در طبقات فوقانى آتمسفر موجود است و ايدون گمان كرده‌اند كه اين ماده پر نموده است فضائى را كه در آن اجسام آسمانى متحرك و در گردش‌اند : در اصطلاح كيميا اتر بر دو قسم تركيب اطلاق مىگردد : يك قسم عبارتست از تركيب اتيل با اجسام چندى از قبيل كلور و برم و يد و جز آن اتر ساده ناميده مىشود و قسم ديگر كه عبارت از تركيب الكل با اسيد اكسيژن دارى بود اتر مركب . پس اتر كلوريدريك عبارتست از اتر ساده و اتر استيك اتر مركب . پيشينيان از فيلسوفها مانند فيساغورث عالم را جاندار و با شعور تصور كرده اتر را جان اين چرخ بزرگ مىدانند و مىگويند هر يك از جانها از اين جان گرفته شده‌اند . بارى اترى كه در عمل بيهوش كردن و در عكاسى استعمال مىشود عبارتست از اتر گوگردى كه اتر سولفوريك نيز ناميده مىشود . مر . اثير .

اتراء

(
etr '
) م . ع . كارهاى متواترى كردن كه در ميان هر دو كار مهلت بود .

اتراب

(
atr b
) . ع ج ترب .

اتراب

(
etr b
) م . ع . كم مال شدن . و بسيار مال گرديدن . و مالك بنده‌اى شدن كه سه بار مملوك گرديده . و خاك برانداختن بر چيزى . الحديث : اتربو الكتاب فانه الجح للحاجة .

اتراح

(
atr h
) ع . ج ترح .

اتراد

(
etter d
) م . ع . اترد الخبز تريد ساخت نان را .

اترار

(
atr r
) ا . پ . زرشك .

اترار

(
etr r
) م . ع . اتره اترارا يعنى بريد آن را . و اتره القضاء : دور كرد آن را قضا . و اتره : دور انداخت آن را از جاى وى . و نيز اترار : چوب زدن كودك يق اتر الغلام الفلة بالمقلاء .

اترار

(
otr r
) ا خ . پ . نام شهرى در تركستان كه در قديم فارياب مىناميدند .

اتراز

(
etr z
) م . ع . اترز العجبن اترازا : سخت كرد خمير را . و نيز اتراز : سخت كردن دوندگى گوشت اسب را . و سخت تافتن رسن را .

اتراس

(
atr s
) ع . ج . ترس .

اتراص

(
etr s
) م . ع . اترصه اتراصا : محكم كرد آن را و راست گردانيد .

اتراع

(
etr '
) م . ع . اترعه اتراعا : پر گردانيد آن را .

اتراع

(
etter '
) م . ع . اترع اتراعا : پر گرديد .

اتراف

(
etr f
) م . ع . به نعمت پروردن . و اترف فلان : اصرار كردن فلان بر نافرمانى . و اترفته النعمة : بىراه گردانيد او را نعمت .

اتراق

(
otr q
) ا . پ . توقف مسافر در منزلگاه عرض راه و خفتن شب در آن - ضد كوچ .

اتراك

(
atr k
) ع . ج ترك .

اتراك

(
etter k
) م . ع . اتركه اتراكا : گذشت آن را .

اتربة

(
atrebat
) ع . ج تراب .

اترب

(
otrob
) ا خ . پ . نام پادشاهى .

اترج

(
otroj
) ا . پ . ترنج .

اترج

(
otrojj
) ا . ع . مأخوذ از اترج فارسى و به معناى آن .

اترجة

(
otrojjat
) ا . ع . واحد اترج يعنى يك ترنج .

اترع

(
atra '
) ا . ع . سيلى كه وادى را پر كند . و ص . سير اترع : رفتار سخت .

اترف

(
atraf
) ص . ع . آنكه در ميانهء لب برين تندى دارد .

اترنج

(
otronj
) ا . ع . مأخوذ از ترنج