تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 68

مساهمون:

ص٦٨
نصر ) .

ابش

(
abacc
) ص . ع . تازه روى و خندان . و كسى كه زينت دهد گرداگرد سر او در خانهء كسى را به طعام و شراب .

ابشار

(
abc r
) ع . ج بشر (
becar
) .

ابشار

(
ebc r
) م . ع . خوشحالى كردن بواسطهء خبرهاى خوب . و خبر خوش دادن . و بيرون آمدن سبزه از زمين . و باردار شدن ماده شتر . و رونق دادن در كار . و مزه دادن . و تراشيدن و روى پوست برداشتن .

ابشاش

(
ebc c
) م . ع . گياه‌ناك شدن زمين . و پيچيده گياه گرديدن .

ابشاط

(
ebc t
) م . ع . شتابى كردن . و شتابانيدن .

ابشاغ

(
ebc q
) م . ع . باران نرم و ضعيف رسانيدن زمين را . يق ابشغ الله الارض .

ابشام

(
ebc m
) م . ع . بنا گوارد آوردن طعام .

ابشتن

(
abectan
) ف م . پ . پوشيده و پنهان داشتن .

ابشر

(
abcar
) ص . ع . جميل‌تر و خوشگل‌تر و فربه‌تر . يقال هو ابشر منه .

ابص

(
abas
) م . ع . ابص ابصا ( از باب سمع ) : شاد شد .

ابصار

(
abs r
) ع . ج . بصر (
basar
) .

ابصار

(
ebs r
) ا . ع . ادراكى كه بواسطهء چشم حاصل مىشود .

ابصار

(
ebs r
) م . ع . نگاه كردن به چيزى . و ديدن . و ديدن آن به چشم : و بينا گردانيدن كسى را . و رفتن به بصره .

ابصاص

(
ebs s
) م . ع . جارى شدن و تراويدن آب . و حاصل نمودن زمين آنچه را كه اول برمياورد .

ابصاق

(
ebs q
) م . ع . رگ كردن پستان حيوان شيرده . و ابصقت الشاة : فرود آورد آن كوسپند شير را .

ابصر

(
absa '
) ص . ع . بيناتر و بصيرتر .

ابصع

(
absa
) ص . ع . گول . ج : بصع (
bos '
) . و كلمهء تأكيد . ج : ابصعون .

ابصنة

(
absenat
) ع . ج بصان .

ابصعون

(
absa'una
) ع . ج ابصع (
absa '
) . مر . ابتع .

ابض

(
abz
) م . ع . رها كردن و آرميدن . و جنبيدن ( از باب نصر ) . و ابض البعير ابضا ( از باب ضرب ) : بست بند دست شتر را با بازويش تا از زمين بلند باشد .

ابض

(
obz
) ا . ع . زمانه . ج : اباض . و باطن زانوى مردم . و باطن آرنج شتر .

ابض

(
abaz
) م . ع . ابضه ابضا ( از باب سمع و نصر ) زد رگ اباض او را . و ابض نساه : درهم كشيده شد رگ نساى او .

ابض

(
oboz
) ع . ج اباض .

ابضاض

(
ebz z
) م . ع . اندك عطا كردن .

ابضاع

(
abz '
) ع . ج بضع (
boz '
) .

ابضاع

(
ebz '
) م . ع . اسباب بردن در بازار جهت فروش . و بيان كردن و توضيح نمودن . و جواب شافى دادن . و سيراب كردن . و فرونشاندن . و راضى نمودن كسى را به آنچه خواهش مىكند . و كدخدا كردن يق ابضع المراة .

ابضع

(
abza '
) ص . ع . نازك و باريك و لاغر .

ابضعة

(
abzaat
) ا - خ . ع . نام پادشاهى مر تازيان را .

ابط

(
abt
) م . ع . پست كردن . و حقير شمردن . ابطه الله : فرواندازد او را خدا ( و الفعل من نصر ) .

ابط

(
ebt
) و (
ebet
) ا . ع . زير بغل و خش و پردال . و كوچكترين قطعات ريگ توده . ج : اباط . و ا خ . نام محلى در يمامه .

ابطاء

(
ebt '
) م . ع . درنگ و تأخير كردن . و بآهستگى پيش بردن و تعويق انداختن . و خداوند ستور آهسته‌رو شدن . و ابطا عليه الامر : پس انداخت آن كار را و تعويق كرد در آن .

ابطاخ

(
ebt x
) م . ع . خداوند خربوزهء بسيار شدن .

ابطار

(
ebt r
) م . ع . سرگشته و حيران كردن . و ابطره المال : شادمان نمود او را آن مال . و ابطره ذرعه : تكليف داد او را زياده از طاقت و معيشت او و ضعيف و لاغر ساخت او را .

ابطاش

(
ebt c
) م . ع . حمله كردن . و سخت گرفتن .

ابطاط

(
ebt t
) م . ع . خنور روغن خريدن .

ابطال

(
abt l
) ع . ج بطل (
batal
) .

ابطال

(
ebt l
) م . ع . باطل آوردن . و دروغ گفتن . و باطل و ناچيز و بىفايده نمودن . و ابطل فى حديثه : هزل و ياوه گفت .

ابطال

(
ebt l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بطلان و فساد . و عدم راستى . و وقت گذرانيدن .

ابطالة

(
ebt lat
) ا . ع . باطل . يق بينهم ابطالة .

ابطان

(
ebt n
) م . ع . آستر كردن جامه . و قبول كردن كسى را بدوستى حقيقى . و تنگ بر كشيدن حيوانات را . و شمشير بر كمر بستن .

ابطح

(
abtah
) ا . ع . زمين پست . و جوى در سنگلاخ . ج : اباطح .

ابطر

(
abtar
) ص . ع . بزرگ لب .

ابطع

(
abta '
) ص . ع . كسى كه سطح داخلى لبهايش سپيد بود مانند اهالى حبشه . و بىدندان خصوصا در فك اسفل .

ابطل

(
abtal
) ص . ع . باطل‌تر و بيهوده‌تر