تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 65

مساهمون:

ص٦٥
و روشن بدون اغلاق و رمز .

ابرد

(
abrad
) ص . ع . سحاب ابرد : ابر تگرگ‌بار . و ثور ابرد : گاوى كه خالهاى سپيد و سياه دارد . و حمى ابرد : تب‌لرز .

ابرد

(
abrad
) ا . ع . پلنگ نر . ج : ابارد . و ابو الابرد ا خ : يكى از اصحاب رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله .

ابرد

(
abrod
) ع . ج . برد .

ابردان

(
abradane
) ا . ع . الابردان ( بصيغهء تثنيه ) صبح و شام و سايهء آنها .

ابردة

(
abradat
) ا . ع . - مؤنث ابرد - پلنگ ماده .

ابردة

(
ebredat
) ا . ع . بيمارى مضعف باه كه از غلبهء برودت و رطوبت زايد .

ابرزى

(
eberziy
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - زر خالص .

ابرساء

(
abras '
) ا . ع . نوعى از سوسن .

ابرش

(
abrac
) ص . پ . برنگ سرخ و سپيد درهم آميخته . و اسبى كه نقطه‌هائى بر خلاف رنگش در بدنش باشد .

ابرش

(
abrac
) ص . ع . مكان ابرش جائى كه داراى گياه بسيار برنگهاى مختلف باشد . و فرس ابرش : اسب چپار . و نيز ا خ . لقب جذيمة بن مالك كه بيمارى برص داشت و تازيان ترسيدند كه بوى ابرص گويند ابرش گفتند .

ابرشاش

(
ebrec c
) م . ع . چپار شدن اسب .

ابرش خورشيد

(
abrac - xuarcid
) ا . پ . آسمان .

ابرشم

(
abracam
) ا . پ . مر . ابريشم .

ابرشمى

(
abracami
) ص . پ . منسوب بابريشم . و ا . تاجر ابريشم فروش . و كرم ابريشم .

ابر شهر

(
abar - cahr
) ا خ . نام قديم نيشابور كه از چهار شهر خراسان است .

ابرص

(
abras
) ص . ع . كسى كه مبتلى به پيسى اندام باشد . و ماه كه داراى لكه است . و حيواناتى كه بواسطهء گزيدن حشرات بدن آنها دان دان و نقطه نقطه شود . و سام ابرص ا . : نوعى از چلپاسه . اين دو اسم است كه مركب شده به صورت يك اسم در آمده است . در طى جمله ممكن است اولى را اعراب داده دومى را بدان اضافه كرد و نيز مىتوان نخستين را مبنى شمرده دومى را به اعراب ما لا ينصرف معرب ساخت . ج : سوامّ ابرص و سوامّ و برصة و ابآرص . در هنگام تثنيه گويند ساما ابرص .

ابرع

(
abra '
) ص . ع . هذا ابرع منه : اين ستبرتر است از آن .

ابرغشاش

(
ebreqc c
) م . ع . ابرغش ابرغشاشا : به گرديد از بيمارى كه داشت .

ابرق

(
abraq
) ص . ع . خاك با سنگ و گل و ريگ درآميخته . و رسن دو رنگ . و هرچه در آن سياهى و سپيدى باشد يق تيس ابرق . وا . داروئى مقوى حافظه . و نام مرغى . ج : ابارق . و ا خ . نام چند موضع .

ابرقباد

(
abar - qob d
) ا خ . پ . مر . ابر كوباد .

ابرقوه

(
abar - quh
) ا خ . پ . - معرب ابركوه - نام شهرى . و اسم دهكده‌اى .

ابرك

(
abrak
) ا . پ . مصغر ابر يعنى ابر كوچك . و اسفنج .

ابرك

(
abrak
) ص . ع . متبرك‌تر .

ابر كابشا

(
abar - k bec
) ا . پ تار عنكبوت .

ابركار

(
abr - k r
) ص . پ . متحير و حيران و آشفته و سرگردان و سراسيمه .

ابركاكيا

(
abark ki
) و

ابركاكياب

(
abar - k ki b
) ا . پ . عنكبوت .

ابركوباد

(
abar - kub d
) ا خ . پ . شهرى در ناحيهء ارجان واقع در ميان فارس و اهواز . گويند قباد آن را بنا كرده است .

ابركوه

(
abar - kowh
) ا خ . پ . شهرى در عراق عجم و مسافتش از اصفهان 20 فرسنگ يا 000 ، 80 قدم . اين شهر چنان كه از اسمش معلوم است در قلهء كوه واقع شده است .

ابر گردش

(
abr - gardec
) ا . پ . برقى كه گرداگرد ابر دور زند .

ابرم

(
abram
) ا . ع . نوعى از بيمارى . و نوعى از گياه . و ا خ . نام موضعى .

ابرمة

(
abremat
) ع . ج برام .

ابر مادران

(
abar - m dar n
) ا . پ . قسمى از حلوا .

ابر مرده

(
abre - morde
) ا . پ . اسفنج .

ابرناك

(
abr - n k
) ص . پ . ابرى . و داراى ابر . و پوشيده از ابر .

ابرنتاء

(
ebrent '
) م . ع . آماده گشتن براى كار .

ابرنجن

(
abranjan
) ا . پ . حلقه‌اى از طلا و نقره كه زنان در دست‌وپاى مىكنند . آنكه در دست كنند دست ابرنجن و آنكه در پا كنند پا ابرنجن نام دارد .

ابرنجين

(
abranjin
) ا . پ . مر . ابرنجن .

ابرنذاع

(
ebrenz '
) م . ع . آمادهء كار شدن .

ابرنشاق

(
ebrenc q
) م . ع . شادمان شدن . و شكوفه آوردن درخت . و گل شدن و شكفته شدن شكوفه .

ابرو

(
abru
) ا . پ . اجتماع موهاى بسيار به شكل كمان در بالاى چشم . و ابروى ترش يا ابروى تلخ : ابروئى كه در آن چين و شكن پديد آورند . و ابروى شام يا ابروى زال سر و يا ابروى فلك : ماه نو . و ابروى كشيده : ابروى دراز . و ابروى مردانه : ابروئى كه دلالت بر مردانگى