تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 737

مساهمون:

ص٧٣٧
دعاى بد كردن و نفرين كردن . و پشوليدن .

پسهانيتن

(
pash nitan
) ف م . پ . بلغت زند و پازند پسانتن و افشاندن .

پسيج

(
pasij
) ا . پ . مهيا و آماده و تدارك و تهيهء سفر .

پسيخوان

(
pasix n
) ا . پ . مخنث .

پسين

(
pasin
) ص . و م ف . پ . آخرين و جديدترين . و عصر . و ما بين ظهر و غروب . و جنگ پسين : آخرين جنگ .

پسينيان

(
pasini n
) ا . پ . نقيض پيشينيان . و متاخرين . و ابناى زمان .

پش

(
pac
) ا . پ . موى گردن و كاكل اسب . و فش . و طره‌اى كه بر سر دستار و كمر گذارند .

پش

(
pac
) ص . پ . شبيه و نظير و مانند . و ناقص . و فرومايهء از هر چيز .

پش

(
poc
) ا . پ . جغد .

پش

(
pec
) پ . مخفف پيش .

پشام

(
pac m
) ا . پ . هر چيز تيره رنگ .

پشان

(
pac n
) ا . پ . گذر . و معبر .

پشاور

(
pac var
) ا خ . پ . ايالتى از هندوستان .

پشت

(
poct
) ا . پ . ظهر . و جزء خلفى از تنورهء بدن انسان . و جانب خارج . و جزء خارجى از دست . و جزء فوقانى از قدم و جزء فوقانى از تنورهء بدن حيوانات چارپا كه مقابل شكم است و بالاى زين . و جزء خلفى از صندلى . و طرف خارجى كتاب . و طرف بيرون از هر چيز و صفيحهء شمشير و جز آن . و پناه و پشتيبان . و تكيه‌گاه . و حامى . و دستگير . و نسل و نسب و نژاد . و مردى كه گرفتار بيمارى ابنه باشد . و اخ . بلده‌اى در نيشابور . و قريه‌اى در بادغيس . و پشت بر پشت : يعنى نسل بر نسل و پدر بدر پر . و پشت به پشت دادن : بهم تكيه كردن و با هم اتحاد كردن . و پشت بام : جزء فوقانى خانه كه محاذى آسمان است . و پشت پا خاريدن : شاد شدن و خوش آمدن و خوشحال گرديدن . و پشت پا زدن : ترك كردن و اعتراض نمودن و منهزم گشتن . و پشت‌پاى : حيز و مخنث و مأبون . و پشت پلنگ : كنايه از ابلق . و پشت چمن : صحن چمن . و پشت دادن و نمودن : روى گردانيدن و روى گردان شدن و گريختن . و نيز پشت دادن : تكيه كردن . و پشت دست گزيدن نادم شدن و پشيمانى و تأسف حاصل كردن . و پشت زمين : روى زمين . و پشت ماهى : شب . و پشت و پناه : حامى و ملجأ .

پشتاپشت

(
poct - poct
) م ف . پ . پشت به پشت .

پشتاره

(
poct re
) ا . پ . پشتواره .

پشت‌انداز

(
poct - and z
) پ . لاطى و ملوط . و بر ملوط بيشتر اطلاق شود .

پشتبان

(
poct - b n
) ا . پ . تكيه‌گاه . و چوبى كه در پس در اندازند تا گشوده نشود . و حامى و دستگير .

پشت‌بست

(
poct - bast
) ا . پ . لفافهء بزرگ . و بسته و بار . و جل اسب .

پشت‌پاى

(
poct - p y
) ا . پ . حيز و مخنث و مأبون . و بدنام . و كلمهء فحش .

پشت‌پناه

(
poct - pan h
) ا . پ . رفيق و مددگار و حامى . و پناه‌گاه .

پشت‌پوزى

(
poct - povzi
) ا . پ . قشقون و پاردم .

پشت‌خار

(
poct - x r
) ا . پ . قشو .

پشت‌خاريده

(
poct - x ride
) ص . پ . قشو شده .

پشت‌خم

(
poct - xam
) ص . پ . كوز و راكع و خاضع .

پشت‌دار

(
poct - d r
) ا و ص . پ . پشتيبان . و چوب پس‌در . و پارچهء ستبر . و داراى پشت و پشتى . و پشت داده و تكيه داده .

پشترغ

(
poctaraq
) و (
poctoroq
) و پشترق (
poctoroq
) و پشتروغ (
poctoruq
) ا . پ . يك نوع خار سمى و مهلك شتران .

پشت‌ريش

(
poct - reyc
) ص . پ . پشت زخم . و ستورى كه پشتش زخم باشد .

پشتك

(
pactak
) ا . پ . شبنم و ژاله . و موى مجعد . و سرگين گوسپند و بز . و دندان كل .

پشتك

(
poctak
) ا . پ . مصغر پشت و لگد . و يك قسم جامهء كوتاهى كه مردم دار المرز پوشند . و يك قسم بيمارى مر ستور سوارى را كه جوششهاى چند بر دست و پاى آنها عارض شده و از رفتار باز مانند . و يك نوع بازى كه يك نفر خم شده دستها را بر زانو نهد و ديگرى از روى آن بجهد .

پشتكر

(
pactkar
) ا . پ . دندان كل .

پشتك‌زن

(
poctak - zan
) ا . پ . كسى كه پشتك مىزند و پشتك بازى مىكند . و لگدزننده .

پشتگانى

(
poct - g ni
) ا . پ . جيرهء مقابل مواجب . و مقررى . و وظيفه .

پشت‌گرمى

(
poct - garmi
) ا . پ . مدد گارى . و قوت .

پشتلنگ

(
poct - lang
) ص . پ . هرزه . و ناقص و معيوب . و بىمعنى . و پس‌افتاده .

پشتماز

(
poct - m z
) و پشتمازه (
poct - m ze
) ا . پ . استخوانهاى ميان پشت كه بتازى صلب گويند . و گوشتى كه در طرف درونى استخوان پشت بود .

پشتمال

(
poct - m l
) ا . پ . پيش‌لنگ .