تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 61

مساهمون:

ص٦١
خ - 600 و ذ - 700 . ضظغ كه حروف آن عبارتند از : ض - 800 و ظ - 900 و غ - 1000 . و گويند مرمر بن مرة كه از مردم طى بوده و خط عربى وضع كردهء اوست هشت پسر داشت و اين هشت كلمه نام پسرهاى وى مىباشد .

ابجدخوان

(
abjad - x n
) ص . كسى كه شروع به خواندن الف با مىكند .

ابجر

(
abjar
) ص . ع . مرد برآمده ناف و كلان شكم . ج : بجر (
bojr
) و بجران (
bojr n
) وا . رسن كشتى . و ا خ . نام اسبى . و نام مردى .

ابجل

(
abjal
) ا . ع . وريد بزرگى در دست و پا . و وريد بزرگى در دست استر و اسب كه در انسان آن را اكحل مىنامند .

ابجئرار

(
ebje'r r
) م . ع . ابجئررت عنه ابجئرارا : سست گرديدم از وى .

ابح

(
abahh
) ص . ع . مرد گلو گرفتهء گران آواز و فربه . و چوب ستبر . وا . دينار . و تير قمار . ج : بحّ . و ا خ . نام شاعر هذلى .

ابحاء

(
ebh '
) م . ع . منقطع گرديدن يق ابحت على دابتى .

ابحاث

(
abh s
) ع . ج . بحث (
bahs
) .

ابحاح

(
ebh h
) م . ع . درشت حرف زدن و ابحه الصياح : گران آواز كرد او را بانگ زدن .

ابحار

(
abh r
) ع . ج بحر (
bahr
) .

ابحار

(
ebh r
) م . ع . ملاقات كردن و رسيدن كسى را بىقصد و اراده . و شديد گشتن سرخى در روى بينى . و فراوان بودن محصولات زمين . و ابحر الماء : شور گرديد آب . و ابحره : شور يافت آن را . و نيز ابحار : سفر دريا كردن . و مسلول گرديدن .

ابحر

(
abhor
) ج . ع . بحر (
bahr
)

ابحل

(
abhol
) ا خ . پ . پادشاه جابلسا و آن شهريست مقابل جابلقا و هر دو در عالم مثالند نه در اين عالم .

ابخار

(
ebx r
) م . ع . موجب تنفس عفن گشتن چيزى . و ابخره الشيى : بد بوى گردانيد آن را آن چيز .

ابخاز

(
abx z
) ا خ . پ . ولايتى است از قفقاز كه اكنون در تصرف روسها مىباشد .

ابخاق

(
ebx q
) م . ع . ابخق العين : بركند چشم را . و ابخقت العين : برآمد چشم از چشم خانه .

ابخال

(
ebx l
) م . ع . بخيل يافتن كسى را .

ابخر

(
abxar
) ص . ع . كسى كه نفسش منتن باشد .

ابخرة

(
abxerat
) ع . ج بخار .

ابخره

(
abxere
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - و شمى كه از جاى نمناك و گرم برآيد . و اجسام دودى شكلى كه بواسطهء اثر حرارت از اجسام جامد و يا مايع متصاعد گردند .

ابخص

(
abxas
) ص . ع . مردى كه در چشم خانهء او گوشت پاره‌اى رسته باشد .

ابخق

(
abxaq
) ص . ع . مردمك چشم .

ابخل

(
abxal
) ص . ع . بسيار حريص . و بخيل . و بخيل‌تر .

ابخنان

(
ebxan n
) م . ع . خفتن . و راست ايستادن . و ابخنت الناقة : بازيد ماده شتر براى دوشنده .

ابخنداء

(
ebxend '
) م . ع . ابخندى البعير : كلان و تمام ساق گرديد آن شتر . و ابخندت الجارية : تمام ساق گرديد آن كنيزك .

ابخوخ

(
abxux
) ا . پ . بزاق و آب دهان . و ص . ترش روى . و ا خ . اسم شهرى .

ابخوسا

(
abxus
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - ابو خلسا .

ابخينان

(
ebxin n
) م . ع . مردن . و بازيدن ماده شتر براى دوشنده .

ابد

(
abd
) م . ع . ابدت البهيمة ابدا و ابودا ( از باب ضرب و نصر ) : وحشت گرفت و برميد آن چارپا .

ابد

(
abad
) ا . ع . هميشه و روزگار . ج : آباد و ابود . و بچهء يك ساله . و ص . دائم و قديم و ازلى و ابد آبد و ابد ابيد م . ف براى مبالغه . و لا آتيه ابد الابدية و ابد الابدين و ابد الابدين و ابد الابيد و ابد الاباد و ابد الدهر : يعنى نخواهم آمد نزد او هرگز و هيچ‌گاه .

ابد

(
abad
) ابد ابدا ( از باب سمع ) خشم گرفت . و نفرت نمود .

ابد

(
abad
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هميشه و قديم و ازل .

ابد

(
abed
) ص . ع . غضبناك و خشمناك و متنفر .

ابد

(
ebed
) ا . ع . داه و كنيز .

ابد

(
ebed
) و (
abed
) و (
ebd
) ص . ع . اتان ابد : ماده خر بسيار زائيده و كذا امة ابد .

ابد الله

(
abbadall h
) ع . كلمهء دعا يعنى هميشه و جاويد باد و درازى زندگانى دهاد ويرا خداى .

ابد

(
obbad
) ج ا . ع . جانوران وحشى .

ابد

(
abadd
) ص . ع . مردى كه دستهايش از هم دور باشد . و مرد بزرگ اندام كه اعضاى او يا دوران او از هم دور بود . و اسبى كه ما بين دو دستش دورى باشد . و ا . جولاهه . و الابد الرثيم : شير بيشه .

ابدا

(
abadan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هرگز . و هميشه و دائما .

ابدا

(
ebd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شروع و اختراع و ايجاد . و ابدا كردن ف م . : شروع كردن . و خلق كردن و ايجاد نمودن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 61 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )