تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 702

مساهمون:

ص٧٠٢
پادشاه هند . و گاه‌هاى آخر آن را حذف كرده پادشا گويند . و پادشاه چين و يا پادشاه ختن : آفتاب . و پادشاه نيمروز : مردم نيك پى مبارك قدم . و آفتاب . و ا خ . آدم ابو البشر چه تا نيم روز بيشتر در بهشت نماند . و حضرت پيغمبر ما صلى اللّه عليه و آله چه تا نيمروز امت خود را شفاعت مىكند . و نيز پادشاه سيستان را پادشاه نيمروز مىگويند .

پادشاهانه

(
p d - c h ne
) م ف . پ . بطور پادشاهى و بطور سلطنتى .

پادشاهت

(
p d - c hat
) ا . پ . سلطنت و پادشاهى .

پادشاهزاده

(
p d - c h - z de
) ا . پ . مر . شاهزاده .

پادشاهى

(
p d - c hi
) و پادشائى (
p d - cai
) ا . پ . سلطنت . و ص . سلطنتى و هر چيزى كه منسوب بپادشاه و شخص سلطنت باشد مانند تاج پادشاهى و تخت پادشاهى . و پادشاهى كردن ف ل . : سلطنت كردن . و تحكم كردن . و ظلم نمودن .

پادشه

(
p d - cah
) ا . پ . مر . پادشاه .

پادكان

(
p - dok n
) ا . پ . كسى كه داراى سرمايهء اندكى باشد و در دكان ديگرى نشسته بمعاونت وى معامله كند . و دلال .

پادكانه

(
p dk ne
) و (
p dek ne
) ا . پ . بام بلند . و دريچه .

پادل

(
p dal
) ا . پ . گل . و شكوفه .

پادنگ

(
p - dang
) و پادنگه (
p - dange
) ا . پ . چوبى باشد بهيئت سر و گردن اسب كه بدان شلتوك را بكوبند تا برنج از پوست برآيد .

پادو

(
p - dav
) و پادوان (
p - dav n
) ا . پ . كسى كه پياده در ركاب شخص سوار مىدود .

پاده

(
p de
) ا ج . پ . گلهء گاو و خر . و چراگاه اسب و شتر و گاو . و چوبدستى و عصا .

پاده‌بان

(
p de - b n
) ا . پ . گله‌بان و چوپان . و پاسبان و نگاهبان .

پادياب

(
p d - y b
) ا . پ . شستشوى . و پاكيزه ساختن چيزى با دعا خواندن .

پادياو

(
p d - y v
) ا . پ . بلغت زند و پازند پادياب .

پادير

(
p - dir
) و پاذير (
p - zir
) ا . پ . چوبى كه جهت استحكام بر پشت ديوار شكسته زنند تا نيفتد .

پار

(
p r
) م ف . پ . گذشته . و زمان گذشته . و پيش از اين . و سال گذشته و پارسال .

پار

(
p r
) ا . پ . پاره و قطعه و پارچه و چرم دباغت يافته . و پرواز .

پاراج

(
p r j
) ا . پ . آنچه جهت مهمان بعنوان پيش‌كش آورند .

پاراد

(
p r d
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - عرض لشكر و عرض سپاه .

پارازيت

(
p r zit
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - پيك و حيوانى و يا نباتى كه در روى حيوان و يا نبات ديگر زندگانى مىنمايد .

پاراو

(
p r v
) ا . پ . پيره‌زن و پيرزال و ا خ . نام بلوكى از بلوكات قزوين .

پارچه

(
p rce
) ا . پ . هر چيز بافته شده خواه ابريشمين و يا از پنبه و كتان و پشم باشد . و جامه و پوشاك و لباس . و نيز پارچه : مصغر پاره يعنى پارهء كوچك و قطعه .

پارد

(
p rad
) ا . پ . كنه .

پاردان

(
p rd n
) ا . پ . جوال . و تنگ . و ظرف شراب . و شراب .

پاردم

(
p r - dom
) ا . پ . رانكى پالان كه چرمى است پهن و بر پس پالان چارپايان وصل نموده در پس ران اندازند . و نيز چرمى باشد كه بر پس زين بندند و در زير دم اسب اندازند .

پاردو

(
p rdu
) ا . پ . يك نوع گياه معطرى كه بلسان نيز گويند .

پارزده

(
p r - zade
) ا . پ . حسن لبه و و پارچهء كوچكى كه در زير چانهء كودكان مىبندند .

پارس

(
p rs
) ا خ . پ . فارس كه شيراز و توابع آن و اصفهان و كرمان و يزد باشد و گاه اطلاق بر تمام ايران شود يعنى بر هر جائى كه به زبان پارسى تكلم مىكنند پس بجز آذربايجان و زنجان ساير ممالك ايران را پارس مىتوان گفت . و پهلو پور سام را نيز پارس گويند . وا . جانورى شكارى كوچكتر از پلنگ كه يوز نيز مىگويند .

پارسا

(
p rs
) ا و ص . پ . پاك و پاكيزه و پاك‌دامن . و پرهيزگار و خداترس و زاهد و متدين و ديندار و مقدس . و مرد عارى از رسوائى و بدنامى . و حلال‌زاده و زادهء با عقد و نكاح شرعى . و كار آزموده و حاذق و با وقوف . و جلد كار . و پارسى و منسوب به پارس .

پارسازن

(
p rs - zan
) ا . پ . زن پاك‌دامن و مقدس . و زن مرد مقدس .

پارسال

(
p rs l
) م ف . پ . سال پيش از امسال .

پارسايان

(
p rs y n
) پ . ج . پارسا .

پارسائى

(
p rs i
) ا . پ . پاكدامنى و پرهيزگارى .

پارسجى

(
p rs - ji
) ا . پ . آنكه نگاهبانى از پلنگ و يوز شكارى مىكند .

پارسنگ

(
p r - sang
) ا . پ . پاسنگ و آن چيزى باشد كه در يك كفهء ترازو نهند