تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 699

مساهمون:

ص٦٩٩

پ

پ

(
pe
) ا . پ . سيوم حرف از الفباى پارسى . و اين حرف اگرچه در اعداد جمل نباشد ولى مانند ب دو بشمار آيد چه حساب جمل تعلق مىگيرد بحروف ابجدى كه الفباى تازيان باشد يعنى ابجد هوز حطى كلمن سعفص قرشت ثخذ ظضغ و حرف پ و چ و ژ و گ كه مخصوص پارسيان است خارج از آن مىباشد . و تازيان اين حرف را باى فارسى و باى عجمى نيز مىنامند و در محاورات فارسى گاه اين حرف را به فا بدل مىكنند مانند پارسى و فارسى و سپيد و سفيد و پيل و فيل و گاه به باى ابجد مانند پادشاه و بادشاه .

پا

(
p
) ا . پ . جزء تحتانى ساق در انسان و بعضى حيوانات و گام و قدم . و نقش قدم . و جزء تحتانى درخت و ميز و صندلى و جز آن و پائين از هر چيزى . و بيخ و اصل و بنياد . و تمكين و استقرار . و تاب و طاقت . و قوت و قدرت . و مكر و حيله . و بهانه . و پاى دامن : پائين دامن . و پاى درخت : بيخ درخت . و پا بستن ف ل . : محبوس شدن . و پا پس داشتن : نفرت داشتن از زن و گاه‌گاه نزديكى كردن با آن . و پا خوردن : فريب خوردن . و مغبون شدن . و پا در زمين آمدن : بسيار افتادن . و گاه گاه افتادن . و پا شدن : برخاستن . و پا كوفتن : شرمسار شدن . و ف م . سخت گرفتن . و پا پس آوردن : ترك كردن . و برگشتن . و واماندن از تعاقب . و منهزم شدن و پادادن : فرستادن و روانه كردن .

پاافزار

(
p - afz r
) ا . پ . كفش و پاپوش .

پاافشار

(
p - afc r
) ا . پ . دو تختهء كوچك باندازهء كف پا كه در كارگاه بافندگى و جولاهى نصب كنند و كارگر در هنگام كار چون پاى بر يكى از آنها افشارد نيمى از تارها فرود آيد و چون بر ديگرى بيفشارد نيمى ديگر .

پاانداز

(
p - and z
) ا . پ . فرشى كه در درگاه اطاق مىگسترانند . و حصيرى كه جهت پاك كردن كنش در اطاق مىاندازند . و پيشكشى كه در جلو پاى مردم بزرگ مىگذارند .

پااورنجن

(
p - avranjan
) ا . پ . خلخال و حلقه‌اى از طلا يا نقره كه زنان در پاى كنند .

پااوژار

(
p - avj r
) ا . پ . مر . پاافشار .

پاآهو

(
p - hu
) ا . پ . باصطلاح بنائى خانهء شش پهلو و مسدس . و خانهء مقرنس گچ‌برى . و كنايه از دنيا .

پاب

(
p b
) ا . پ . رئيس مذهب عيسويان كه طايفهء كاتوليكى او را خليفهء حضرت عيسى مىدانند .

پابرجا

(
p - bar - j
) م ف . پ . محكم و ثابت قدم . و دائم و هميشه . و پابرجا بودن ف ل . . محكم و ثابت بودن .

پابركاب

(
p - be - rek b
) ص و م ف . پ . سواره و راكب . و پا بركاب كردن ف ل . : سوار شدن .

پابرنجن

(
p - baranjan
) ا . پ . خلخال و پااورنجن .