تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 705

مساهمون:

ص٧٠٥

پاسكال

(
p sk l
) ا خ . پ . يكى از دانشمندان بزرگ فرانسه كه در فلسفه و علم حساب و علم فيزيك مهارتى بكمال داشت - گويند در هيجده سالگى در همهء علوم متنوعه كامل شده و ماشين حساب را اختراع نمود و تولد اين حكيم در سال 1033 هجرى در كلرمون و وفاتش در سال 1073 در پاريس .

پاسنگ

(
p - sang
) ا . پ . آنچه در يك كفهء ترازو نهند تا بكفهء ديگر برابر گردد .

پاسوار

(
p sov r
) ا . پ . سوار پا و پياده‌رو جلد و چابك .

پاسوان

(
p sav n
) ا . پ . پاسبان .

پاسه

(
p se
) ا . پ . تا سه و تلواسه . و غم و اندوه . و فشردن گلو . و ميل بهر چيز .

پاسى

(
p si
) ا . پ . يك پاس از شب .

پاسيدن

(
p sidan
) ف م . پ . نگاهبانى كردن . و بيدار خوابى كشيدن و پاسبانى نمودن .

پاش

(
p c
) ص . پ . پريشان و افشان . و پاشنده و برافشاننده مانند آب‌پاش و گلاب‌پاش .

پاشا

(
p c
) ا . پ . لقبى است كه تركهاى عثمانى به وزرا و حكام مىدادند .

پاشام

(
p c m
) ا . پ . پرده‌اى كه احاطه مىكند دماغ و مغز كله را و بتازى ام الغليظ گويند . و پرده‌اى كه امعاء را احاطه دارد و بتازى سرب گويند . و روغن فندق .

پاشامه

(
p - c me
) ا . پ . شلوار و تنبان .

پاشان

(
p c n
) ص . پ . پاشنده و برافشاننده . و پراكنده‌كننده و پريشان‌كننده .

پاشانيدن

(
p c nidan
) ف م . پ . پاشيدن و پاشيدن فرمودن .

پاشته

(
p cte
) ا . پ . پاشنه و عقب . و پاشتهء در : پاشنهء در .

پاشك

(
p cak
) ا . پ . پاسك و خميازه و دهن‌دره .

پاشنا

(
p cn
) ا . پ . پاشنه . و خيار و خربزه و هندوانه و كدو و جز آنها كه جهت تخم نگاهدارند .

پاشنامه

(
p cn me
) ا . پ . پاچنامه و لقب و قرين و همال .

پاشنگ

(
p cang
) و پاشنگه (
p cange
) ا . پ . خوشهء كوچك انگور . و هر چيزى كه جهت تخم نگاهدارند از قبيل خيار و كدو و خربزه و هندوانه . و خوشهء انگورى كه بر تاك خشك شده باشد .

پاشنه

(
p cne
) ا . پ . بلغت زند عقب و پاشنه .

پاشنه

(
p cene
) ا . پ . جزء خلفى از قدم كه بتازى عقب گويند . و سنگ‌پا . و پاشنهء كفش : آن جزء برآمدهء از ته كفش كه پاشنهء پا بر آن تكيه مىكند . و پاشنهء در : آن جزء از در خواه از طرف بالا و يا پائين كه در بر آن حركت مىكند . و پاشنه زدن ف م . : مهميز زدن .

پاشنه‌كوب

(
p cne - kovb
) ص . پ . بستهء بپاشنه .

پاشو

(
p - cu
) ا . پ . چوبدستى چوپان . و چوبدستى مسافر .

پاشى

(
p ci
) ا . پ . پاشيدگى و پراكندگى و افشاندگى .

پاشيب

(
p - cib
) ا . پ . نردبان . و زينه پايه . و نشيب كوه .

پاشيدن

(
p cidan
) ف م . پ . ريختن . و پراكندن . و افشاندن . و ف ل . : ريخته شدن . و متفرق شدن و پراكنده شدن . و پر شدن . و از هم پاشيدن : پراكنده شدن به همه طرف .

پاشيده

(
p cide
) ص . پ . متفرق . و پراكنده شده . و منتشر گشته .

پاشيده

(
p cide
) ا . پ . خوشهء انگور . و خيار . و كدو . و خربزه .

پاشينه

(
p cine
) ا . پ . پاشنه و عقب .

پاغر

(
p qar
) ا . پ . ستونى كه سقف خانه بر آن قرار گيرد .

پاغر

(
p qor
) و پاغره (
p qore
) ا . پ . ناخوشى كه پاى آدمى بزرگ شود مانند پاى فيل و آن را داء الفيل نيز گويند .

پاغند

(
p qond
) و پاغنده (
p qonde
) و (
p qande
) ا . پ . گلولهء پنبهء حلاجى كرده شده .

پاغوچه

(
p qu - ce
) ا . پ . پروانه .

پاغوش

(
p qovc
) ا . پ . غوطه و فرورفتگى در آب و غوص .

پافزار

(
p - faz r
) ا . پ . پا افزار و كفش .

پاك

(
p k
) ص . پ . صاف . و بىغش و خالص . و طاهر . و پارسا و بىگناه . و پاكيزه . و تمام و كامل و همه و كاملا و تماما . و پاك و پاكيزه : كاملا صاف و طاهر . و پاك باختن ف م . : همه را باختن . و پاك شدن : محو شدن و حك شدن . و پاك كردن : صاف كردن . و طاهر كردن . و شستن . و زدودن . و جلا دادن . و محو كردن . و حك نمودن . و پاك و پاكيزه : كاملا صاف و طاهر .

پاك‌آب

(
p k - b
) ا . پ . آب صاف و خالص .

پاكار

(
p - k r
) ا . پ . نايب تحصيل‌دار خراج . و كناس و آنكه مستراح را جاروب كند و پاكيزه سازد . و خدمتگار .

پاك‌اصل

(
p k - asl
) ص . پ . داراى اصل و نژاد پاك و نجيب .

پاكان

(
p k n
) پ . ج . پاك . و پاكان خط اول : ملائكهء كروبيان و حاملان عرش .

پاكباز

(
p k - b z
) ص . پ . كسى كه در