تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 696

مساهمون:

ص٦٩٦
و نزد غير اصمعى ما بعد هر دو مرفوع آيد بابتدائيت و خبريت .

بىنماز

(
bi - nam z
) ص . پ . حايض و زن حايض و دشتان .

بىنمازى

(
bi - nam zi
) ا . پ . حيض و دشتان .

بىنمك

(
bi - namak
) ص . پ . بىمزه و بدون نمك . و زشت‌رو و بدريخت .

بىنمكى

(
bi - namaki
) ا . پ . بىمزگى . و بىوفائى . و نمك بحرامى . و بدوضعى و بدريختى .

بىنمود

(
bi - namud
) ص . پ . ناپديد . و آنكه نمايش نداشته باشد .

بينندگان

(
binandeg n
) پ . ج . بيننده .

بينندگى

(
binandegi
) ا . پ . بصيرت . و نگرندگى . و عاقبت‌انديشى .

بيننده

(
binande
) ص . پ . بينا و ناظر و صاحب وقوف . و عاقبت‌انديش . و چشم .

بىننگ

(
bi - nang
) ص . پ . بىشرم . و بىعار . و رسوا و بىآبرو . و بىعيب .

بىننگ و ناموس

(
bi - nango - n mus
) ص . پ . عارى از نام نيك و صفات نيك .

بىننگى

(
bi - nangi
) ا . پ . بىعارى . و بىوقارى . و بىشرمى .

بىنوا

(
bi - nav
) ص . پ . بىسامان . و درمانده و عاجز . و بدبخت . و بىسرانجام و گدا . و ساكت .

بىنوائى

(
bi - nav i
) ا . پ . بىسرانجامى و گدائى و بيچارگى . و افلاس . و نداشتن آواز و گفتار .

بىنور

(
bi - nur
) ص . پ . بدون روشنى . و نابينا و كور . و بىنور كردن ف م . : فرونشاندن چراغ و خاموش كردن .

بينونة

(
baynunat
) ا خ . ع . دهى به بحرين و بينونة الدنيا و بينونة القصوى : دو ده درشق بنى سعد .

بينونة

(
baynunat
) م . ع . بان بينا و بيونا و بينونة . مر . بين (
bayn
) .

بينه

(
bine
) ا . پ . آنجائى از حمام كه در آن رخت مىكنند .

بينونت

(
baynunat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جدائى و مفارقت .

بينه

(
bayyene
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دليل واضح و آشكار . و دليل و برهان قطعى .

بىنهايت

(
bi - neh yat
) م ف . پ . چيزى كه انتها نداشته باشد . و گاه اين كلمه را در كثرت استعمال مىكنند يعنى خيلى و بسيار و زياد .

بينى

(
bini
) ا . پ . جزء برآمدهء از صورت كه در ما بين دهان و پيشانى واقع شده و قوهء شامه در جوف آن مىباشد . و نوك چكمه . و پوزهء حيوانات . و بينى چراغ : فتيله و يا شعلهء آن . و بينى كوه : دماغهء كوه . و قلهء آن . و بينى فشاندن ف ل . : عطسه كردن . و فشاردن بينى . و خرخر كردن .

بينياز

(
bi - ni z
) ص . پ . توانگر . و بىاحتياج و مستغنى . و بىتعلق . و آزاد . و رستگار . و م ف . بدون درخواست و التماس . و بىنياز كردن ف م . : مستغنى كردن .

بينيازى

(
bi - ni zi
) ا . پ . استغنا و توانگرى .

بينىبند

(
bini - band
) ا . پ . نقاب . و چيزى كه به روى بينى بندند مانند زنان تازى .

بينيث

(
baynis
) ا . ع . نام ماهى دريائى .

بينىدار

(
bini - d r
) ص . پ . چكمه و يا كفش نوك‌دار .

بينىدر

(
bini - dar
) ا . پ . پردهء در اطاق و يا خيمه . و پيچ آهنى كه بدان تخته‌ها را محكم سازند .

بينىدراز

(
bini - dar z
) ا . پ . ماهى دريائى بزرگى كه فرنگيان استورژن گويند .

بينىدره

(
bini - dare
) ا . پ . منخر و سوراخ بينى .

بينىور

(
bini - var
) ا . پ . نقابى كه مىپوشاند بينى را .

بيو

(
bayov
) ا . پ . عروس - مقابل داماد .

بيو

(
biov
) و (
beyv
) ا . پ . كرمكى كه پارچهء پشمين و كاغذ را مىخورد و تباه مىسازد .

بيوار

(
beyv r
) ا . پ . بيور . مر . بيور .

بىوارث

(
bi - v res
) ص . پ . كسى كه اولاد نداشته باشد تا ميراث وى را برند . و بىمالك و بىصاحب .

بيواره

(
beyv re
) ص . پ . بىكس و غريب و اجنبى و بيگانه . و درمانده و عاجز . و بىقدر و مرتبه . و بىاعتبار .

بيواره

(
beyv re
) ا . پ . وردنه و چوبى كه بدان خمير را تنك سازند .

بيواز

(
beyv z
) ا . پ . خفاش . و قبول و پسند . و پاسخ و جواب . و ص . ساكن و آرام .

بيوازيدن

(
beyv zidan
) ف م . پ . پاسخ دادن . و قبول كردن عرض و درخواست را .

بيواسطه

(
bi - v sete
) م ف . پ . بدون ميانجى . و بدون جهت و بدون سبب .

بيوالى

(
bi - v li
) ص . پ . بدون حامى . و بدون مربى .

بيوان !

(
biv n
) پ . كلمهء امر يعنى ترك كن و بگذار .

بىواهمه

(
bi - v heme
) ف م . پ . بدون ترس . و بدون التفات .

بيوايگى

(
bi - v yegi
) ا . پ . عدم ضرورت و عدم لزوم و حاجت .

بيوايه

(
bi - v ye
) ص . پ . بىضرورت و بدون لزوم و حاجت .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 696 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )