تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 687

مساهمون:

ص٦٨٧
است هميشه سبز كه خزان نمىكند و برگ نمىريزد و مردم گيلان هميشه جوان گويند و بتازى حى العالم .

بىشبهه

(
bi - cobhe
) ص . پ . بىشك و بىاشتباه .

بيشة

(
bicat
) و بئشة (
be'cat
) ا خ . ع . وادى شيرناك در راه يمامه .

بيشتر

(
beyctar
) ص . م ف . پ . زيادتر و افزون‌تر . و حصهء بزرگتر و زيادتر از دو حصهء غير متساوى چيزى .

بيشترك

(
beyctarak
) م ف . پ . مصغر بيشتر يعنى اندكى بيشتر .

بيشترى

(
beyctari
) ص . پ . منسوب به بيشتر .

بيشترين

(
beyctarin
) م ف . پ . زيادترين و فزون‌ترين .

بىشرف

(
bi - caraf
) ص . پ . بىحرمت و بىآبرو .

بىشرم

(
bi - carm
) ص . پ . بىحيا و بىآزرم .

بىشرمى

(
bi - carmi
) ا . پ . بىحيائى و بىآزرمى .

بىشعور

(
bi - cour
) ص . پ . نادان و بىعقل و بىادراك .

بيش‌فروش

(
beye - forovc
) ص . پ . گران‌فروش .

بىشفقت

(
bi - cafqat
) ص . پ . نامهربان .

بىشك

(
bi - cak
) و بىشك و ريب (
bi - cakko - rayb
) و بىشك و شبهه (
bi - cakko - cobhe
) م ف . پ . بدون اشتباه . و بدون وهم و گمان . و بدون ترديد و يقينا و بطور يقين .

بيشكار

(
beyc - k r
) ا . پ . كار بىمزد و اجر و پاداش .

بىشكيب

(
bi - cakib
) ص . پ . بىتحمل و بىصبر .

بىشمار

(
bi - com r
) ص . پ . بىحساب و بسيار زياد .

بيشكين

(
beyckin
) ا خ . پ . نام افتخارى نظامى و فاريابى .

بيش‌موش

(
bic - movc
) ا . پ . يك قسم جانورى كه در زير بوتهء بيش زندگى مىكند و بتازى فارة البيش نامند . مر . بيش .

بيش‌وكم

(
beyco - kam
) م ف . پ . هر چه هست خواه زياد و خواه كم .

بىشوى

(
bi - cuy
) ص . پ . بىشوهر و زنى كه شوهر نداشته باشد .

بىشوئى

(
bi - cui
) ا . پ . بىشوهرى .

بيشه

(
beyce
) و (
bice
) ا . پ . جنگل . و كشور جنگلى غير مزروع . و نيستان . و هر جائى كه شبيه به آن باشد . و سازى كه از نى شبانان نوازند . و يا سازى شبيه بچنگ . و يا رباب .

بيشى

(
beyci
) ا . پ . افزونى و فراوانى . و ترقى . و زيادتى .

بيشيم !

(
beyecim
) پ . كلمهء فعل يعنى التماس كنيم .

بيص

(
baysa
) و (
bisa
) و (
bayse
) و بيص (
bisen
) و بيصا (
baysan
) ا . ع . تنگى . و شدت و سختى يق وقع فى حيص بيص و فى حيص بيص يعنى افتاد در فتنه و آشوبى كه از آن رهائى ندارد . و جعلتم الارض عليه حيص بيص و حيصا بيصا : تنگ ساختيم به روى زمين را و سخت گرفتيم به نحوى كه مجال تردد در آن و تصرف در وى را ندارد .

بىصبر

(
bi - sabr
) ص . پ . ناشكيبا و بىتحمل .

بىصبر

(
bi - sabri
) ا . پ . عدم شكيبائى و عدم تحمل .

بىصدا

(
bi - sad
) ص . پ . بىآواز و ساكت . و بىصدا بودن ف ل . : ساكت بودن . و بىصدا شدن : ساكت شدن .

بىصرفه

(
bi - sarfe
) ص . پ . بىفايده و بيهوده . و ياوه و بىمعنى .

بىصرفه‌گو

(
bi - sarfe - gov
) و (
bi - sarfe - gu
) ص . پ . ياوه‌گو .

بىصلاح

(
bi - sal h
) م ف . پ . بىصواب ديد و بىمصلحت . و سركش .

بىصيقل

(
bi - sayqal
) ص . پ . كدر . و صيقل‌نشده .

بيض

(
bayz
) ا . ع . آماس دست اسب . و ج بيضة (
bayzat
) .

بيض

(
bayz
) م . ع . باضت يد الفرس بيضا ( از باب ضرب ) : آماس كرد دست آن اسب . و باضت الدجاجة : خايه نهاد ماكيان . و باض الحر : سخت شد گرما . و باضت البهمى : نصال افگند گياه بهمى و آن پيكان مانندى است كه بر برگ وى ظاهر مىشود و مىافتد . و باض فلانا : غالب آمد فلان را در سپيدى . و باض العود : رفت ترى آن چوب و خشك گرديد . و باض بالمكان : اقامت نمود در آن . و باض السحاب : باريد ابر .

بيض

(
biz
) ع . ج بيوض و بيضة (
bayzat
) و ابيض و بيضاء . و ايام البيض : روزهاى شبهاى روشن يعنى سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم هر ماه قمرى .

بيض

(
biz
) و (
bayz
) ا خ . ع . ابن البيض : نام مردى از قوم عاد و آن بازرگانى بود كه ناقهء خود را بر عقبهء كوهى پى كرده راه بر مردمان بست .

بيض

(
boyoz
) ع . ج بائض و بيوضى (
bayuz
) .