تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 649

مساهمون:

ص٦٤٩

بندبست

(
band - bast
) ا . پ . بندوبست .

بندخانه

(
band - x ne
) ا . پ . محبس و زندان . و بندخانهء ناى : فاصلهء ما بين دوبند نىشكر .

بندخت

(
bondoxt
) ا . پ . چهره و روى .

بندد

(
bondad
) ا . پ . بنداد و بنلاد و اصل هر چيزى .

بندر

(
bandar
) ا . پ . محلى كه تجار و قوافل در آن آيند و روند بسيار كنند خواه آن محل در كنار دريا و يا رودخانهء بزرگ باشد و يا نباشد . و بندرهاى تجارتى ايران كه اهميت دارد در كنار درياى فارس و عمان بندر بوشهر و بندر عباسى و بندر لنگه و بندر گوادر و در كنار درياى آسكون بندر انزلى ( پهلوى امروز ) و بندر مشهدسر ( بابل‌سر امروز ) و در كنار رود ارس بندر جلفا .

بندر

(
bandar
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - لنگرگاه كشتى در كنارهء دريا كه قافله و تجار در آن بسيار آيند و روند . ج : بنادر .

بندر

(
bondor
) ا خ . پ . نام شهرى در ولايت غرچه .

بندرز

(
bandarz
) و (
bondarz
) ا . پ . جوال‌دوز .

بندرگاه

(
bandar - g h
) ا . پ . بندر . و بازار . و معبر و گذرگاه .

بندروز

(
bandaruz
) ا . پ . بندرز و جوال‌دوز .

بندروغ

(
bandruq
) ا . پ . بندى كه با چوب و علف و خاشاك در جلو آب بندند تا آب بلند شده بزراعت رود .

بندش

(
bandac
) ا . پ . پنبهء حلاجى كرده و گلوله نموده جهت رشتن .

بندش

(
bandec
) ا . پ . حد و سد . و نيت و قصد . و ضبط . و استحكام . و نقش و كنده‌كارى سيم و زر و نصب آنها . و ايجاد و اختراع . و پرداخت افسانه و حكايت دروغ . و ساختگى حساب دروغ . و ان شاء و فصاحت در كلام . و ا . خ . نام ولايتى .

بندق

(
bondoq
) ا . ع . گلولهء گلين و مانند آن كه مىاندازند . يكى : بندقة . ج : بنادق . و چلغوزه - و به اين معنى فارسى است - و نيز گلولهء توپ و تفنگ .

بندق

(
bondoq
) ا . پ . فندق . و گلولهء گلين . و گلولهء توپ و تفنگ . و بندق هندى : ثمر درختى است باندازهء فندق و آن را رته نيز گويند . و بندق شكستن ف م . : بوسيدن و بوسه دادن .

بندقچى

(
bondoq - ci
) ا . پ . تفنگچى .

بندقة

(
bandaqat
) م . ع . بندق الشيئ بندقة : گلوله ساخت اين چيز را . و بندق اليه : تيز نگريست بسوى وى .

بندقة

(
bondoqat
) ا . ع . واحد بندق (
bondoq
) . و ا خ . پدر قبيله‌اى از يمن .

بندقه

(
bondoqe
) ا . پ . گلولهء خرد و سنگ مدور .

بندقى

(
bondoqiy
) ا . ع . جامهء كتان گرانبها .

بندقى

(
bondoqiy
) ا . پ . تفنگچى .

بندقيه

(
bondoqiye
) ا . پ . توپ . و پيشتو .

بندك

(
bandak
) ا . پ . پنبهء پاك كردهء از پنبه‌دانه و آماده كردهء براى رشتن .

بندكشاد

(
band - koc d
) ا . پ . مفصل . و وتر عضله .

بندكشه

(
band - kace
) ا . پ . دربند و رزهء در و زرفين . و نوكرى و بندگى .

بندكوه

(
band - kovh
) ا . پ . كوه مانند حصار و بارو .

بندگان

(
bandeg n
) پ . ج . بنده .

بندگاه

(
band - g h
) ا . پ . مفصل و پيوندگاه . و محل مفصل . و محلى كه سد در آنجا بسته باشد .

بندگى

(
bandegi
) ا . پ . اطاعت و انقياد . و نوكرى و خدمت . و پرستش و غلامى . و بندگى كردن ف م . : اطاعت كردن . و خدمت كردن و نوكرى كردن . و پرستش كردن و پرستيدن .

بندگير

(
band - gir
) ا . پ . ساروجى كه از آهك و پيه و پنبه و يا مو ترتيب دهند و در حمام و حوض جهت منع تراوش آب به كار برند و پيه‌دارو نيز گويند . و تير بزرگ عمارت . و نام درختى .

بندمه

(
bandeme
) ا . پ . تكمه . و گوى گريبان .

بندن

(
bandan
) ف م . پ . بستن و بند كردن . و محكم كردن . و عزم كردن و قصد و اراده نمودن .

بندنايژه

(
band - n yeje
) ا . پ . محفه .

بندنه

(
bandene
) ا . پ . بندمه و گوى گريبان و تكمه .

بندنى

(
bandani
) ا . پ . هر چيزى كه جهت بستن و بند كردن چيزى به كار برند . و دسته . و ص . بسته . و تنگ .

بندو

(
bandu
) ا . پ . كنه . و كرمى كه چيزها را تباه و ضايع كند .

بندوا

(
bandav
) ا . پ . ترشى . و يك نوع گياه تلخى .

بندوانه

(
bandav ne
) ا . پ . قسمى از هندوانه .

بندوبست

(
bando - bsat
) ا . پ . قرارداد باج و خراج . و ترتيب و انتظام . و استوارى . و تدبير . و آراستگى . و ضبط و ربط .

بندوبستى

(
bando - basti
) ص . پ . منسوب به بند و بست .