تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 650

مساهمون:

ص٦٥٠

بندور

(
bandur
) ا . پ . قوهء متخيله . ج : بندوران .

بندور

(
bondur
) ا . پ . ريسمانى كه بدان جوال و توبره و مانند آن را دوزند .

بندوران

(
bandur n
) پ . ج . بندور .

بندوروغ

(
banduruq
) و بندورغ (
bandevarq
) ا . پ . بندروغ . و سد جلو آب .

بندوق

(
bonduq
) ا . ع . تفنگ . ج : بناديق .

بندول

(
bandovl
) ا . پ . ريسمانى كه بدريچهء دول آسيا اتصال دارد و چون آن را بكشند غله از دول در ميان دو سنگ آسيا داخل گردد .

بنده

(
bande
) ا . پ . برده و عبد و عبيد و غلام و چاكر و لاچين و زرخريد و خانزاد . و نوكر و خدمتگار . و خدمتگزار با صداقت و مطيع و فرمانبردار و حاضر در فرمان . و بندهء درگاه : غلام حاضر در درگاه . و بندهء فرمان : غلام حاضر در فرمان . و بندهء شكم ص . : پرخوار و شكم‌پرور . و بندهء مخلص : مطيع و خالص در فرمانبردارى . ج : بندگان .

بنده

(
bande
) ص . پ . بسته شده و بند شده . و محكم شده . و ثابت و برقرار . و مسلسل و زنجير شده . و مندرج و مشمول و شامل شده . و مسدود .

بنده‌پرور

(
bande - parvar
) ص . پ . كسى كه رعايت حال زيردستان خود را مىنمايد .

بنده‌خانه

(
bande - x ne
) ا . پ . يعنى خانهء من - و اين لفظ را كوچك در مقام شخص بزرگى ادا مىكند .

بنده‌زاده

(
bande - z de
) ا . پ . يعنى زاده بندهء شما - و اين لفظ را نيز كوچك در مقام شخص بزرگى ادا مىنمايد .

بنده‌گرفتگى

(
bande - gereftegi
) ا . پ . غلامى و بردگى .

بنده‌گرفته

(
bande - gerefte
) ص . پ . حبس شده .

بنده‌نواز

(
bande - nav z
) ص . پ . كسى كه بر پست‌تر از خود مهربانى كند . و مهربان نسبت به بندگان .

بندى

(
bandi
) ا . پ . اسير و گرفتار . ج : بنديان .

بنديان

(
bandi n
) پ . ج . - بندى - اسيران و محبوسين .

بنديخانه

(
bandi - x ne
) ا . پ . محبس و زندان و منزل اسيران .

بنديدن

(
bandidan
) ف م . پ . بستن . و قيد كردن و حبس كردن .

بنديشه

(
bandice
) ا . پ . انديشه و فكر . و خيال .

بنديمه

(
bandime
) و بندينه (
bandine
) ا . پ . بندمه و تكمه . و گوى گريبان .

بنديوان

(
bandiv n
) ا . پ . زندان‌بان و نگاهبان بنديان .

بنران

(
bon - r n
) ا . پ . ريشهء ران يعنى ما بين شكم و ران .

بنزوات

(
banzov t
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - ملحى كه از اسيد بنزوئيك حاصل گردد .

بنس

(
banas
) م . ع . گريختن از شر ( و الفعل من سمع ) يق بنس الرجل بنسا .

بنساله

(
bons le
) ص . پ . كهن و سالخورده .

به نسبت

(
be - nesbat
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - برحسب . و بعلاقه . و بمناسبت . و بمقابله . و بمشابهت .

بنش

(
banc
) م . ع . بنش فى الامر بنشا ( از باب نصر ) : سست شد در آن كار .

بنشاختن

(
benc xtan
) ف م . ع . نشانيدن و جاى دادن . و افراختن .

بنشاستن

(
benc stan
) ف ل . پ . نشسته شدن . و ف م . نشانيدن .

بنشاندن

(
benc nd n
) ف م . پ . نشانيدن . و نشاندن فرمودن . و برپاداشتن . و افراختن . و ف ل . نشستن .

بنشين !

(
bencin
) و (
benecin
) پ . كلمهء امر از نشستن .

بنصر

(
benser
) ا . ع . انگشت ميانهء انگشت كوچك و وسطى - مؤنث آيد و به فارسى دوم و بنيام گويند - ج : بناصر .

بنطاسيا

(
bent si
) و بنطاسيه (
bent sie
) ا ج . پ . - مأخوذ از يونانى - حواس باطنى . و يا همهء حواس .

بنظام

(
be - nez m
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بنظم و ترتيب .

به نظر

(
bonzar
) ا . ع . تلاق و تندى ميان دو لب فرج زن .

بنظيان

(
benzi n
) ا . ع . زن بدخوى بىشرم زبان دراز .

بنغار

(
bonq r
) ا . پ . بلغار .

بنفحة

(
benfahat
) ا . ع . پنيرمايه .

بنفسج

(
banafsaj
) ا . ع . - مأخوذ از بنفشهء فارسى و بمعنى آن .

بنفسه

(
be - nafseh
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به خودى خود .

بنفش

(
bonafc
) و (
benafc
) ص . پ . رنگ كبود مانند رنگ گل بنفشه . و بنفش كردن ف م . : كبود كردن .

بنفشه

(
bonafce
) و (
benafce
) و (
banafce
) ا . پ . گياهى بهارى كه داراى گلهاى كبود معطر است . و گياهى را نيز گويند كه در آب رويد .

بنفشه‌پوش

(
bonafce - povc
) ص . پ .