تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 646

مساهمون:

ص٦٤٦
و بن‌بينى : نوك بينى و ريشهء بينى كه نزديك به ابرو مىباشد . و بن دامان : ارض و زمين . و بن‌دندان : انقياد و فرمان‌بردارى و اطاعت . و رغبت تمام . و ذخيره و پس‌انداز . و قصد و اراده . و بن كشتى : دمبالهء كشتى . و بن‌كوه : قاعدهء كوه . و بن‌گوش : اطاعت و انقياد . و دقت . و بيخ و بن : ريشه و بنياد . و بن‌بخت بر زمين ماليدن ف ل . : استوار گشتن بخت و دولت . و بن دامان شبستان كردن يعنى زمين را خوابگاه خود ساختن . و بمراقبه رفتن .

بن

(
ban
) ا . ع . لغتى است در بل (
bal
) .

بن

(
ben
) ا . ع . ابن مانند بن عبد الله يعنى ابن عبد اللّه .

بن

(
benn
) ا . ع . پيه . و فربهى . و قوت يق بن على بن . و جاى بدبو .

بن

(
bonn
) ا . ع . نوعى از طعام مانند آبكامه . و ا خ . نام چند نفر محدث .

بن

(
bonn
) و (
bon
) ا . ع . درخت قهوه و بار آن .

بن

(
bann
) م . ع . بن المكان بنا : ( از باب ضرب ) : مقيم شد در آنجاى .

بنا

(
ben
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عمارت و برگوك و لاد و ساختمان . و قرار و برقرارى . و بنا افگندن ف م . : خراب كردن . و بنا گذاشتن : قرار گذاشتن . و بنا كردن : عمارت كردن و ساختمان نمودن و بناباب رسانيدن : ساختمان استوار كردن . و خراب كردن ساختمان . و بنا بودن ف ل . : قرارداد داشتن . و بنا شدن ساخته شدن . و بناى عمارت : برقرارى عمارت و ساختمان آن . و بناى كار : برقرارى كار . و بناى شما : قرارداد شما .

بنا

(
bon
) ا . پ . بلغت زند بن و بنياد .

بنا

(
bann
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راز و آنكه عمارت مىسازد و دزار و گل كار و زاو و زاويل نيز گويند .

بناء

(
ben '
) ا . ع . خانه و عمارت . ج : ابنية (
abniat
) و ج ج : ابنيات (
abni t
) الحديث : من هدم بناء ربه تبارك و تعالى فهو ملعون اى من قتل نفسا به غير حق لان الجسم بنيان خلقة اللّه تعالى و ركبه . و بناء الكلمة : بودن آخر كلمه بر يك حالت از سكون و حركت بدون عامل .

بناء

(
ben '
) م . ع . بنى البيت بناء و بنيا و بنيانا و بنية و بناية ( از باب ضرب ) : برآورد آن خانه را . و بنى الرجل : نيكوئى كرد به آن مرد . و بنى على اهله و بها : آورد زن را بخانهء خود . و بنى الطعام بدنه : فربه كرد . و كذا بنى الطعام لحمه : رويانيد و افزود گوشت را . و بنت القوس على وترها : چسبيد كمان بزه .

بناء

(
bann '
) ا . ع . راز و گل كار و كسى كه عمارت مىسازد .

بناب

(
bon b
) ا . پ . عمق آب و ته آب .

بنا بر

(
ben - bar
) پ . كلمهء موصول يعنى لادبر . و بنابراين : لادبر اين و بدين جهت و بدين سبب . و بنا بر آن : لادبر آن و به آن سبب و به آن جهت .

بنابه

(
ban be
) ا . پ . نوبت و بنابهء ماست : يعنى نوبت ماست .

بنات

(
ban t
) ع . ج ابنة (
ebnat
) و بنت (
bent
) . و پيكرهاى كوچك كه دختران بدان بازى كنند و عروسك گويند . و عن عائشة رضى اللّه عنها : كنت العب مع الجوارى بالبنات . و بنات‌آوى (
ban to - v
) ج ابن آوى (
ebno - v
) كه شغال باشد . و بنات الاربعه : كلمات چهار حرفى . و بنات الخمسة : كلمات پنج حرفى . و بنات الدهر : حوادث زمانه . و بنات الارض : رودها و درياچه‌ها . و بنات الفلا : شتران كه پريشان در بيابان گذرند . و بنات الرعد ا . : سماروغ . و بنات الليل : احتلام . و يا حادثهء شب . و بنات الماء : طايرى . و بنات اللهو : رباب . و بنات المنايا : تير . و جارية بنات اللحم : دختر فربه . و بنات النعش : هفت اورنگ .

بنات

(
ban t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دختران . و بنات نبات : گياه‌هائى كه تازه روئيده باشند . و بنات وردان ا . : نام حيوانى . و بنات النعش صغرى : هفتو رنگ كهين . و بنات النعش كبرى : هفتو رنگ مهين . و بنات گردون : سه ستارهء صف زده از هفت ستارهء بنات النعش . و همهء ستاره‌هاى آسمان .

بنادر

(
ban der
) ع . ج بندر (
bandar
) .

بنادر

(
ban der
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - بندرها و شهرهاى واقع در كنار دريا .

بنادرة

(
ban derat
) ع . ج بندار (
bond r
) .

بنادق

(
ban deq
) ع . ج بندق (
bondoq
) .

بنادك

(
ban dek
) ع . ج بندك (
bandak
) .

بناديق

(
ban diq
) ع . ج بندوق (
bonduq
) .

بنارس

(
ban res
) ا خ . پ . - مأخوذ از سنسكريت - نام شهرى در هند و متعلق بانگليس و در روى رود گنگ بنا شده و داراى تقريبا 200 هزار نفر جمعيت . و هنود اين شهر را مقدس مىدارند و بتخانه‌هاى چندى در آن بنا كرده‌اند . و بنارس زرى : يك نوع پارچهء زرى اعلائى كه در شهر بنارس بافته مىشود .

بنارنج

(
ban renj
) و (
ban ranj
) ا . پ . شبان و چوپان .

بناست

(
ben st
) ا . پ . سقز درخت كاج .

بناسيب

(
ban sib
) ا . پ . تخم درخت كاج .

بناصر

(
ban ser
) ع . ج بنصر (
bensar
) .