تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 632

مساهمون:

ص٦٣٢
( از باب كرم ) : بسيار خاموش و عاقل گرديد .

بلاتگين

(
bal tegin
) ا . پ . گرز آهنين و يا چوبين .

بلاثق

(
bal seq
) و بلاثيق (
bal siq
) ع . ج بلثوق (
bolsuq
) .

بلاج

(
bal j
) ا . پ . بوريا و حصير . و گياهى كه از آن بوريا بافند .

بلاجور

(
bal jur
) ا . پ . گاو جوان سياه .

بلاخ

(
bel x
) ص . ع . نسوة بلاخ : زنان كلان سرين .

بلاخ

(
bol x
) ا . ع . درخت هنديان .

بلاخية

(
bol xiyat
) ا . ع . زن بزرگ شريف النسب .

بلاد

(
bel d
) ع . ج بلدة (
baldat
) .

بلاد

(
bel d
) م . ع . مبالدة و با چوب و يا شمشير يكديگر را زدن .

بلاد

(
bel d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شهرها . و تخطيط بلاد : علم جغرافى .

بلادة

(
bal dat
) ا . ع . مستى . و كندى خاطر .

بلادة

(
bal dat
) م . ع . بلد بلادة ( از باب كرم ) : مست و كند خاطر گرديد .

بلادت

(
bal dat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كندى هوش و كودنى و تيماو .

بلادر

(
bal dar
) ا . پ . زرينه و پيرايهء زنان عموما و زرينه‌اى كه بر سر بندند خصوصا .

بلادر

(
bal dor
) ا . پ . درختى هندى كه بيونانى انقرديا گويند .

بلادرى

(
bal dori
) ا . پ . معجونى كه از بلا در ترتيب دهند .

بلادن

(
bell don
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - گياهى سمى از طايفهء سلانه و شبيه بتاتوره و بزر البنج . و از آن جوهر سمى گيرند موسوم به اتروپين .

بلادور

(
bal dur
) ا . پ . بلادر . و در فارسى هندى تصدقات .

بلاده

(
bal de
) و (
bel de
) ص . پ . بلابه و بدكار . و فاسق و نابكار . و مفسد و گمراه .

بلار

(
bal r
) ا . پ . آذربويه و اشنان .

بلار

(
ball r
) ا . پ . مر . بلور .

بلارج

(
bal raj
) ا . پ . پرنده‌اى كه لك‌لك نيز گويند .

بلارك

(
bal rak
) ا . پ . پولاد جوهردار . و شمشير جوهردار . و جوهر شمشير .

بلارى

(
ball ri
) ص . پ . مر . بلورى .

بلاز

(
bol ' z
) ا خ . ع . شيطان . و ا . مرد كوتاه . و كودك ستبر سخت .

بلاز

(
bel ' z
) ا . ع . كودك ستبر سخت .

بلازة

(
bal ' zat
) م . ع . گريختن . و دويدن . و سير خوردن .

بلازده

(
bal - zade
) ص . پ . بدبخت .

بلاژ

(
bel j
) م ف . پ . بىسبب و بىجهت و بدون دليل .

بلاس

(
bal s
) ا . ع . گليم - معرب پلاس فارسى ج : بلس (
bolos
) .

بلاس

(
ball s
) ا . ع . پلاس‌فروش .

بلاس‌آباد

(
bal s - b d
) ا خ . پ . نام موضعى در مداين كه تازيان آن را ساباط گفتندى .

بلاساغون

(
bal s qun
) ا خ . پ . شهرى از تركستان نزديك كاشغر - گويند پايتخت افراسياب بود و تا زمان گور خان در تصرف اولاد او بوده .

بلاسيدن

(
bal sidan
) ف ل . پ . پلاسيدن و داراى سطح چين خورده و ناهموار شدن چيزهاى گرد و مدور مانند هندوانه . و خشك شدن و چين خوردن ميوه قبل از رسيدن .

بلاسيوس

(
bel sius
) ا . پ . چيزى است آبگينه مانند كه در كنار درياها يافت مىشود بتازى رئة البحر گويند .

بلاش

(
bal c
) ا . پ . مرد عارف و عالم و ا خ . نام پسر فيروز شاه و نام شهرى كه اين شاهزاده در نزديكى مرو بنا نمود .

بلاش

(
bel c
) م ف . پ . بلاژ و بىسبب و بىجهت .

بلاشجرد

(
bal c - jerd
) و بلاشگرد (
bal c - gerd
) ا خ . پ . نام شهرى كه بلاش پسر فيروز شاه در نزديكى مرو بنا نهاده .

بلاشك

(
bel - cakk
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بدون شك و بدون شبهه و بطور يقين و اطمينان .

بلاصة

(
bal sat
) م . ع . بلاص بلاصة : گريخت و دويد

بلاصى

(
bal siy
) ع . ج بلنصاة (
balans t
) .

بلاط

(
bal t
) ا . ع . زمين رست و هموار و سنگهائى كه در سرا و جز آن گسترده باشند . و هر زمين كه بر آن سنگ يا خشت پخته گسترده باشند . و ا خ . دهى در دمشق . و قلعه‌اى در اندلس . و موضعى در مدينه ما بين مسجد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و بازار كه در آن سنگها گسترده‌اند . و شهرى ميان مرعش و انطاكيه كه اكنون خراب است . و موضعى در قسطنطنيه كه سيف الدوله اسيران را در آنجا مقيد مىداشت . و بلاط الارض ا . روى زمين . يا منتهاى صلب از زمين .

بلاط

(
bel t
) م . ع . بالط مبالطة و بلاطا . مر . مبالطة .

بلاطح

(
bol teh
) ص . ع . سلاطح بلاطح : از اتباع است .

بلاطنس

(
bal tonos
) ا خ . ع . شهر كوچكى در شام كه در آن قلعه و اشجار و چشمه‌ها مىباشد .