تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 634

مساهمون:

ص٦٣٤

بلانة

(
ball nat
) ا . ع . زن حمامى .

بلانصيب

(
bel - nasib
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىبهره و بىنصيب .

بلانوش

(
bal - nuc
) ص . پ . كسى كه هر چيز به دو پليدى را مىخورد . و آنكه هر چيزى را بىتفاوت مىخورد .

بلانه

(
bal ne
) ا . پ . كارى كه ناتمام گذاشته شده باشد .

بلاهة

(
bal hat
) ا . ع . نادانى . و سليم دلى و نيك نهادى . و خوشخوئى بىبدى .

بلاهة

(
bal hat
) م . ع . بله بلها و بلاهة . مر . بله (
balah
) .

بلاهت

(
bal hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بىعقلى و نادانى و حماقت و گولى . و ضعف و سستى در رأى و تدبير .

بلاهن

(
bal hen
) و

بلاهى

(
bal hi
) ع . ج بلهنية (
bolhaniyat
) .

بلايا

(
bal y
) ع . ج بلية (
baliyat
) .

بلايه

(
bal ye
) و (
bel ye
) ص . پ . تباهكار و روسپى و قحبه . و زن بىحيا . و مرد بىحيا . و تباه شده . و پوسيده . و ناكس و فرومايه و بداصل .

بلايه‌قز

(
bal ye - qaz
) ا . پ . نوعى از ابريشم پست و كم‌بها .

بلايه‌كار

(
bal ye - k r
) ص . ع . زن روسپى و قحبه .

بلبال

(
balb l
) ا . ع . شدت اندوه و غم . و وسوسه . ج : بلابيل . و گرگ . و برانگيختگى و تحريك‌كردگى .

بلبال

(
belb l
) م . ع . بلبل بلبالا : سخت اندوهگين و وسوسه‌ناك شد . و بلبلهم بلبلة و بلبالا : برانگيخت ايشان را و تحريك كرد .

بلبالة

(
balb lat
) ا . ع . سختى و شدت اندوه و غم .

بلبان

(
balab n
) ا . پ . يك قسم سازى كه با لبها آن را مىنوازند .

بلبانى

(
balab ni
) ا . پ . سازندهء بلبان .

بلبكه

(
balbake
) ا . پ . سكهء تازه .

بلبل

(
bolbol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هزار دستان و تندر كه مرغكى است خوش‌آواز و بوبر و بوبرد نيز گويند . و پادشاه كوچك . و بلبل طنبور : پل طنبور و خرك آن . و بلبل گنج : جغد . و بلبل شدن ف ل . آشفته شدن و گرفتار عشق شدن . و بلبل كردن : عاشق كردن و آشفته كردن .

بلبل

(
bolbol
) ا . ع . هزار دستان . ج : بلابل . و مرد سبك در سفر . و بسيار اعانت كنندهء مردم . و نام ماهى مقدار كف دست . و ا خ . نام شخصى . و نام چند نفر محدث . و بلبل الكوز : نايزهء كوزه كه از آن آب مىريزد . و ظرفى كه در آن آب گاز مىخورند و اكنون معروف بسيفون است .

بلبلانى

(
balbal ni
) ا . پ . نوعى از طعام تركى و يا حلوا .

بلبلة

(
balbalat
) م . ع . بلبل بلبلة و بلبالا . مر . بلبال .

بلبلة

(
balbalat
) ا . ع . وسوسه‌هاى صدر . ج : بلابل . و اختلاط لسانها . و تفريق‌آرا و متاع . و مهرهء سياه در صدف . و سختى اندوه . و وسوسه . و كتاب البلبلة لعبيد بن شرية الجرهمى ا خ . : فى بلبلة الالسن و ذكر ملوك اليمن .

بلبلة

(
bolbolat
) ا . ع . كوزه‌اى كه نايزهء آن جانب سرش باشد . و هودج زنان آزاد .

بلبل چشم

(
bolbol - cacm
) ا . پ . نوعى از ابريشم .

بلبلستان

(
bolbolest n
) ا . پ . جائى كه در آن بلبل فراوان باشد .

بلبل‌نوا

(
bolbol - nav
) ص . پ . خوش‌خوان مانند بلبل .

بلبله

(
balbale
) ا . پ . كوزه‌اى لوله‌دار . و صدا و آواز صراحى . و اندوه و گرفتگى دل .

بلبلى

(
bolboli
) ا . پ . شراب . و پيالهء شراب . و نوعى از چرم بسيار لطيف و نازك كه بالوان غير مكرر رنگ كرده باشند . و نوعى از زردآلو .

بلبلى

(
bolboliy
) ا . ع . مرد سبك در سفر بسيار اعانت‌كنندهء مردم .

بلبن

(
balban
) ا . پ . خرفه و فرفخ و بقلة الحمقاء .

بلبوس

(
balbus
) ا . پ . سير . و پياز صحرائى . و نوعى از خشخاش .

بلبول

(
bolbul
) ا خ . ع . موضعى و كوهى بيمامه .

بلبيس

(
balbays
) و (
bolbays
) ا خ . ع . شهرى در مصر .

بلة

(
bolat
) ا . ع . دستهء سبزى . و بستهء هيزم . و هر چيز مانند آن .

بلة

(
bollat
) ا . ع . ترى گياه تر . و بقيهء علف . و تازگى جوانى . و بقية مودت . ج : بلال (
bel l
) - و به اين معنى آخرى در آن ده لغت است : بللة (
balalat
) و (
bololat
) و بلول (
belul
) و (
bolul
) و بلة (
ballat
) و (
bollat
) و بلالة (
bal lat
) و (
bol lat
) و بللاة (
balal t
) و (
bolol t
) . و يق انصرف القوم ببللتهم اى و فيهم بقية من الود . و ايضا يق طويته على بللته اى احتملته على ما فيه من العيب او داريته و فيه بقية من الود .

بلة

(
ballat
) ا . ع . ترى . و ريح بلة اى فيها بلل . و تازگى جوانى . و بقيهء مودت . و شكوفهء درختان خاردار . و مو مانندى كه بر گل برآيد . و شكوفهء عرفط . و شكوفهء سمر . و يا شهد آن . و توانگرى بعد فقر . و بقيهء