تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 629

مساهمون:

ص٦٢٩
و ص . بسيار شرابخوار .

بكره

(
bokre
) ا . پ . ميكده و مىخانه .

بكره

(
bokre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چرخ چاه .

بكرى

(
bakriy
) ص . ع . منسوب به ابو بكر و به بنى بكر بن عبد مناف و به بكر بن وائل .

بكرى

(
bekriy
) ص . ع . منسوب به بكر (
bekr
) .

بكس

(
baks
) م . ع . بكس الخصم بكسا ( از باب نصر ) . غلبه كرد دشمن را .

بكسة

(
boksat
) ا . ع . گوئى كه كودكان از پارچه درست مىكنند و بدان بازى مىنمايند و آن را كجة نيز گويند . و پاره‌اى از سفال .

بكسر

(
bakser
) ا خ . پ . شهر بوكسار كه در بهار هندوستان است .

بكسستن

(
boksestan
) ف ل . پ . شكستن و كسستن . و شكسته شدن .

بكسمات

(
baksam t
) ا . پ . يك نوع نان روغنى كه خمير آن را چهار گوش بريده بپزند و جهت توشهء راه مسافران با خود بردارند .

بكسه

(
bokse
) ا . پ . قطعه‌اى از گوشت .

بكش

(
bakc
) م . ع . بكش عقال بعيره بكشا ( از باب نصر ) : بگشود زانوبند شتر خود را .

بكشه

(
bakce
) ا . پ . ريشى كه بر شكم و گردن مردم برآيد .

بكع

(
bak '
) م . ع . بكعه بكعا ( از باب فتح ) : پيش آمد او را بمكروه . و بريد آن را . و غلبه كرد او را بحجت . و پياپى سخت زد او را بر هر جاى از اندام . و ما ادرى اين بكع : نمىدانم كجا رفت . و بكع الشيئ : بخشيد تمام آن چيز را .

به كف

(
be - kaf
) م ف . پ . در كف و در دست . و به كف آوردن ف م . : بدست آوردن . و تصرف نمودن . و ظاهر كردن . و به كف داشتن : در دست داشتن . و در تصرف خويش داشتن .

بكك

(
bokok
) ج ا . ع . نوجوانان سخت بدن . و خران بانشاط .

بكل

(
bakl
) ا . ع . غنيمت .

بكل

(
bakl
) م . ع . بكل السويق بالدقيق بكلا ( از باب نصر ) : آميخت پست را با آرد . و بكل البكيلة : گرفت بكيلة را . و بكل فلان علينا حديثه : آميخت فلان سخن خود را .

بكلة

(
beklat
) ا . ع . سرشت و طبيعت و خلقت . و هيئت و صورت . و حال .

بكم

(
bokm
) ع . ج ابكم (
abkam
) .

بكم

(
bakam
) م . ع . بكم بكما و بكامة مر . بكامة .

بكم

(
bakam
) ا . ع . گنگى . و بلاهت . و عجز از بيان . و گنگى و كرى و كورى مادرزاد .

بكم

(
bakam
) ا . پ . بقم و چوبى سرخ كه در رنگرزى به كار برند .

بكماء

(
bakm '
) ص . ع . مؤنث ابكم يعنى زن گنگ و كر و كور مادرزاد . ج : بكم (
bokm
) و بكمان (
bokm n
) .

بكمار

(
bokm r
) ا . پ . فاتح . و رئيس و بزرگ .

بكمان

(
bokm n
) ع . ج بكيم (
bakim
) . و ابكم (
abkam
) و بكماء (
bakm
) .

بكن !

(
bekan
) پ . كلمهء امراز كندن .

بكن

(
bekon
) و (
bokon
) پ . كلمهء امر از كردن .

بكن كردن

(
bakan - kardan
) ف م . پ . بريان كردن آرد نخود . و نهادن گرد خشك در دهان .

بكنگ

(
bekang
) و (
bakang
) ا . پ . حيوان دم بريده .

بكوء

(
boku '
) م . ع . بكأبكء (
bak'on
) و

بكء

(
bok'on
) و بكوء . مر . بكء (
bak '
) و بكء (
bok '
) .

بكور

(
bakur
) ا . ع . باران اول . و خرمابن زودرس . ج : بكر (
bokor
) .

بكور

(
bokur
) م . ع . پگاه برخاستن . و بامداد كردن و بامداد رفتن ( و الفعل من نصر ) . يق بكر عليه و اليه و فيه يعنى آمد او را بامداد . و بكرت على الحاجة : بامداد رفتم براى حاجت .

بكورية

(
bokuriyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اكبريت اولاد .

بكوك

(
bakuk
) ا . پ . هدف نشانهء تير .

بكوك

(
bakuk
) و بكول (
bakul
) ا . پ . جام شرابخورى كه به صورت حيوانى ساخته باشند .

بك‌ولك

(
boko - lok
) ا . پ . ناهموار و درشت . و بىعقلى . و بىهنرى - و لك در اينجا از اتباع است مانند خان و مان و تار و مار .

بكونك

(
bakunak
) و بكونه (
bakune
) ا . پ . شمشير چوبين .

بكهان

(
bakh n
) و بكهاين (
bakh yn
) ا . پ . يك نوع غله‌اى كه سنگ اشكن و سنگ اشكنك نيز گويند .

بكهوجتان

(
bakhujt n
) ا . پ . هر چيز درازى كه ميانش برآمده و بلند و دو طرفش ماليده و پست بود و خرپشته نيز گويند . و بالش كوچكى كه در زير بار قرار مىدهند .

بكهور

(
bakahavr
) ا خ . ع . نام پادشاهى .

بكى

(
bak
) ا . ع . يك قسم گياهى كه بكاء نيز گويند .

بكى

(
bok
) م . ع . بكى بكاء و بكى مر . بكاء .

بكى

(
bakiy
) ص . ع . بسيار گريه‌كننده .

بكى

(
bokiy
) ع . ج باك (
baken
) و باكى .

بكى

(
bakkiy
) ص . ع . منسوب به بعلبك چه منسوب به اين شهر را بعلى و بكى هر دو گويند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 629 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )