تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 627

مساهمون:

ص٦٢٧
بىفايده بودن . و به كار آوردن ف م . : استعمال كردن . و بجاآوردن و انجام دادن و كشتن . و قتل كردن . و به كار بردن : استعمال كردن .

به كار

(
bek r
) م . ع . باكر مباكرة و بكارا . مر . مباكرة .

به كار

(
bek r
) ع . ج بكر (
bakr
) و بكرة (
bakrat
) .

به كار

(
bakk r
) ا خ . پ . دهى نزديك شيراز . و از اعلام است .

بكارآمد

(
be - k r - mad
) ص . پ . كاردان و كاركن . و درست و سزاوار كار .

بكارة

(
bak rat
) ا . ع . دوشيزگى .

بكارة

(
bak rat
) م . ع . دوشيزه بودن .

بكارت

(
bak rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوشيزگى . و بكارت گرفتن و يا ازالهء بكارت كردن ف م . : دوشيزگى دختر را ربودن و دخول كردن در وى .

بكارة

(
bek rat
) و (
bak rat
) ع . ج بكر (
bakr
) .

بكاس

(
bakk s
) ا خ . ع . قلعه‌اى استوار نزديك انطاكيه .

بكاغذ بردن

(
be - k qez - bordan
) ف م . پ . به بلندترين درجات بزرگوارى كسى را سرافراز كردن .

بكال

(
bek l
) ا خ . ع . بنو بكال : نام بطنى از حمير .

بكالة

(
bak lat
) ا . ع . يك نوع غذائى و عبارت بود از آرد كه با رب و روغن و خرما سرشته كنند . و يا پست‌تر كرده شده . و يا پست با خرما و شير . و يا آردى كه به پست مخلوط كرده و با آب و روغن و يا زيت تر كرده باشند . و يا قروت خشك مخلوط بر طب . و يا آرد و خرما مخلوط با زيت .

بكامة

(
bak mat
) م . ع . بكم بكامة ( از باب كرم ) : بازماند از كلام عمدا . و

بكم الرجل

: بازماند از نكاح عمدا و يا جهلا . و بكم بكما و بكامة ( از باب سمع ) : گنگ گرديد .

بكامة

(
bak mat
) ا . ع . گنگى . و بلاهت . و عجز از بيان . و گنگى و كرى و كورى مادرزاد .

بكان

(
bokk n
) ع . ج ابك (
abakk
) .

بكاول

(
bak val
) و (
bak vol
) ا . پ . بزرگ و ريش سفيد مطبخ و خوانسالار . و ناظر . و آبدار و شرابدار .

بكاولى

(
bak vali
) ص . پ . منسوب و متعلق به بكاول . و لوازم مطبخ و آشپزخانه .

بكايا

(
bak y
) ع . ج بكيئة .

بكاين

(
bak yen
) ا . پ . درخت ياس .

بكباك

(
bakb k
) ص . ع . شخص بسيار كوتاه كه هرگاه راه رود گويا غلطان غلطان مىرود .

بكبر

(
bakbar
) ا . پ . خيار چنبر كه فلسهاى جوف آن را مانند مسهل به كار مىبرند و معروف بفلوس مىباشد .

بكبك

(
bakbak
) ص . ع . ذكر بكبك : شمشير دفع‌كننده .

بكبكة

(
bakbakat
) ا . ع . ازدحام . و آمد و رفت . و انداختن چيزى را بر يكديگر . و جنبانيدن . و برگردانيدن متاع . و بانگ كردن گوسپند ماده بچه را .

بكبكه

(
bakbeke
) ا . پ . نان خورشى كه از كشك با روغن آميخته سازند . و ص . مفسد و فسادكننده .

بكة

(
bakkat
) ا خ . ع . مكهء معظمه زادها اللّه شرفا . و يا آنچه ما بين دو كوه مكه است . و يا موضع بيت . و يا طوافگاه آن بدان جهت كه ازدحام مردم در آن مىشود و گردن جباران را مىشكند .

بكة

(
bakkat
) م . ع . بكه بكة ( از باب نصر ) : دريد آن را و پاره‌پاره كرد . و ريزه ريزه نمود . و بك فلانا : مزاحمت نمود فلان را . و رنجانيد . و نرمى كرد با وى . و رحم نمود . و بازداشت نخوت آن را . و پست نمود . و برانداخت آن را . و بك عنقه : شكست گردن او را . و بك الرجل : حاجتمند شد مرد . و سخت بدن گرديد از دلاورى . و بك المراة : در مشقت انداخت آن زن را در جماع . و بك الحمر و غيرها : فراهم و مزدحم ساخت خران و جز آنها را .

بكت

(
bakt
) م . ع . بكته بكتا ( از باب نصر ) : زد او را بشمشير و عصا و مانند آن . و پيش‌آمد او را بمكروه .

بكتاش

(
bakt c
) ا خ . پ . نام پهلوانى دلير كه شيخ سعدى در گلستان از وى ذكر مىكند . و نام يكى از پادشاهان خوارزم .

بكتانوش

(
bakt nuc
) ا خ . پ . نام پادشاه جنيان .

بكتر

(
baktar
) ا . پ . زره و جوشن و بگتر

بكترپوش

(
baktar - povc
) ص . پ . سلاح‌پوش و مسلح .

بكترى

(
baktari
) ا . پ . زره‌ساز و اسلحه‌ساز .

بكتوسان

(
baktus n
) ا خ . پ . نام مردى دانا و فهميده و عاقل . و نام شاعرى .

بكتوش

(
baktuc
) ا . پ . از اعلام است .

بكثرت

(
be - kesrat
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور فراوانى و بسيارى .

بكجا

(
be - koj
) م ف . پ . در كجا و چه جا .

بكخا

(
bekx
) ا . پ . حرير ساده .

بكدامين

(
be - kod min
) م ف . پ . چگونه . و بچه وضع . و بچه طريق و به