تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 621

مساهمون:

ص٦٢١
و بغزها باغزها : حركها محركها من النشاط .

بغس

(
baqs
) ا . ع . بلغت اهل يمن سواد و سياهى .

بغش

(
baqc
) ا . ع . باران نرم كه روان نگردد و اوله الطل ثم الرد ثم البغش .

بغش

(
baqc
) م . ع . بغشت السماء بغشا ( از باب فتح ) : باران نرم و ضعيف باريد . و قولهم الصبى يبغش اليك يعنى آن كودك فزع مىكند بسوى تو و آمادهء گريستن است . و نيز بغش : پيدا آمدن گرد هوا در روزن از آفتاب يق يبغش الهباء . و بغشت الارض ( مجهولا ) : باران نرم باريده شد در آن زمين .

بغشة

(
baqcat
) ا . ع . باران نرم كه روان نگردد .

بغشور

(
baqcur
) ا . پ . گودال آب شور . و ا خ . نام قريه‌اى در نزديكى هرات .

بغض

(
baqz
) م . ع . بغضه بغضا ( از باب سمع و من نصر لغة ردية ) : دشمن داشت او را . و بغض جدك يعنى بسر درآيد بخت تو . و نعم الله بك عينا و بغض بعدوك عينا : خوش گرداند ترا خدا و خوار و بد دارد دشمن ترا .

بغض

(
boqz
) ا . ع . دشمنى - خلاف حب .

بغض

(
boqz
) م . ع . بغضه بغضا ( از باب نصر ) : دشمن داشت او را .

بغض

(
boqz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشمنى و خصومت و عداوت و كينه . و گرفتگى گلو از غصه و عروض مصيبتى .

بغضاء

(
baqz '
) ا . ع . دشمنى سخت .

بغضة

(
baqzat
) ا . ع . دشمنى سخت .

بغطاق

(
baqt q
) ا . پ . دستار و عمامه . و فرجى .

بغل

(
baql
) ا . ع . استر نر و قاطر نر ج : بغال (
beq l
) و ابغال .

بغل

(
baql
) م . ع . بغلهم بغلا ( از باب فتح ) : هجين و بدنژاد گردانيد اولاد ايشان را .

بغل

(
baql
) ا خ . پ . نام يهودى ضرابى - و درهم بغلى كه در كتب فقها مىباشد منسوب به اوست .

بغل

(
baqal
) ا . پ . كنار و پهلو و جانب . و طرف و سمت . و آغوش . و اندازه‌اى از طول . و زير بغل : گودى كه بالاى عضله يعنى در آنجا كه متصل به كتف مىگردد واقع مىباشد . و بغل دست : زير بغل . و بغل ران : اربيه و زهار . و بغل رفتن ف ل . : بيك طرف رفتن . و بغل گشادن : اظهار قوت نمودن . و ف م . ورزيدن . و آزمودن . و بغل باز نمودن : در آغوش گرفتن . و بغل زدن ف ل . : ببدبختى ديگرى شادى كردن .

بغلات

(
baqal t
) ع . ج بغلة (
baqlat
) .

بغلان

(
baql n
) ا . پ . پس‌رو و تابع . و رفيق .

بغل‌بر

(
baqal - bor
) م ف . پ . كنار و كناره . و لب و حاشيه .

بغل‌بند

(
baqal - band
) ا . پ . ريسمان و يا طنابى كه در زير بغل بسته مىشود .

بغلة

(
baqlat
) ا . ع . استر ماده و قاطر ماده . ج : بغال و بغلات (
baqal t
) .

بغلتاق

(
baqalt q
) ا . پ . كلاه و فرجى . و برگستوان و قبا . و طاقيه .

بغل‌ترى

(
baqal - tari
) ا . پ . خجالت و شرمندگى .

بغلطاق

(
baqalt q
) ا . پ . مر . بغلتاق .

بغلك

(
baqalak
) ا . پ . تريز جامه . و گرهى كه در زير بغل مردم بهم رسد و دير پخته شود و عروسك نيز گويند . و بغلك زدن ف م . : شماتت كردن . و مسخره كردن .

بغل‌گير

(
baqal - gir
) ص . پ . در آغوش گيرنده .

بغل‌گيرى

(
baqal - giri
) ا . پ . در آغوش گرفتگى .

بغلنقار

(
baqlanq r
) و بغلنقاز (
baqlanq z
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پرنده‌اى ابلق كه پاى و گردنى دراز و منقارى پهن دارد و گوشت آن مأكول و حلال .

بغلى

(
baqli
) ص . پ . سكهء منسوب به بغل يهودى .

بغلى

(
baqli
) و (
baqali
) ص . پ . هر چيز منسوب و متعلق ببغل . و هر چيز كه بتوان در زير بغل جاى داد . و هر چيز خرد و كوچك . و بيمارى مر شتران را كه ران را به شكم مالند . و شيشهء كوچكى پهن كه در آن آب ليمو و جز آن كنند . و نوعى از جرس . و زنگ كر و كم صدا . و فندى در كشتىگيرى . و مردم هندوستان قرآن كوچكى را گويند كه به سفر در بغل دارند .

بغمار

(
boqm r
) و بغماز (
boqm z
) ا . پ . قالب خشت‌زنى .

بغماز

(
boqm z
) ا . پ . محيط دايره .

بغنج

(
boqonj
) ا . پ . تخم گشنيز .

بغند

(
baqand
) ا . پ . غرغن كه پوستى غير كيمخت بود و از آن كفش دوزند و پرسش و سئوال . و رودخانه .

بغو

(
baqv
) ا . ع . شكوفهء غرفط و سلم .

بغو

(
baqv
) م . ع . بغا الشيئ بغوا ( از باب نصر ) : بتأمل نگريست آن چيز را .

بغو

(
baqov
) ا . پ . بلغت زند مغاك و زمين‌كنده .

بغو

(
baqovv
) ص . ع . زن زناكار .

بغوة

(
baqvat
) ا . ع . شكوفهء خرما كه سپيد برآيد . و خرماى نارسيده . و ميوهء درخت عضاة .