تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 618

مساهمون:

ص٦١٨
اين همان شهرى است كه در قديم هليوپوليس ناميده مىشد و داراى خرابه‌ها و آثار عتيق مىباشد - و گفته‌اند بعلبك مركب است از دو كلمه يكى بعل نام بت و ديگر بك نام مردى كه بانى اين شهر بوده و آن را باسم بت و باسم خويش نام نهاد . و در نسبت به اين شهر بعلى و بكى هر دو گويند .

بعلة

(
ba'lat
) ا . ع . زن مرد .

بعلة

(
baelat
) ص . ع . زنى كه آرايش به لباس را نداند و لباس نازيبا پوشد .

بعلة

(
baelat
) ص . ع . مؤنث بعل يعنى زنى كه در چارهء كار متحير و ترسان باشد .

بعلزبوب

(
baalzabub
) ا خ . ع . لقب خداوند بت‌پرستان كه يهود او را رئيس ارواح پليد دانند .

بعلى

(
ba'liy
) ص . ع . منسوب به بعلبك . و روئيده شده در مزرعه‌اى كه بواسطهء باران مشروب شود .

به عمل

(
be - amal
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى يعنى به كار . و به عمل آمدن ف ل . : براى كار آماده شدن . و باستعمال گذاشته شدن . و به عمل آوردن ف م . : براى استعمال حاضر كردن . و باستعمال گذاشتن . و باجرا درآوردن . و به كار درآوردن . و به عمل در نيامدن ف ل . : باستعمال در نيامدن . و ناقص شدن . و بىاثر شدن .

بعناية الله

(
be - en yatell h
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در استقبال كارها استعمال مىكنند يعنى بهمت و همراهى خداوند عالميان .

بعنس

(
ba'nas
) ا . ع . داه‌گول و احمق .

بعنسة

(
ba'nasat
) م . ع . بعنس الرجل بعنسة : خوار گرديد آن مرد و نرم شد به خدمت و جز آن .

بعنقاة

(
baanq t
) ص . ع . تيز چنگال يق عقاب بعنقاة .

بعو

(
ba'v
) ا . ع . گناه و خطا . و عاريت .

بعو

(
ba'v
) م . ع . بعا بعوا ( از باب فتح و نصر و ضرب ) : گناه كرد و خطا نمود . و بعاه بعوا : ( از باب نصر ) غالب آمد او را در قمار . و رسيد از وى چيزى را . و بعاه بالعين : چشم زخم رسانيد او را . و بعا عليهم شرا : بدى آورد بر ايشان . و نيز بعو : عاريت گرفتن سگ شكارى و اسب براى رهان .

بعوث

(
bous
) ع . ج بعث (
ba's
) .

بعوس

(
bous
) ا . ع . ماده شتر لاغر كه شير آن از گذشتن هفت ماه بر نتاجش خشك شده باشد . ج : بعائس و بعاس (
be s
) .

بعوض

(
be - avaz
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بجاى . و بدل . و بپاداش .

بعوض

(
bauz
) ع . ج بعوضة (
bauzat
) . و كلفنى مخ البعوض : تكليف داد مرا بمحال .

بعوضة

(
bauzat
) ا . ع . پشه . ج : بعوض (
bauz
) .

بعول

(
boul
) و بعولة (
boulat
) ع . ج بعل (
ba'l
) .

بعولة

(
boulat
) م . ع . بعل الرجل بعولة ( از باب فتح ) : شوهر گرديد آن مرد . و بعل عليه : سركشى نمود بر وى .

بعون الله

(
be - ovnell h
) پ . كلمه‌اى مأخوذ از تازى كه در استقبال كارها استعمال مىكنند يعنى به يارى خداوند عالميان .

بعيث

(
bais
) ص . ع . فرستاده . و ا خ . نام چند نفر شاعر .

بعيج

(
baij
) ص . ع . شكم كفانيده . و امراة بعيج : زنى كه در خيرخواهى شوى مبالغه نمايد و بر وى نثار كند .

بعيد

(
baid
) ص . ع . دور يق ما انت منا ببعيد و ما انتم منا ببعيد - يستوى فيه الواحد و الجمع . و تنح غير بعيد يعنى نزديك شو . و امر بعيد : امر در نهايت بزرگى . و نيز بعيد : دورشونده . ج : بعداء (
bo'ad '
) و بعد (
bood
) و بعدان (
bo'd n
) .

بعيد

(
baid
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - دور . و فاصله‌دار . و بيگانه . و عهد بعيد : زمانى كه مدتى از آن گذشته باشد . و بعيد شدن ف ل . : دور شدن . و جدا شدن . و بعيد كردن ف م . : روانه كردن . و ف ل . خود را غايب كردن و پنهان شدن .

بعيد

(
boayd
) ص . ع . كمى دور . و در يك مسافت كمى . و بعيد زمان و يا بعيدات بين : پس از قليل مدتى . و بفاصلهء كمى . و زود بزود .

بعيدا

(
baidan
) م ف . ع . پس از آن . و من بعد .

بعيدات

(
boayd t
) ع . ج بعيد (
boayd
) .

بعير

(
bair
) و (
beir
) ا . ع . شتر نه ساله يا چهار ساله . و گاهى در ناقه هم استعمال كنند . و خر . و هر باربردار . ج : ابعرة (
ab'erat
) و بعران (
bo'r n
) و (
ber n
) و ج ج : اباعر . و اباعير .

بعيم

(
ba'im
) ا . ع . پيكر چوبين . و ا خ . نام بتى . و ص . صورت نقاشى بدون رنگ . و كسى كه شعر گفتن نداند .

بعينه

(
be - ayneh
) و بعينها (
be - ayneh
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار شبيه و بسيار مانند . و بدرستى و كاملا . و با دقت . و حرف به حرف و لفظ بلفظ و كلمه به كلمه .

بغ

(
baq
) ا . پ . زمين‌كنده و مغاك و ا . خ . نام بتى و خدا و بغداد يعنى خدا داده .

بغ

(
baqq
) م . ع . بغ الدم بغا ( از باب نصر ) : جوش زد خون .

بغ

(
boqq
) ا . ع . شتر نر ريزه .

بغا

(
baq
) ا . پ . روسپى و زناكار . و كودك رسوا .

بغاء

(
beq
) م . ع . باغت مباغاة و بغاء . مر . مباغاة .