بغثرانيدن
(
boqsar nidan
) ف م . پ .
سبب پراكندگى و پاشيدگى شدن .
بغثرة
(
boqsarat
) ا . ع . هيجان . و اختلاط يق تركت القوم فى بغثرة .
بغثرة
(
baqsarat
) م . ع . بغثر القوم بغثرة : بهيجان آمدند آن قوم . و درهم آميختند . و بغثرت نفسه : شوريد دل او و پليد گشت . و نيز بغثرة : لغة فى بعثرة .
بغثرى
(
boqsari
) م ف . پ . پس از آن .
و اندكى پس از آن .
بغثريدن
(
boqsaridan
) ف م . پ .
پاشاندن . و بزر پاشيدن . و افشاندن .
بغثور
(
baqsur
) ا خ . پ . قريهء بغثور را گويند كه در نزديكى هرات واقع شده .
بغچه
(
boqce
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بستهاى از جامه و جز آن كه بستا نيز گويند .
بغچهكش
(
boqce - kac
) ا . پ . خادمى كه بغچه برميدارد .
بغداد
(
baqd d
) ا خ . پ . پايتخت دولت عراق در كنار دجله و داراى 000 ، 300 نفر جمعيت . و مركز عمدهء تجارت آسياى وسطى و كارخانهء كارد و چاقوسازى آنجا مشهور و داراى كارخانهاى پارچهبافى ابريشم و پنبه و بلغار و چرم و تيماج و صابون مىباشد و اين شهر را ابو جعفر منصور دويمين خليفهء عباسى در سال 145 هجرى بنا نمود و مدت پانصد سال پايتخت خلافت آل عباس بلكه پايتخت تمام ممالك اسلاميه بود تا در سال 656 هجرى كه هلاكو اين شهر را بقهر و غلبه گرفته و مستعصم آخرين خليفه را دستگير نموده بكشت و دستگاه سلطنت پانصد سالهء خلافت را برچيد و در سال 819 هجرى امير تيمور اين شهر را گرفت و آل عثمان در 941 هجرى اين شهر را تصرف كردند و تا سال 1048 گاه در تصرف دولت ايران و گاه در تصرف آل عثمان بود تا در اين سال ما بين شاه صفى پادشاه ايران و سلطان مراد خان چهارم پادشاه عثمانى عقد مصالحه بر اين جارى شد كه ايروان از آن دولت ايران و بغداد از آن دولت عثمانى باشد و از آن سال تا انتهاى جنگ 1918 - 1914 در تصرف دولت عثمانى بود و پس از تشكيل دولت مستقل عراق پايتخت آن دولت گرديد .
و نيز بغداد خط دويم از جامجم را گويند .
وا . كنايه از شكم و بغداد خراب و بغداد خالى : كنايه از گرسنگى و شكم خالى و ساغر خالى از شراب . و بغداد معمور :
كنايه از سيرى و سيرابى .
بغداد
(
baqd d
) و بغداذ (
baqd z
) و بغذاذ (
baqz z
) و بغدان (
baqd n
) و بغدين (
baqdin
) و مغدان
(
maqd n
) ا خ . ع . بغداد و مدينة السلام .
بغدادى
(
baqd di
) ص . پ . منسوب به بغداد .
بغدادى
(
baqd diy
) ص . ع . منسوب به بغداد . ج : بغاددة .
بغر
(
baqr
) م . ع . بغرت السماء بغرا ( از باب فتح ) : سخت باريد باران . و بغر الارض : آب داد زمين را . و بغرت الارض ( مجهولا ) : باران بغر رسيد به آن زمين .
بغر
(
baqr
) و (
baqar
) ا . ع . باران سخت ناگهانى .
بغر
(
baqar
) ا . ع . تشنگى كه از آب بر طرف نشود . و يا بيمارى تشنگى شتر كه در آن بميرد . و عير رجل من قريش فقيل له مات ابوك بشما و ماتت امك بغرا و نيز بغر : آب ناگوارد كه از خوردن آن ستور به بيمارى بغر مبتلا گردد .
بغر
(
baqar
) م . ع . بغر البعير بغرا ( از باب سمع و فتح ) : به بيمارى بغر مبتلا شد آن شتر .
بغر
(
baqar
) و (
beqar
) ا . ع . تفرقوا شغر بغر و يا شغر بغر يعنى پراكنده شدند در هر جانب .
بغر
(
baqer
) ص . ع . شترى كه به بيمارى بغر مبتلا شده باشد . ج : بغارى (
baq r
) و (
boq r
) .
بغرا
(
baqr
) ا . پ . خوك نر و خنزير .
بغرا
(
boqra
) ا . پ . كلنگى كه در وقت پرواز پيشاپيش ساير كلنگها رود . و قطعات مربع خمير كه با آبگوشت و كشك از آنها آش ترتيب دهند . و بغرا خان : ا خ . :
نام چند نفر پادشاه ترك . و بغرا خان هارون بن سليمان ايلك خان پادشاه خوارزم و كاشغر و بعضى ممالك ديگر تا سرحد چين ؛ در 383 بر بخارا غالب آمده و نوح بن منصور پادشاه ماوراء النهر فرار كرده بغرا خان وارد بخارا شده و در آنجا بيمار گشت و از اين جهت از آنجا كوچ كرده روانهء بلاد خود گرديد و در عرض راه بمرد و نوح مجددا ببخارا بازگشت .
بغراخانى
(
boqr - x ni
) ا . پ . يك قسم آشى كه مخترع آن بغرا خان پادشاه خوارزم بوده .
بغراس
(
baqr s
) ا خ . پ . نام جائى كه تقريبا دوازده ميل تا انطاكيه فاصله دارد و داراى قلعهء مرتفع و چشمهسارها و اشجار و بساتين است .
بغراو
(
boqr v
) ا . پ . همهمه و غوغا و بانگ و فرياد .
بغرة
(
baqrat
) ا . ع . زمينى كه بعد باران كارند و به همان نمى سبز گردد . و له بغرة من العطاء لا تغيض يعنى او دائم العطاست .
بغز
(
baqz
) م . ع . بغزه بغزا ( از باب نصر ) : زد او را به پا و چوبدستى . و نيز بغز :
نشاط و بازى كردن شتر . و يا عام است .