تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 623

مساهمون:

ص٦٢٣

بفضل الله

(
be - fazlell h
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در استقبال امور استعمال مىكنند يعنى به بخشش خداوند عالميان .

بفكين

(
bafkin
) ا . پ . بلغت زند كوشك و بالاخانه .

بفم

(
bafm
) و (
bafam
) ا . پ . اندوه و دلگيرى . و ص . اندوهگين و دلتنگ . و فرومانده .

بفنج

(
bafnaj
) ا . پ . نوعى از مار . و مارى كه بمردم گزند رساند .

بفور

(
be - fovr
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فى الفور و در حال . و به زودى .

بق

(
baqq
) ص . ع . رجل لق بق : مرد بسيارگوى .

بق

(
baqq
) ع . ج بقة (
baqqat
) . و شجرة البق ا . : درخت آغال پشه . و بق الحيطان : ساس .

بق

(
baqq
) م : ع . بق بقا ( از باب نصر ) : فراخ عظمت و بزرگى گرديد . و بق عياله : جدا نمود عيال خود را . و بق ماله : پراكنده ساخت مال خويش را . و بق العطية : فراخ كرد عطا و بخشش را . و بق النبت : رست گياه . و بق الجراب : شكافت انبان را . و بقت المراة : بسيار اولاد شد آن زن . و بق على القوم بقا و بقاقا : بسيار بق‌بق كرد بآنقوم . و بقت السماء : سخت باريد .

بقا

(
baq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيست و زندگانى . و ثبات و پايدارى و هميشگى . و داربقا و يا كشور بقا : آخرت .

بقاء

(
baq '
) ا . ع . زيست و زندگانى .

بقاء

(
baq '
) م . ع . بقى بقاء و بقى و بقيا . مر . بقى (
baqy
) و (
baq
) .

بقار

(
baqq r
) ا . ع . فروشندهء ستور . و چوپان و گله‌بان . و آهنگر . و نام قسمى از بازى . و ا خ . نام وادى و يا موضعى كثير الجن .

بقار

(
boqq r
) ع . ج بقرة (
baqarat
) .

بقارى

(
boq r
) و (
boqq r
) ا . ع . بلا . و دروغ صريح . و بدبختى .

بقارى

(
baqq riy
) و بقارية (
baqq riyat
) ص . ع . چوب استوار و محكم . و عصا بقارية : چوب دستى سخت .

بقاط

(
boq t
) ا . ع . مشتى از پينو .

بقاط

(
boqq t
) ا . ع . ثفل دانهء حنظل .

بقاع

(
beq '
) ع . ج بقعة (
boq'at
) و (
baq'at
) . و بقاع الكلب ا خ . : نام موضعى نزديك دمشق .

بقاع

(
beq '
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - بقعه‌ها . و خانه‌ها و سرايها . و بقاع خير : صومعه و خانقاه . و تكيه . و بقاع سپهر ارتفاع : عمارتهائى كه مانند آسمان بلند و مرتفع است .

بقاع

(
baq '
) ا . پ . اصابه خرء بقاع يعنى رسيد او را غبار و عرق و قدرى از آن در بدنش باقى است . و خرء بقاع (
baq en
) نيز گويند .

بقاعده

(
be - q ede
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به ترتيب و با نظم . و موافق ترتيب و انتظام و موافق قاعده و قانون .

بقاق

(
baq q
) م . ع . بق بقا و بقاقا . مر . بق (
baqq
) .

بقاق

(
baq q
) ا . ع . متاع ردى خانه . و خس و خاشاك وادى . و نام مرغى بسيار آواز . و مرد بسيارگوى .

بقاقة

(
baq qat
) ا . ع . مرد بسيارگوى - و التاء للمبالغة - و واحد بقاق يعنى يك مرغ بسيار آواز .

بقال

(
baqq l
) ا . ع . تره‌فروش . و غله‌فروش - لغت عامى است - و صحيح بدال است بدال مهمله .

بقال

(
baqq l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مأكولات فروش از قبيل غله و بقولات و ماست و پنير و روغن و كشك و عسل و شيره و سركه و آب‌غوره و خرما و ساير ميوجات .

بقالة

(
baq lat
) ص . ع . ارض بقالة : زمين تره‌زار .

بقامة

(
boq mat
) ا . ع . خلاصهء پشم كه در رشتن به كار برند . و ريزه‌هاى پشم و جز آن كه در وقت ندافى پريده باشد و در رشتن نيايد . و تراشهء درودگران . و مردم كم‌عقل سست راى .

بقاوة

(
baq vat
) م . ع . بقاه بعينه بقاوة ( از باب نصر ) : نگريست و نظر كرد بسوى وى . و بقوته بقوا و بقاوة : انتظار كردم او را . و حفظ و نگاهبانى وى نمودم .

بقاوة

(
baq vat
) م . ع . ابقه بقاوتك مالك ( بصيغهء امر ) يعنى نگاهدار او را چنان كه نگاه مىدارى مال خود را . و كذلك ابقه بقوتك مالك .

بقاول

(
baq val
) و (
baq vol
) ا . پ . مر . بكاول .

بقاى

(
baq y
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بقا و ثبات . و هميشگى و پايدارى .

بقايا

(
baq y
) ع . ج بقية (
baqiyat
) .

بقايا

(
baq y
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - باقىمانده‌ها و تتمه‌ها . و آثار و رسوم .

بقباق

(
baqb q
) ا . ع . دهان . و ص . مرد بسيارگوى يق رجل لقلاق بقباق .

بقبقة

(
baqbaqat
) ا . ع . بانگ كوزه در آب و مانند آن .

بقبقة

(
baqbaqat
) م . ع . بقبق علينا الكلام بقبقة : پريشان گفت و طول داد