تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 609

مساهمون:

ص٦٠٩
غالب باشد .

بصار

(
bes r
) ع . ج بصرة (
basrat
) و . ا خ . از اعلام است .

بصار

(
bes r
) م . ع . باصر مباصرة و بصارا . مر . مباصرة .

بصارة

(
bas rat
) ا . ع . بينائى دل .

بصارة

(
bas rat
) و (
bes rat
) م . ع . بصر به بصارة و بصارة و بصرا ( از باب كرم و سمع ) : بينا گرديد . و دانست او را .

بصاص

(
bass s
) ص . ع . درخشان چشم .

بصاصة

(
bass sat
) ا . ع . چشم زيرا كه مىدرخشد .

بصاق

(
bes q
) ع . ج بصقة (
basqat
) .

بصاق

(
bos q
) ا . ع . خدو كه از دهن انداخته باشند . و ما دام كه در دهن است ريق خوانند . و نوعى از خرمابن . و شتران نيكو واحد و جمع در وى يكسان است . و ا خ . كوهى ميان مصر و مدينه . و بصاقة كه موضعى است نزديك مكه .

بصاقة

(
bos qat
) ا خ . ع . موضعى نزديك مكه . و بصاقة القمر . ا : سنگ سپيد درخشان .

بصال

(
bass l
) ا . ع . پيازفروش .

بصان

(
bos n
) و (
boss n
) ا . ع . ماه ربيع الاخر . ج : بصانات و ابصنة .

بصانات

(
bos n t
) و (
boss n t
) ع ج بصان (
bos n
) و (
boss n
) .

بصاير

(
bas yer
) و بصائر (
bas er
) ع . ج بصيرة (
basirat
) .

بصباص

(
basb s
) ا . ع . شير و آب اندك . و گياه باقى بر چوب مانابدم كلاكموش .

بصباص

(
basb s
) ص . ع . بعير بصباص : شتر لاغر . و قرب بصباص : قرب با كوشش كه در آن فتور نباشد . و قرب آن شبگيريست كه صبح آن به آب رسند .

بصبصة

(
basbasat
) م . ع . بصبص الكلب : دم جنبانيد سگ و چاپلوسى كرد . و بصبص الجرؤ : چشم باز كرد سگ بچهء نوزاد . و بصبصت الابل : شتافتند شتران و بصبصت الارض : برآورد زمين آنچه را كه اول برميآورد .

بصر

(
basr
) م . ع . بريدن . و دو كرانهء چرم و جز آن بهم بازنهاده دوختن ( و الفعل من نصر ) .

بصر

(
bosr
) ا . ع . جانب و كرانهء هر چيز و پنبه . و قشر و پوست . و ستبرى . الحديث بصر كل سماء مسيرة خمس مائة عام .

بصر

(
bosr
) و (
basr
) ا . ع . جلد و پوست و چرم .

بصر

(
bosr
) و (
basr
) و (
besr
) ا . ع . سنگ ستبر .

بصر

(
besr
) ا . ع . سنگ سپيد نرم .

بصر

(
basar
) ا . ع . بينائى . و چشم . ج : ابصار . و دانائى و علم الحديث : العامل بلا بصر كالرامى بلاوتر . و صلوة البصر : نماز مغرب و فجر كه ميان تاريكى و روشنى گزارده مىشود .

بصر

(
basar
) م . ع . بصر بصرا و بصارة و بصارة . مر . بصارة (
bas rat
) و بصارة (
bes rat
) .

بصر

(
basar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چشم .

بصر

(
bosor
) ا خ . ع . موضعى .

بصراء

(
bosar '
) ع . ج بصير .

بصرة

(
basrat
) ا . ع . زمين درشت . و سنگ سپيد نرم . ج : بصار . و ا خ . شهرى بوده به مغرب كه بعد چهار صد سال ويران گرديد .

بصرة

(
basrat
) و (
besrat
) و (
basarat
) و (
baserat
) ا خ . ع . شهر بصره .

بصرة

(
bosrat
) ا . ع . زمين سرخ پاكيزه و اندك اثر شير . حديث : ام معبد فارسلت اليه شاة فراى فيها بصرة من لبن .

بصرتان

(
basrat ne
) ا خ . ع . - بصيغهء تثنيه - نام شهر بصره و كوفه .

بصروى

(
bosraviy
) ص . ع . منسوب به بصرى (
bosr
) .

بصره

(
basre
) ا خ . پ . شهرى از كشور عراق در كنار شط العرب در نزديكى محمره ( خرم‌شهر امروز ) داراى 000 ر 50 جمعيت - گويند اين لفظ معرب از بس راه است .

بصرى

(
bosr
) ا خ . ع . شهرى بشام . و دهى ببغداد و شمشير را بدان نسبت دهند .

بصرى

(
basriy
) ص . ع . منسوب به بصره و مردم بصره . ج : بصريون .

بصريون

(
basriyuna
) ع . ج بصرى .

بصط

(
bast
) م . ع . بمعنى بسط است بهمهء معانى .

بصع

(
bas '
) ا . ع . شكاف تنگ كه در آن آب نفوذ نكند . و ما بين سبابه و وسطى .

بصع

(
bas '
) م . ع . بصعه بصعا ( از باب فتح ) : گرد آورد آن را . و بصع الماء و غيره : روان گشت آب و جز آن .

بصع

(
bes '
) ا . ع . پاره‌اى از شب يق مضى بصع من الليل .

بصع

(
bos '
) ع . ج ابصع (
absa '
) و بصعاء (
bas ' '
) و بصيع (
basi '
) .

بصع

(
bosa '
) ا . ع . كلمهء توكيد يق رايت النسوة جمع بصع . مر . ابتع .

بصعاء

(
bas ' '
) ص . ع . مؤنث ابصع . مر . ابصع (
absa '
) .