تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 606

مساهمون:

ص٦٠٦

بشخصه

(
be - caxseh
) م ف . پ . خودش و به خودى خود .

بشخوار

(
becx r
) ا . پ . سؤر يعنى بازماندهء آب در ظرفى كه از آن آب خورده باشند .

بشخودن

(
becxudan
) ف م . پ . بشخاييدن . و خراشيدن به ناخن و جز آن .

بشخوده

(
becxude
) ص . پ . خراشيده . و خراشيده شدهء به ناخن . و فراخ‌شده و پهن گشته . و پايمال گرديده .

بشخور

(
becxor
) ا . پ . مر . بشخوار .

بشخيدن

(
bacxidan
) ف ل . پ . درخشيدن . و ف م . افشاندن . و دزديدن .

بشدت

(
be - ceddat
) م ف . پ . بنهايت و زياده از حد . و به زور و جبرا . و به قوت و به سختى .

بشر

(
bacr
) م . ع . بشره بشرا و بشورا ( از باب نصر ) : مژده داد او را . و نيز بشر : روى پوست برداشتن . و بريدن موى بروت تا آنكه بشره ظاهر گردد . و خوردن ملخ همه رستنى زمين را . و جماع كردن . و بشرته بمولود : مژده دادم او را بمولود .

بشر

(
becr
) ا . ع . گشاده‌روئى . و روى مردم يق فلان حسن البشر . و وادى كه در آن تره‌هاى نيكو رويد . و از اعلام است . و ا خ . موضعى . و كوهى بجزيره . و آبى مر تغلب را .

بشر

(
bacar
) ا . ع . مردم - مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است و قد يثنى و يجمع و يقال بشران و ابشار - و روى پوست . مردم و غير آن . بشرة (
bacarat
) يكى . ج : ابشار . و ابو البشر ا خ . : آدم عليه السلام . و ابو البشر عبد الاخر : محدثى است . و ابو البشر پهلوان يزدى : دجال .

بشرة

(
bacarat
) ا . ع . واحد بشر . و بشرة الارض : روئيدگى زمين يق ما احسن بشرتها .

بشرة

(
becarat
) ا خ . ع . نام جاريه‌اى . و نام اسبى .

بشر حافى

(
bocre - h fi
) ا . پ . يكى از اوليا كه برهنه پاى مىگشت .

به شرط

(
be - cart
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - با عهد و پيمان .

بشرود

(
bacrud
) ا خ . ع . شهرى در مصر .

بشرونتن

(
bacrunetan
) ف م . پ . - بلغت زند پرستيدن .

بشره

(
bacare
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روى پوست آدمى و جز آن . و قشر بيرون پوست - و قشر درونى را ادمه گويند .

بشرى

(
bocr
) ا خ . ع . نام مردى - و هو لا ينصرف - وا . مژده قوله تعالى
يا بُشْرى هذا غُلامٌ
و در تثنيه يا بشريى گويند .

بشرى

(
bocr
) م . ع . مژده دادن ( و الفعل من نصر ) .

بشرى

(
bacar
) ا خ . ع . دهى در مكه بنخلهء شاميه .

بشرى

(
bocar
) ا خ . ع . دهى در شام .

بشرى

(
bacari
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - انسانى و هر چيز منسوب و متعلق به بشر . و ضعف بشرى : ضعف انسانى و عقول بشرى : دانشهاى انسانى .

بشريت

(
bacariyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انسانيت . و طبع بشريت : طبيعت و خوى انسانى و سرشت انسانى .

بشستن

(
becestan
) ف ل . پ . نشستن - نقيض ايستادن .

بشستن

(
becostan
) ف م . پ . شستن و پاكيزه كردن .

بشع

(
baca '
) م . ع . بشع بشعا و بشاعة مر . بشاعة .

بشع

(
bace '
) ا . ص . ع . طعام بدمزهء حلق‌سوز و ص . كسى كه چنين طعامى خورده . و آنكه از دهنش بوى بد آيد از ناكردن خلال و مسواك و بدخو . و ناكس . و بدنفس . و ترش‌روى چين بجبين .

بشعة

(
baceat
) ص . ع . خشبة بشعة : چوب بسيار گره . و مؤنث بشع (
bace '
) در همهء معانى .

بشغ

(
bacq
) ا . ع . باران نرم و ضعيف كه روان نگردد .

بشغ

(
bacq
) م . ع . بشغت الارض بشغا ( مجهولا ) ( از باب فتح ) : باران نرم و ضعيف باريده شد بر آن زمين . و بشغت السماء ( معلوما ) : باران نرم و ضعيف باريد آسمان .

بشغة

(
bacqat
) ا . ع . باران نرم و ضعيف كه روان نگردد .

بشغره

(
bacqare
) ص . پ . ساخته و پرداخته شده و انجام داده شده .

بشق

(
bacq
) م . ع . بشقه بالعصا بشقا ( از باب سمع و ضرب ) : زد او را بعصا . و بشق فلان : تيز نگريست فلان . و در حديث استسقا : بشق المسافر و منع الطريق يعنى بازماند مسافر يا بند گرديد . يا ملول شد . و يا عاجز گرديد از سفر از بسيارى باران چنان كه باشه در باران از پريدن يا شكار كردن عاجز ماند . و يا آنكه صواب نشق با نون يا لثق با لام و ثاء مثلثه است .

بشقاب

(
bocq b
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ظرف غذاخورى پهن و گرد و كم عمق مانند