تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 607

مساهمون:

ص٦٠٧
دورى و ركابى كه سكر و سكرچه نيز گويند .

به شك

(
back
) ا . پ . عشوه و غمزه و ناز و كرشمه و دل‌فريبى . و برق . و شبنم و ژاله . و تگرگ . و نعل حيوانات . و پرده‌اى كه بر در خانه آويزند . و نام درختى . و به شك زدن ف ل . : نازيدن و كرشمه كردن .

به شك

(
back
) پ . مخفف باشد كه .

به شك

(
back
) م . ع . به شك الثوب بشكا ( از باب نصر و ضرب ) : دورا دور دوخت جامه را . و نيز به شك : كار بد كردن و شتافتن . و دروغ بافتن يقال هو يبشك الكذب : بريدن و گشادن زانوبند شتر را . و آميختن . و راندن بشتاب . و سم برداشتن اسب از زمين . و فراخ ناكردن دستها را .

به شك

(
back
) و (
bacak
) ا . ع . سبك گام زدن اسب .

به شك

(
bock
) ا . پ . زلف و موى مجعد . و موى پيش سر كه بتازى ناصيه گويند .

بشكارى

(
bac - k ri
) ا . پ . كشتكارى و زراعت و فلاحت .

بشكال

(
back l
) ا . پ . باران برسات .

بشكانى

(
bock niy
) ص . ع . گول ناواقف از زبان تازيان . و ا خ . نام شخصى .

بشكستن

(
beckastan
) ف م . پ . شكستن و خاموش كردن .

بشكفه

(
beckofe
) ا . پ . گل و شكوفه .

به شكل

(
beckal
) و بشكله (
beckale
) ا . پ . كجك كليد يعنى چوب كجى كه كليدان را بدان گشايند .

بشكليد

(
beckalid
) ا . پ . خراش . و رخنه و شكاف .

بشكليدن

(
beckalidan
) ف م . پ . خراشيدن و شكافتن و دريدن . و پهن كردن و فراخ كردن . و محاصره كردن با اسلحه و ساز جنگ و در بر گرفتن . و ف ل . دربند شدن و مقيد گشتن .

به شكم

(
backam
) و (
beckam
) ا . پ . خانهء تابستانى . و بارگاه . و ايوان و صفه . و خانه‌اى كه اطراف شبكه و بادگير داشته باشد .

بشكن بشكن

(
beckan - beckan
) ا . پ . هنگامه و جوش و خروش و انگشتك زدن كه اهل رقص را باشد .

بشكنج

(
beckanj
) ا . پ . بازو . و دست چپ .

بشكنه

(
beckene
) ا . پ . كليد كليدان . و تنهء درخت .

بشكوفه

(
beckufe
) ا . پ . شكوفه و بهار درخت . و گل . و استفراغ و قى .

بشكول

(
beckovl
) و (
backovl
) ا . ص . پ . مرد جلد و چست و چابك . و هشيار . و قوى هيكل . و حريص در كارها . و سمه و رنگ .

بشكوليدن

(
beckovlidan
) و (
backovlidan
) ف ل . م . پ . حريص بودن در كارها . و جلدى و چابكى نمودن . و وسمه كشيدن بر ابرو .

بشكون

(
backun
) ص . پ . زرنگ و چالاك . و زيرك . و نامور .

بشكونه

(
beckune
) ا . پ . گل و شكوفه . و استفراغ و قى بسيار و مكرر .

بشكوه

(
beckovh
) ص . پ . مردم صاحب حشمت و شكوه . وا . شوكت و هيبت .

بشكى

(
bacak
) ص . ع . امراة بشكى اليدين : زن سبك دست . و كذلك امراة بشكى العمل . و ناقة بشكى : ماده شتر سبك رفتار و سبك روح .

بشگر

(
becgar
) و بشگرد (
becgard
) ا . پ . صياد و شكارچى . و شكارگاه . و صيد و شكار .

بشگير

(
bacgir
) ا . پ . هوله و دستارچه و رومال .

بشل

(
bacal
) ص . پ . دو چيز به يكديگر ملصق شده و درهم آويخته .

بشلشكه

(
becelcake
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - جنطيانا .

بشلنگ

(
beclang
) ا خ . پ . قلعه‌اى در هندوستان .

بشليدن

(
baclidan
) ف م . پ . درآويختن و برهم چسبيدن .

بشم

(
bacm
) ا . پ . شبنم ريزه‌اى كه سحرگاهان بر سبزه‌زار نشيند و آن را سفيد نمايد . و ملحد بىدين .

بشم

(
bacam
) ص . پ . سوگوار و ملول . و ناگوارد . و ا خ . نام دهى در نزديكى اوشان از محال رودبار رى .

بشم

(
bacam
) م . ع . بشم الحيوان بشما ( از باب سمع ) : تخمه زده گرديد آن حيوان از پر خوردن .

بشم

(
bacam
) ا . ع . تخمه يق الشبع داعية البشم و البشم داعية السقم و السقم داعية الموت .

بشم

(
bacem
) ص . ع . كسى كه داراى بشم بود و تخمه زده .

بشما

(
be - com
) پ . كلمهء اشاره يعنى با شما .

بشماط

(
becm t
) ا . پ . بسكماج و نان دو آتشه .

بشماق

(
bacm q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كفش و نعلين عربى .

بشماقچى

(
bacm q - ci
) و بشماقدار (
bacm q - dar
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نگهبان كفش و كفشدار .

بشمخ

(
bacm x
) ا . پ . يك نوعى از دعا و مناجات .

بشمه

(
bacme
) ا . پ . پوستى كه هنوز دباغت نكرده باشند . و دانه‌اى سياه مانند