تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 612

مساهمون:

ص٦١٢

بطاح

(
bot h
) ا . ع . بيمارى كه از تب حادث گردد ما نا بذات الجنب و ا خ . نام منزلى مر بنى يربوع را .

بطاحى

(
bot hiy
) ص . ع . كسى كه مبتلى بمرص بطاح شده باشد .

بطاخى

(
bot xiy
) ص . ع . رجل بطاخى مرد ستبر .

بطارس

(
bat res
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يك قسم داروئى كه در دفع كدو دانه به كار مىبرند و سرخس نيز گويند .

بطارق

(
bot req
) ص . ع . طويل و دراز .

بطارقة

(
bat reqat
) ع . ج بطريق (
betriq
) .

بطاريك

(
bat rik
) ع . ج بطرك (
batrak
) و (
betrak
) .

بطاطيا

(
bat ti
) ا خ . ع . نهرى كه آب دجيل در آن مىريزد .

بطاقة

(
bet qat
) ا . ع . سياهى چشم . و پارهء كاغذ كه بر آن رقم قيمت را نوشته در ميان طاقه گذارند . و هر رقعهء خرد . الحديث يؤتى برجل يوم القيمة و يخرج له بطاقة فيها شهادة ان لا إله الا الله . و حمام البطاقة : كبوترى كه رقعه برد و كبوتر نامه‌بر گويند .

بطال

(
batt l
) ص . ع . رجل بطال : مرد ناچيز و معطل . و بيكار و دلاور .

بطالة

(
bat lat
) و (
bet lat
) و (
bot lat
) م . ع . بطل من العمل بطالة و بطالة و بطالة ( از باب نصر ) : بازماند از عمل و كار .

بطالة

(
bat lat
) و (
bet lat
) م . ع . بطل الرجل بطالة و بطالة و بطولة ( از باب كرم ) : شجاع و دلير گرديد .

بطالة

(
bat lat
) م : بطل فى حديثه بطالة ( از باب نصر ) : هزل گفت .

بطالت

(
bat lat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيكارى و كاهلى . و معطلى .

بطالت

(
bet lat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شجاعت و دليرى .

بطآن

(
bot ' n
) و (
bat ' n
) ع . اسم فعل بمعنى ماضى يق بطآن ذا خروجا يعنى درنگ كرد در برآمدن .

بطان

(
bet n
) ا . ع . بز ماده . و تنگ ستور . المثل : التقت حلقتا البطان وقتى گويند كه كار سخت دشوار گردد . ج : ابطنة (
abtenat
) و بطن (
boton
) . و ا خ . موضعى ميان شقوق و تغبية . و موضعى ببلاد هذيل . و شهرى بيمن . و عريض البطان ص . : فارغ بال . و توانگر .

بطان

(
bet n
) ع . ج بطن (
baten
) .

بطانة

(
bet nat
) ا . ع . آستر جامه . و راز نهانى . و مركز شهر . و رفاقت با صدق . و رفيق صادق .

بطانة

(
bat nat
) م . ع . بطن بطانة ( از باب كرم ) : كلان شكم گرديد . و بطن الرجل : پر شد شكم آن مرد از طعام .

بطايح

(
bat yeh
) و بطائح (
bat eh
) ع . ج بطيحة (
batihat
) .

بطائط

(
bot et
) ص . ع . فربه و ستبر . و حطائط بطائط : از اتباع است .

بطائط

(
bet et
) ص . ع . حر بطائط : فرج ستبر و گنده .

بطايق

(
bat yeq
) و بطائق (
bat eq
) ع . ج بطاقة .

بطاين

(
bat yen
) و بطائن (
bat en
) ع . ج بطينة (
batinat
) .

بطباط

(
batb t
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - گياهى كه عصا الراعى گويند .

بطبطة

(
batbatat
) م . ع . آواز كردن مرغابى . و غوطه زدن آن در آب . و ضعيف شدن .

بطة

(
battat
) ا . ع . يك مرغابى - و ليست التاء للتانيث و انما هى لواحد من جنس - و خنور روغن . يا آوندى به شكل مرغابى .

بطة

(
bettat
) ا خ . ع . موضعى بحبشه .

بطة

(
bottat
) ا خ . ع . نام چند نفر از علماى اصفهان .

بطح

(
bath
) م . ع . بطحه بطحا ( از باب فتح ) : بر روى افگند او را .

بطح

(
both
) ا . ع . چسبيدهء به چيزى غير برآمدهء از آن و منه كان كمام الصحابة بطحا اى لازقة بالرأس غير ذاهبة فى الهواء و الكمام القلانس .

بطح

(
bateh
) ا . ع . جوى در سنگلاخ ج : بطاح (
bet h
) .

بطح

(
bottah
) ص . ع . بطاح بطح در مبالغه گويند .

بطحاء

(
bath '
) ا . ع . جوى در سنگلاخ و ميدان مشق . و ميدان اسب دوانى . و ا خ . محلى نزديك مكهء معظمه .

بطحان

(
bateh n
) و (
both n
) ا خ . ع . موضعى در مدينه .

بطحان

(
batah n
) ا خ . ع . موضعى در ديار تميم .

بطحة

(
bathat
) ا . ع . قامت يقال هو بطحة رجل : آن قامت يك مرد است .

بطحة

(
bothat
) ا . خو و خصلت يق هذه بطحة صدق .

بطخ

(
batx
) م . ع . بطخه بطخا ( از باب نصر ) : ليسيد آن را .

بطخة

(
batexat
) ص . ع . ابل بطخة : شتران فربه و كذلك رجال بطخة .

بطر

(
batr
) م . ع . بطر الجرح بطرا ( از باب نصر ) : كفانيد آن جراحت را .

بطر

(
batar
) م . ع . بطر بطرا ( از باب سمع ) : سخت شادى نمود . و فيريد و تكبر
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 612 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )