تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 545

مساهمون:

ص٥٤٥
و كندر و جز آن كه بر روى آتش ريزند تا بوى خوش پراكنده گردد . و بخور مريم : گياهى را گويند كه مانند پنج انگشت باشد و مغان هنگام پرستش آتش بدست گيرند و بغايت خوش‌بوى بود . و بخور زير دامن : دو چوب عود و عنبر و جز آن كه از زير لباس براى خوش بو كردن مىگذرانند .

بخور

(
boxur
) ا . پ . ميعهء سائله .

بخورات

(
boxur t
) ع . ج بخور .

بخورات

(
baxur t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - داروهائى كه در بخور دادن به كار مىبرند .

بخورانيدن

(
bexor nidan
) ف م . پ . سبب خوردن گشتن .

بخوردان

(
boxur - d n
) ا . پ . مجمر بخور .

بخور شيشه

(
boxur - cice
) ا . پ . عطريات چندى كه با آب تر كنند و بر آتش نهند تا مجلس معطر و خوش‌بوى گردد .

بخوره

(
boxure
) ا . پ . ظرفى كه در آن بخور ريزند .

بخوريدن

(
boxuridan
) ف ل . پ . ديوانه شدن .

بخوريده

(
boxuride
) ص . پ . مصروع . و هراسيده شده .

بخوس

(
boxus
) ع . ج بخسى (
baxsiy
) .

بخوع

(
boxu '
) م . ع . بخع بخوعا و بخاعة . مر . بخاعة .

بخول

(
boxul
) ا . ع . زفتى .

بخول

(
boxul
) ع . بخل بخلا و بخولا . مر . بخل .

به خون

(
bexun
) ا . پ . ستارهء مريخ . و صعوبت و اشكال .

بخى

(
baxiy
) و (
baxxiy
) ص . ع . درهم بخى : درهمى كه بر آن كلمهء بخ نوشته شده باشد . و معمعى : آنكه بر آن كلمهء مع باشد . و اين درهم در مغرب است و گويند منسوب بسوى بخ است كه اميرى بوده .

بخيارى

(
baxy ri
) ا . پ . انعام اندك و يا لباس مستعملى كه بنوكر و يا فقيرى خلعت دهند .

بخيت

(
baxit
) ص . ع . بختيار .

بخيچ

(
baxic
) ص . پ . پاسپر شده و فراخ و عريض .

بخيچ

(
baxic
) ا . پ . زاج .

بخيدن

(
baxidan
) م . پ . حلاجى كردن پشم و پنبه .

بخيده

(
baxide
) ص . پ . محلوج و حلاجى كرده شده . و پنبهء بخيده و پشم بخيده : پنبه و پشم حلاجى شده .

بخير

(
baxir
) ا . پ . نوعى از كنگر كه بيد گياه نيز گويند .

بخير

(
be - xayr
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بخوشى و خوبى . و بعافيت و رستگارى . و بسلامتى و تندرستى . و به عاقبت و سرانجام نيك . و به قصد و ارادهء نيك . و تنها و بدون مداخلهء غير . و بخير و خوبى : صحيح و سالم و بسلامتى .

بخيز

(
bexiz
) ا . پ . كمينگاه .

بخيزيدن

(
baxizidan
) ف ل . پ . خم كردن سر براى توقير و تعظيم .

بخيق

(
baxiq
) ص . ع . رجل بخيق : مرد يك چشم . و عين بخيق : چشم كور .

بخيقة

(
baxiqat
) ص . ع . عين بخيقة : چشم كور . و امراة بخيقة : زن يك چشم .

بخيل

(
baxil
) ص . ع . زفت . ج : بخلاء (
boxal '
) .

بخيل

(
baxil
) ا . پ . بخير و بيد گياه .

بخيل

(
baxil
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - طمعكار و لئيم و ممسك و آزمند و زفت و ژكور .

بخيله

(
baxile
) ا . پ . خرفه .

بخيلى

(
baxili
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زفتى و لامت . و بخيلى كردن و يا بخيلى نمودن ف ل . : لامت نمودن و بخيل و زفت شدن .

بخيه

(
baxye
) ا . پ . آجيده و شكاف جامه‌اى كه دوخته شده باشد . و دوخت تنگ و مضبوط . و دوخت با آجيده‌هاى دراز و طولانى . و شلال . و پارچهء دوخته شده . و بخيه بر روى افگندن و يا انداختن و يا نهادن و بخيه بر روى كار افگندن ف ل . : آشكار گرديدن راز . و بخيه زدن ف م . : آجيده كردن . و دورادور بخيه زدن : شلال كردن .

بخيه

(
boxye
) ا . پ . خط شاغول . و آلت آهنى و گاوه جهت شكافتن چوب . و نشكنج .

بخيه‌افگن

(
baxye - afgan
) ص . پ . بخيه‌زننده .

بخيه‌دار

(
baxye - d r
) ص . پ . پارچه‌اى كه بخيه كرده باشند .

بخيه‌زن

(
baxye - zan
) ا . پ . كسى كه بخيه مىزند و مىدوزد .

بد

(
bad
) ص . پ . - نقيض خوب و نيك و خوش - فاسد . و زبون . و مفسد و شرير . و داراى آسيب و آفت . و جامهء بد : جامهء فرسوده . و بد آمدن از چيزى ف ل . : كراهت داشتن از آن چيز . و بد زدن ف م . : سخت زدن .

بد

(
bad
) و (
bod
) ا . پ . لتهء نيم سوخته كه جهت آتشگيره مهيا كرده باشند . و هر آتشگيره‌اى مانند قو و چوب پوسيده و جز
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 545 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )