تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 541

مساهمون:

ص٥٤١
جد . و بهره و حظ و نصيب .

بخت

(
baxt
) م . ع . بخته بختا ( از باب نصر ) : زد او را .

بخت

(
boxt
) ا خ . پ . مر . بخت نصر .

بخت

(
boxt
) ع . ج بختى (
boxti
) .

بخت آزمائى

(
baxt - zem i
) ا . پ . امتحان و آزمايش بخت و اقبال كسى .

بختاق

(
boxt q
) ا . پ . بغتاق و خود آهنين .

بختاور

(
baxt - var
) ص . پ . خوش بخت و مقبل و دولتمند .

بخت برگشته

(
baxt - bargacte
) ص . پ . بدبخت .

بخت بيدار

(
baxt - bid r
) ص . پ . خوش‌بخت و با اقبال .

بختچ

(
boxtaj
) ا . ع . - مأخوذ از پختهء فارسى - دوشابى كه چندان جوشانيده تا بقوام آمده باشد . ج : بخاتج .

بخت جوان

(
baxt - jav n
) ص . پ . خوش‌بخت و با اقبال .

بخت خفته

(
baxt - xofte
) ص . پ . بدبخت و بخت برگشته و بداختر .

بختر

(
baxtar
) ا . پ . باختر و مشرق . و شاه بختر و خاور : پادشاه مشرق و مغرب .

بخترة

(
baxtarat
) م . ع . خراميدن بناز .

بخترى

(
baxtariy
) ص . ع . مرد خوش خرام خوش تن با جمال و متكبر خرامنده بناز . و ا خ . نام دو نفر محدث .

بخترية

(
baxtariyat
) ا . ع . نغز خرامى يق فلان يميس البخترية . و ص . زن خوش خرام خوش تن با جمال و متكبر خرامنده بناز .

بختك

(
baxtak
) ا . پ . مصغر بخت . و كابوس و در فنجك . و ا خ . نام وزير انوشيروان .

بختگار

(
boxtag r
) ا . پ . سبكى و خفت .

بختگاره

(
boxtag re
) ا . پ . سبكى و خفت . و آويخته و معلق .

بختگارى

(
baxteg ri
) ا . پ . هنر . و قابليت . و مكر و حيله .

بختگاو

(
boxtg v
) ا . پ . نطول . و آب نيم گرم مطبوخ بعضى داروها كه به آرامى به روى سر بريزند .

بختمند

(
baxt - mand
) ص . پ . داراى بخت و صاحب طالع نيك .

بختمندى

(
baxt - mandi
) ا . پ . خوش‌بختى .

بخت نصر

(
boxta - nasar
) پ . مر . بخت نصر (
boxta - nassara
) .

بخت نصر

(
boxta - nassara
) ا خ . ع . گويند نام اميرى از امراى لهراسب بود كه بپادشاهى رسيد و اصل آن نبوخت نصر بوده يعنى بنده و عبد نصر . چه نبوخت به معناى عبد و نصر نام بتى بود و قدس شريف راوى خراب كرد . و حقيقت آنست كه مراد ازين داستان بخت نصر دوم پادشاه معروف كلده است كه از 605 تا 562 پيش از ميلاد پادشاهى مىكرده و بخت نصر همانست كه اروپائيان نبوكد نصر يا نبوكد رصر مىنامند .

بختو

(
boxtu
) و (
baxtu
) ا . پ . رعد . درنده . و پدراندر . و پدر زن .

بختور

(
baxt - var
) و (
baxtur
) ص . پ . خوش‌بخت و مقبل .

بختور

(
baxtur
) و (
boxtur
) ا . پ . رعد . و شير درنده .

بختوه

(
boxtuh
) و (
baxtuh
) ا . پ . رعد . و هر جانور درنده .

بخته

(
baxte
) ا . پ . گوسپند نر سه ساله يا چهار ساله . و هر چيز كه پوست آن را كنده باشند . و دنبهء فربه . و محصل و تحصيلدار خراج و باج .

بختى

(
boxtiy
) ا . ع . شتر قوى پشم‌دار دو كوهانه منسوب به بختر كه طاقت سرماى بسيار دارد . ج : بخت (
boxt
) و بخاتى (
bax tiy
) و (
bax ti
) و ا خ . لقب ابن عمر كوفى عباد .

بختى

(
baxti
) ص . پ . منسوب به بخت .

بختيار

(
baxt - y r
) ص . پ . خوش‌بخت و متمول و بادولت .

بختيارى

(
baxt - y ri
) ا . پ . تمول و دولت . و نيك‌بختى و اقبال . و ج ا خ . نام طايفه‌اى كه در ما بين اصفهان و خوزستان منزل دارند و بيشتر آنها صحرا نشينند .

بختياور

(
baxt - y var
) ص . پ . خوش‌بخت و با اقبال و سعادت .

بختية

(
boxtiyat
) ص . ع . مونث بختى .

بختير

(
bextir
) ص . ع . مرد خوش خرام خوش تن و متكبر و بناز خرامنده .

بخثرة

(
baxsarat
) ا . ع . تيرگى آب . و تيرگى جامه .

بخثرة

(
baxsarat
) م . ع . بخثره بخثرة : جدا كرد آن را و پراكنده نمود .

بخثنة

(
baxsanat
) م . ع . بخثن فى الامر بخثنة : سستى كرد در آن كار .

بخجج

(
baxjaj
) ا . پ . رؤيا و چيزى كه در خواب بينند .

بخجد

(
baxjad
) ا . پ . ريم و كثافت از هر چيزى بخصوص ريم آهن .

بخجوان

(
baxjav n
) ا خ . پ . نام ولايتى .

بخجور

(
baxjur
) ص . پ . خوش‌بخت و بختيار .

بخچ

(
baxc
) پ . مر . بخيچ .

بخچه

(
baxce
) ا . پ . مر . باغچه .

بخچريدن

(
baxceridan
) ف ل . پ . با هم اتفاق كردن .

بخچزيدن

(
baxcezidan
) ف ل . پ . خود را در زير بلندى گردانيدن .

به خدا

(
be - xod
) پ . كلمهء قسم يعنى سوگند به خدا .

بخدج

(
baxdaj
) ا . ع . شتر جوان فربه