تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 509

مساهمون:

ص٥٠٩
مرتبه . و هر آنچه تقسيم كند و جدا سازد دو چيز را . و پاره و رشوه‌اى كه بقاضى دهند . و جزا و پاداش . و دو انتهاى منحنى شاهين ترازو كه پله‌ها بدان آويخته شده‌اند . و اسب . و نبيذ . و بوزه و مشروب مسكرى كه از جو سازند . و شأن . و تكريم و تعظيم و توقير . و روى و پيكر و چهره . و ابرو . و اجازه و پروانه و رخصت . و حال و حالت و چگونگى . و ساز و سلاح . و ا ج . گله و رمه . و ص . زشت و بدشكل . و آزمند و حريص . و خوب و نيك . و جميل و رعنا . و راست . و بارهء نهم : فلك نهم و فلك الافلاك .

باره

(
b reh
) ص . پ . دوست و يار . و غلام باره و زن باره يعنى بچه دوست و زن دوست . و يا ا . زن و بچه .

باره

(
b - rah
) ص . پ . با راه و آنكه در راه راست مىرود . و داراى راه راست .

بارها

(
b r - h
) پ . ج . بار . و در موقع معين فعل بيشتر استعمال مىشود مانند بارها بشما گفتم يعنى چندين بار و مكررا بشما گفتم .

بارهنگ

(
b rhang
) ا . پ . بلغت مردم طهران بارتنگ و لسان الحمل .

بارهى

(
b - rahi
) ا . پ . باراهى . و چگونگى حالت راه راست .

بارهى

(
b rhi
) ا . پ . جدوار .

بارى

(
b ri
) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - يكى از نامهاى خداوند عالميان جل شانه مانند حضرت بارى تعالى عظمت قدرته تو را توفيق دهد .

بارى

(
b ri
) ا خ . پ . قصبه‌اى در هندوستان وا . ديوار قلعه . و حصار شهر .

بارى

(
b ri
) ص . پ . سنگين و گران . و بارشده . و منسوب و متعلق به بار .

بارى

(
b ri
) م ف . پ . مرتبه و دفعه . و يك دفعه و يك مرتبه . و گاهى و وقتى . و ناچار و لا جرم . و اگر . و بهر جهت . و بالاخره . و به‌هرحال . و يك بارى : يك وقتى و يك هنگامى .

بارى

(
b ri
) ا . ع . تراشنده و تير تراش . و اعطيت القوس باريها : داده‌ايد كمان را به كسى كه مىداند طريق استعمال آن را ، در وقتى گويند كه كار را باهلش رجوع كرده باشند . و بوريا . و ا خ . دهى ببغداد . و ابن بارى : شاعرى .

بارى

(
b riy
) ا . ع . حصير بافته و بوريا . و طريق و راه .

بارئ

(
b re '
) ص . ع . به شدهء از بيمارى الحديث اصبح به حمد اللّه بارياء . ج : براء . و آفريننده و كلمهء بارى فارسى كه يكى از نامهاى ايزد تبارك و تعالى بوده مأخوذ از اين كلمه است .

باريا

(
b - ri
) ص . پ . مردم صاحب ريا . وا . بمعنى اى بارى يعنى خدايا .

بارياء

(
b ry '
) ا . ع . بوريا و حصير بافته . و طريق و راه .

بارياب

(
b r - y b
) ص . پ . كسى كه باريافته باشد و اذن دخول در مجلس داشته باشد .

باريابى

(
b r - y bi
) ا . پ . اذن دخول . و باريابى حاصل كردن ف ل . : اذن دخول حاصل كردن .

باريار

(
b r - y r
) ا . پ . گل . و ميوه و خواربار . و ستور باركش . و بار . و ستور و كوچهء بن‌بست .

باريافته

(
b r - y fte
) ص . پ . قبول شده . و اذن داده شده . و نوكر و محافظ حرم خانه .

بارية

(
b riyat
) ا . ع . بوريا و حصير بافته . و طريق و راه .

باريت

(
b rit
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا اكسيد بار يوم كه بريت نيز مىناميم . مر . باريوم .

باريدار

(
b rid r
) ص . پ . باريافته .

باريدگى

(
b ridegi
) ا . پ . باران . و دريدگى و شكاف .

باريدن

(
b ridan
) ف م . پ . آنچه از ابر و آسمان فرو ريزد خواه باران باشد و يا برف و جز آن . و اشك باريدن ف ل . : ريختن اشك زياد از چشم .

باريز

(
b riz
) ا . پ . پائيز و فصل پائيز .

باريقون

(
b riqun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - شوكران .

باريك

(
b rik
) ص . پ . دقيق . و هر چيز دراز و گرد و كم قطر مقابل كلفت و نافذ . و خرد و كوچك . و نازك و تنك و رقيق . و لاغر . و ناهويدا و غير آشكار .

باريك آواز

(
b rik - v z
) ص . پ . پرحرف و ياوه‌گوى .

باريك‌بين

(
b rik - bin
) ص . پ . باهوش و زيرك .

باريك‌بينى

(
b rik - bini
) ا . پ . زيركى و تيزهوشى .

باريك خيال

(
b rik - xy l
) ص . پ . شاعرى كه داراى تصورات و موهومات دقيق باشد .

باريك‌دم

(
b rik - dom
) ص . پ . داراى دمب باريك و نازك .

باريك راى

(
b rik - r y
) ص . پ . داراى قوهء مدركهء نافذ و دقيق .

باريك ريس

(
b rik - ris
) ص . پ . دقيق و زيرك . و انديشه‌ناك . و داراى حسرت .

باريك ميان

(
b rik - mi n
) ص . پ . كمر باريك .

باريكى

(
b riki
) ا . پ . دقت و نازكى .