تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 496

مساهمون:

ص٤٩٦

بابونه

(
b bune
) ا . پ . گياه معطرى كه گل آن را در طب استعمال مىكنند و برگ تازهء آن يكى از سبزيهاى قرمه سبزى مىباشد و نيز در آشها و پلاوها اين برگ را داخل مىنمايند . و يك قسم از آن كه بابونهء گاو چشم باشد بتازى اقحوان گويند .

بابونه

(
b - bune
) ا . پ . كوزهء پر از آب .

بابه

(
b be
) ص . پ . آكنده از پشم . و لايق و سزاوار .

بابى

(
b bi
) ص . پ . منسوب به سيد على محمد باب . وا . كسى كه پيروى آئين او را كند .

بابيافت

(
b b - y ft
) ص . پ . بابوار و داراى باب و فصل .

بابية

(
b biyat
) ا . ع . اعجوبة .

بابيزان

(
b biz n
) ا . پ . كفيل . و ضامن و ميانجى . و مخفف بادبيزن كه بادزن باشد .

بابى زبانى ساختن

(
b - bi - zab ni -
) (
s xtan
) ف ل . پ . سكوت ورزيدن .

بابيزن

(
b bizan
) ا . پ . ضامن و كفيل . و بابزن و سيخ كباب .

بابين

(
b bayn
) ا خ . ع . موضعى ببحرين .

بابيه

(
b biyye
) ج ا خ . پ . گروه و طايفهء پير و سيد على محمد باب .

باپايان

(
b - p y n
) ج ا . پ . شتران . و ص . كوتاه و قصير . و محدود و داراى انتها .

باة

(
b t
) ا . ع . كاروانسرا . و مهمانخانه .

بات

(
b tt
) ص . ع . لاغر . و سخت گول . و منقطع يق طلاق بات و بيع بات .

باتاب

(
b t b
) ص . پ . مساوى . و مشابه . و مقابل .

باتاب

(
b t b
) ا . پ . مقابلى و ضديت . و يك قسم از دراويش .

باتب

(
b - tab
) ص . پ . لايق و سزاوار .

باتر

(
b tar
) و (
b ter
) ا . پ . كلنگ كه پرنده‌ايست . و ا خ . نام مردى .

باتر

(
b ter
) ص . ع . بران . ج بواتر . و سيف باتر : شمشير برنده .

باتره

(
b tere
) ا . پ . دف و دايره .

باتس

(
b tos
) و باتش (
b toc
) ا . پ . بلغت اهل شبانكاره ترنج .

باتفاق

(
be - ettef q
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بهمراهى و بموافقت .

باتك

(
b tek
) ص . ع . بران يق سيف باتك .

باتلاق

(
b tl q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - زمين پرگل و لاى كه عبور كاروان از آن مشكل بود .

باتنگان

(
b teng n
) ا . پ . مر . بادنجان .

باتنگل

(
b tangal
) ا خ . پ . كتاب معتبر هنود .

باتنى

(
b teniy
) ا خ . ع . نام مردى كه نبيره‌اش محمد بن مهنا از روات حديث است .

باتو

(
b tu
) ا . پ . باتس و ترنج . و حب السلاطين كه وند باشد . و ا خ . نام پادشاهى .

باتوته

(
b tute
) ا . پ . بابوته و كوزهء پر از آب .

باتون

(
b tun
) ا . پ . قسمى از مرغهاى شكارى .

باتونه

(
b tune
) ا . پ . كوزهء پر از آب كه باتوته و بابوته نيز گويند .

باث

(
b se
) ا . ع . تركهم حاث باث : گذاشت ايشان را پراكنده و متفرق . و حوث بوث و حوثا بوثا نيز گويند .

باثر

(
b ser
) ا . ع . آبى كه ناكنده ظاهر و نمايان باشد . و ص . حاسد .

باثعة

(
b seat
) ص . ع . شفة باثعة : لب سرخ و ستبر از غلبهء خون نزديك باشد بانشقاق رسيده .

باثق

(
b seq
) ص . ع . رجل باثق الكرم مرد بسيار عطا .

باثقة

(
b seqat
) ص . ع . بئر باثقة : چاه پر از آب .

باج

(
b j
) ا . پ . خراج مال و اسباب و جبا و ساوساو و ساوو . و زرى كه پادشاهان بزرگ از پادشاهان زيردست گيرند . و پولى كه از رعايا ستانند . و پولى كه راه داران از سوداگران گيرند مانند باج گرفتن . باج ستاندن باج دادن . باج خواستن و باج بخشيدن . و خاموشى و سكوتى كه مغان گاه شستشوى تن و خوردن طعام و خواندن زند و پرستش خداى بجا آرند .

بأج

(
ba'j
) م . ع . باجه بأجا ( از باب فتح ) : برگردانيد آن را . و باج فلان : آواز كرد فلان .

باج

(
ba'j
) ص . ع . مساوى و برابر يق هم فى امر باج . و ص . روش و طريقه يق هم على بأج واحد و هم بأج واحد . و قولهم جعل الكلام باجا واحدا اى وجها واحدا .

بأج

(
ba'j
) و باج (
b j
) ا . ع . طريقهء مساوى . ج : ابواج و بأجات و باجات .

بأجات

(
b j t
) و باجات (
b j t
) ج ا . ع . - مأخوذ از باهاى فارسى كه بمعنى آشبهاست يق اجعل الباجات بأجا واحدا يعنى طعامهاى گوناگون را يكى قرار بده . و باقرار بده طريقه‌ها را يك طريقه ( و در اين معنى اخير باجات جمع بأج و يا باج مىباشد ) .

باجبان

(
b j - b n
) ا . پ . تحصيل‌كنندهء باج .

بأجة

(
bajat
) ا . ع . نوعى از طعام . ج : بأجات .

باجة

(
b jat
) ا خ . ع . نام شهرى در افريقيه و شهرى در اندلس .