تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 494

مساهمون:

ص٤٩٤
اين مردم باشم .

با !

(
b
) پ . كلمهء فعل بمعنى باد و يا باشد مولوى فرمايد :
مهمان شاهم هر شبى بر خوان اخوان الصفا * مهمان صاحب دولتى كش دولتش پاينده با .

با

(
b
) ا . پ . آش مانند شوربا و زيربا سنائى فرمايد :
كى شود صفراى تو ساكن ز خوان ما كه هست * مطبخ ما را بجاى زير با تقصير با .

باء

(
b '
) ا . ع . حرف دويم از حروف الفبا . ج : باءات . و نيز نكاح . و جماع .

باءات

(
b t
) ع . ج باء .

با آب

(
b - b
) ص . پ . آبدار . و تاب‌دار و براق .

با آبرو

(
b - beru
) ص . پ . داراى احترام و اعتبار .

باءة

(
b at
) ا . ع . جاىباش و منزل . و نكاح . و جماع .

با احترام

(
b - ehter m
) ص . پ . داراى احترام . و سزاوار و لايق عزت .

بااستعداد

(
b - este'd d
) ص . پ . نيك تربيت شده و نيك آموخته شده . و داراى قابليت و لياقت .

با آستين

(
b - stin
) ص . پ . داراى آستين . و با آستين نم از جبين گرفتن ف م . : تسلى دادن و خاطرنوازى كردن و غم خوارى نمودن .

بااطلاع

(
b - ettel '
) ص . پ . آگاه و واقف و داراى آگاهى .

با افراه

(
b - afr h
) ا . پ . نام گياهى كه در دفع طپش قلب استعمال مىكنند .

با اقتدار

(
b - eqted r
) ص . پ . داراى قدرت .

با انبر

(
b - anbor
) م ف . پ . باعانت انبر . و با انبر اقرار آوردن ف م . : با شكنجه كسى را مقر و معترف كردن .

با آنكه

(
b - nke
) م ف . پ . با وجودى كه .

با او

(
b - u
) م ف . پ . بهمراهى او و باعانت او .

بااوش

(
b - ovc
) ا . پ . خيار بزرگى كه جهت تخم نگاه مىدارند . و خوشهء كوچك انگور .

با اين جمله

(
b - in - jomle
) م ف . پ . با اين همه و با وجود اين همه .

با اين‌همه

(
b - in - hame
) م ف . پ . با داشتن اين‌همه .

باب

(
b b
) ص . پ . لايق و سزاوار و شايسته و درخور . و م ف . كار و باره و مطلب و بابت . و در باب فلان : در بابت فلان . و در اين باب : در اين كار .

باب

(
b b
) ا . پ . پدر و باد و ريح .

باب

(
b b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - در و دروازه . و جزء و قسم . و هر فصل از كتاب و پر گرد . و باب لا ينصرف خواندن ف ل . : بخيل و ممسك بودن .

به آب

(
be - b
) م ف . پ . به آب و در آب . و به آب حمام ضيافت كردن . : احترام كردن در حمام باينكه چون دوستى تازه وارد حمام شود آب گرم بر وى پاهاى وى ريزند . و به آب دادن : در آب انداختن . و بيهوده و بىفايده ساختن . و به آب راندن : فريفتن . و به آب رسانيدن : بنا و يا بنيان خراب نمودن و ويران كردن . و به آب روان انداختن : دور كردن . و بدور انداختن . و به آب كشيدن ف ل . : غوطه خوردن و فروشدن در آب .

باب

(
b b
) ا . ع . در . ج : ايواب و بيبان و ابوبة . و در حساب و حدود بمعنى غايت . قوله تعالى :
وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها
اى ان ياتى الامر من وجهه اى الامور كان . الحديث : انا مدينة العلم و على بابها و من اراد العلم فليات الباب و نيز باب ا خ . : نام شهرى . و نام كوهى و از اعلام است . و باب الابواب : نام دربندى نزديك بحر خزر . و باب القوم ا . : سردار قوم .

بابا

(
b b
) ا . پ . پدر . و جد يعنى پدر پدر و پدر مادر . و رئيس قلندران . و ريش سفيد و بزرگ طايفه و محله .

باباء

(
b b
) ص . ع . دانشمند و زيرك .

بأبأة

(
ba'ba'at
) م . ع . بأبا بأبأة : دويد . و بأبا الصبى : بابا گفت آن كودك . و بأباه و بأبابه : گفت او را پدرم فداى تو باد .

بابات

(
b b t
) ص . پ . نيكبخت و سعادتمند و خجسته .

بابات

(
b b t
) ج ا . ع . بابات الكتاب : سطرهاى كتاب ( واحد ندارد ) . و نير بابات : ج بابة .

بابا خان

(
b b - x n
) ا . پ . پدر . و پادشاه . و از القاب است .

با باران

(
b - b r n
) ص . پ . داراى باران . و بارنده .

بابارى

(
b b ri
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - فلفل سفيد .

باباسخى

(
b b - saxi
) ا خ . پ . نام جزيره‌اى كه در آن كان زر و سيم فراوان است وا . قسمى از خربزه .

بابا شيخى

(
b b - cayxi
) ا . قسمى از خربزه كه باباسخى نيز گويند .

باباقورى

(
b b - quri
) ا . پ . سنگى بسيار سخت و تيره كه خماهان نيز گويند .

باباكوهى

(
b b - kuhi
) ا خ . پ . نام شخصى معروف به نيكوئى و راستى .

باب الابواب

(
b bol - abv b
) ا خ . ع .