تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 400

مساهمون:

ص٤٠٠

انا

(
ana
) ع . ضمير متكلم وحده بمعنى من .

انا

(
an
) م . ع . انا الشيى انيا و انا و انا مر . انى .

انا

(
an
) و (
en
) ا . ع . غايت . و هنگام و پختگى يق بلغ هذا اناه .

انا

(
an
) ا . ع . بردبارى و حلم و وقار .

انا

(
enn
) و (
ann
) ع . بدرستى و راستى كه ما .

انآء

(
an ' '
) ع . ج . نؤى (
no'y
) و (
no
)

انآء

(
en ' '
) م . ع . دور گردانيدن كسى را و كندن جويچه گرد سراپرده و خرگاه .

اناء

(
an '
) ا . ع . درنگى . و بازداشت و پختگى و رسيدگى .

اناء

(
en '
) ا . ع . خنوز . و ظرف . ج . آنية (
niat
) و ج ج : اوانى (
av ni
) .

اناءة

(
en at
) م . ع . گران گردانيدن و سنگين كنانيدن . و سبب ميل كردن شدن . يق انائه الحمل اذا انقله و اماله .

اناب

(
an b
) ا . ع . مشك . و نوعى از عطر يق لا مسك و لا اناب اطيب من نسك من اناب .

انابة

(
en bat
) م . ع . قائم مقام كسى گردانيدن كسى را يق انبته عنه . و بازگشتن بسوى خداى تعالى .

انابه

(
en be
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توبه و پشيمانى . و بازگشت بسوى خداى تعالى كه پتت و پتغت نيز گويند .

انابيب

(
an bib
) ع . ج انبوب (
onbub
) و انابيب الرئة : مخارج دم و نفس از شش .

انابيش

(
an bic
) ع . ج ابنوش (
onbuc
) .

اناة

(
an t
) ا . ع . توقف و درنگى . و بردبارى و تحمل و وقار . و ص . زن سست و باوقار در نشست و برخاست و رفتار . و اهل الاناة : مردم سست و تنبل و كاهل . و طويل الاناة : بردبار و صابر .

اناتونن

(
an tuntan
) ف م . پ . بلغت زند و پازند گذاشتن و ترك كردن و نهادن و نشاندن .

اناث

(
en s
) ا . ع . ستاره‌هاى انثى . و آنچه جان ندارد مانند درخت و سنگ . و ج انثى (
ons
) .

اناث

(
on s
) ص . پ . - مأخوذ از اناث تازى - مادهء از انسان بزرگ باشد يا كوچك دختر باشد و يا زن . و اناث و ذكور : ماده و نر .

اناثا

(
on san
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از جهت تانيث و مادگى . و اناثا و ذكورا : خواه زن و خواه مرد و خواه دختر و خواه پسر .

اناجير

(
an jir
) ع . ج انجار - بامهاى خانه بلغت اهل شام و حجاز .

اناجيل

(
an jil
) ع . ج انجيل .

اناخة

(
en xat
) م . ع . فروخوابانيدن شتر . و فروخوابانيدن ناقه را جهت گشنى .

انادر

(
an der
) ع . ج اندر .

اناديد

(
an did
) ا . ع . پراكنده بهر سوى ذهبوا اناديد : بهر سوى پراكنده رفتند و كذا ذهبوا تناديد .

انار

(
an r
) ا . پ . رمان و بلغت زند رومنا و ميوهء انار بن كه از طايفهء مير تا سه است و از محصولات قديم ايران و داراى اقسامى كه همهء آنها لذيذ و گوارا مىباشند . و نيز انار : قسمى از آتشبازى .

اناربن

(
an r - bon
) ا . پ . درخت انار .

انارة

(
en rat
) م . ع . چون واوى باشد روشن شدن . و روشن كردن جاى و جز آن ( لازم و متعدى ) . و گل كردن درخت و خوبروى شدن . و آشكار گرديدن . و چون يائى باشد بانگ بر زدن بر كسى . و نگارين كردن جامه را .

انارستان

(
an rest n
) ا . پ . باغى كه همه و يا بيشتر آن درخت انار باشد .

انارگيرا

(
an r - gir
) ا . پ . كوكنار و غورهء خشخاش .

انارگيوا

(
an r - giv
) ا . پ . انارگيرا .

انار مشك

(
an r - mock
) ا . پ . داروئى هندى و به شكل تخمى سرخ رنگ كه در ميان اندك سبزى دارد و بتازى رمان مصرى گويند .

انارين

(
an rin
) ا . پ . زنگ مانند زنگ آهن و جز آن .

انارين

(
an rayn
) ا . پ . انار شيرين . ترش . و آب انارين : آب انار شيرين و ترش .

اناس

(
on s
) ا ج . ع . مردم . و گاه الف آن را حذف كنند و الناس گويند . و ابو اناس ا خ . : نام شخصى . و ام اناس : دختر ابو موسى اشعرى . و دختر قرط كه جدهء عبد المطلب و نيز جدهء اسماء بنت ابى بكر رضى اللّه عنه .

اناسه

(
en sat
) م . ع . جنبانيدن .

اناسم

(
an sem
) ا ج . ع . مردم . اناسى (
an si
) و (
an siy
) و اناسية (
an siat
) ع . ج انسى (
ensiy
) .

اناسى

(
an siy
) ع . ج انس .

اناشيد

(
an cid
) ع . ج انشودة (
oncudat
) .

اناصة

(
en sat
) م . ع . اراده كردن .

اناصى

(
an siy
) ع . ج نصى (
nasiy
) و ج ج نصية (
nasiyat
) .

اناصيب

(
an sib
) ج ا . ع . نشانه‌هاى راه كه از سنگ بنا كنند . و ا خ . نام موضعى .

اناصيل

(
an sil
) ع . ج انصولة (
onsulat
) .

اناض

(
en z
) ا . ع . خرماى رسيده .

اناضة

(
an zat
) م . ع . انض اللحم اناضة ( از باب كرم ) نيم پخته گرديد