تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 356

مساهمون:

ص٣٥٦
شنيده شد آوازى از سم آن ستور .

اكدام

(
ekd m
) م . ع . وثيقه گرفته شدن از اسير يق اكدم الاسير ( مجهولا ) .

اكدة

(
akeddat
) ا . ع . بقيهء چراگاه كه گياه آن را چرانيده باشند . و رأيتهم اكدة : ديدم ايشان را گروه گروه .

اكدر

(
akqar
) ص . ع . هر آنچه داراى تيرگى باشد . ج : كدر .

اكدر

(
akdar
) ا خ . ع . نام كوهى . ج : اكادر . و نام مردى . و نام سگى . و بنات الاكدرا . : گورخر . و نيز اكدر . توجبه‌اى كه روى زمين را رندد .

اكدرار

(
ekder r
) م . ع . تيره شدن .

اكدرية

(
akdariyat
) ا . ع . نام مسأله‌اى در فرايض كه شوى و مادر و جد و خواهر مادرى و پدرى مانده باشد و اين مسئله را اكدرية بدان جهت گويند كه عبد الملك بن مروان از شخصى اكدر نام سؤال كرد و او نتوانست بيان كند .

اكدش

(
ekdec
) و (
akdec
) ا . پ . دو تخمه خواه از انسان و يا از حيوان . و امتزاج دو چيز با يكديگر . و اسبى كه پدرش از يك جنس و مادرش از جنس ديگر بود . و محبوب و مطلوب . و نفس حاسهء انسانى زيرا كه از لاهوتى و ناسوتى امتزاج يافته . ج : اكدشان .

اكدشان

(
akdec n
) و (
ekdec an
) پ . پ . اكدش و اكدش .

اكذاب

(
ekz b
) م . ع . دروغ‌گوى يافتن كسى را . و بر دروغ برانگيختن و آشكارا كردن دروغ كسى را يق اكذبته اذا اخبرت انه جاء بالكذب . و رواه و اكذبته اذا اخبرت انه كاذب . و قد اكذب الرجل و هو الاكذاب دربارهء شخصى گويند كه بانگ كنند او را و ساكت باشد و بنمايد كه در خواب است .

اكذاذ

(
ekz z
) م . ع . بسنگمتان نرم سنگ درآمدن .

اكذب

(
akzab
) ص . ع . دروغ‌گوتر .

اكذوبة

(
okzubat
) ا . ع . دروغ . ج : اكاذيب .

اكر

(
akr
) م . ع . اكر اكرا ( از باب نصر ) : گودالى كند كه در آن آب جمع شود .

اكر

(
okar
) ع . ج اكرة .

اكر

(
akar
) ا . پ . چوب صبر .

اكراء

(
ekr '
) م . ع . افزون گرديدن . و كم گرديدن - از اضداد است . و بيدار ماندن در بندگى خداوند جل شأنه . و تأخير كردن در امرى يق اكريت العشاء و فى العشاء اى اخرته . و دراز كشيدن سخن . و ابن مسعودى گويد كنا عند النبى صلى الله عليه و آله ذات ليلة فاكرينا فى الحديث . و بكرايه دادن ستور و خانه را .

اكراب

(
ekr b
) م . ع . كرب بستن دلو را . و پر كردن . و شتافتن يق خذ رجليك باكراب اذا امرته ان يسرع السعى

اكراث

(
ekr s
) م . ع . سخت و دشوار گرديدن غم و اندوه .

اكراج

(
ekr j
) م . ع . تباه شدن نان و گره برآوردن آن .

اكراح

(
akr h
) ع . ج كرح .

اكراد

(
akr d
) ع . ج كرد .

اكرار

(
akr r
) ع . ج كرو كر .

اكراس

(
akr s
) ع . ج كرس . و قلادة ذات كرسين و ذات اكراس اذا ضممت بعضها الى بعض .

اكراس

(
ekr s
) م . ع . باكرس شدن ستور . و در كرس آوردن بزغالگان . و پر شدن خانه از سرگين .

اكراع

(
ekr '
) م . ع . برخويشتن توانا كردن شكار شخص را . و به آب باران ايستاده رسيدن قوم . و آب دادن ستور را .

اكراف

(
ekr f
) م . ع . بوئيدن خر كميز ماده را و سر دروا كردن و برگردانيدن لبها را در آن حال . و تباه گشتن و گنده شدن تخم مرغ .

اكرام

(
ekr m
) م . ع . كرامى كردن . و تنزيه نمودن . و فرزندان كريم آوردن . و در تعجب مىگويند ما اكرمه .

اكرام

(
ekr m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حرمت و عزت و احترام . و احسان و انعام .

اكرانى

(
akr ni
) ا . پ . هر چيز بىثبات و ناپديدار مانند ابر و باد و برف .

اكراه

(
ekr h
) م . ع . بناخواه و ستم بر كارى داشتن .

اكراه

(
ekr h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نفرت و ناپسندى و كراهت . و عدم رضامندى . و عدم ميل و عدم رغبت .

اكربة

(
akreb t
) ع . ج كرابة و كرابة .

اكرة

(
okrat
) ا . ع . گودال و كندگى كه در آن آب جمع شود و از آن آب صاف به مشت بردارند .

اكرة

(
akarat
) ع . ج اكار .

اكرساد

(
akars d
) ا . ع . عرق مدنى كه پيوك نيز گويند . و ريشه‌اى دوائى كه اكركره و عاقر قرحا نيز گويند .

اكرع

(
akra '
) ص . ع . باريك پيش ساق .

اكرع

(
akro '
) ع . ج كراع . و اكرع الجوزاء : اواخر جوزا .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 356 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )