تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 303

مساهمون:

ص٣٠٣

اعرنفاز

(
e'renf z
) م . ع . از سردى قريب بهلاك شدن يق اعرنفز الرجل .

اعرنفاط

(
e'renf t
) م . ع . گرفته و ترنجيده گرديدن .

اعرنكاس

(
e'renk s
) م . ع . گرد آمدن و برهم نشستن چيزى . و سخت و سياه گرديدن موى .

اعرواش

(
e'revv c
) م . ع . سوار گرديدن بر ستور يق اعروش الدابة .

اعرى

(
a'r
) ص . ع . برهنه‌تر .

اعرية

(
a'riat
) ع . ج عراء .

اعريراء

(
e'rir '
) م . ع . تنها رفتن . و بر اسب برهنه سوار شدن . و بر امر زشت مرتكب گرديدن يق اعروريت منه امرا قبيحا .

اعريراف

(
e'rir f
) م . ع . آماده گرديدن بدى را يق اعرورف اعريرافا . و اعرورف البحر : موج برآورد دريا . و اعرورف النخل : ستبر و درهم گرديد خرمابن مانند فش كفتار . و اعرورف الدم : كف برآورد خون . و اعرورف الفرس : باليد و بلند گرديد يال آن اسب . و اعرورف الرجل : برآمد آن مرد بر خرمابن .

اعز

(
aazz
) ص . ع . گرامى . و ارجمند . و كم‌ياب . و طويل . و گرامىتر و ارجمندتر . و عزيزتر . و ا خ . نام چند .

اعز

(
aazz
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - عزيزتر و ارجمندتر .

اعزاء

(
aezz '
) ع . ج عزيز .

اعزاب

(
a'z b
) ع . ج عزب و عزيب .

اعزاب

(
e'z b
) م . ع . دور شدن . و دور كردن . و اعز به الله اى اذهبه ( لازم و متعدى ) . و خداوند شتران دور رفته شدن . و بگياه دور رسيدن .

اعزاز

(
e'z z
) م . ع . ارجمند كردن . و قوى گردانيدن . و تنگ گرديدن پستان ناقه . و بر زمين درشت رسيدن . و دوست داشتن كسى را . و نمايان شدن آبستنى گوسپند . و گران گرديدن پستان آن . و دشوار برداشتن گاو بار را . و گرامى داشتن . و بزرگ آمدن غم بر كسى يق اعز على بما اصبت به و اعززت ( مجهولا ) بما اصابك .

اعزاز

(
e'z z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعظيم و تكريم . و اعزاز و احترام : ارجمندى و گرامى و بزرگى . و اعزاز كردن ف م . : تعظيم كردن و محترم داشتن .

اعزاف

(
e'z f
) م . ع . اعزف اعزافا : شنيد عزيف ريگها را . مر . عزيف .

اعزال

(
a'z l
) ع . ج عزل و اعزل .

اعزان

(
e'z n
) م . ع . اعرن فلانا اعزانا : شريك نمود فلان را در نصيب و بهره و سپس هركس بهرهء خود را برد .

اعزب

(
a'zab
) ص . ع . مرد بىزن . الحديث : ان النبى صلى الله عليه و آله كان يعطى الاهل حظين و الاعزب حظا .

اعزة

(
aezzat
) ع . ج عزيز .

اعزل

(
a'zal
) ا . ع . ريگ تودهء جداگانه . و ستور كج دنب كه از روى عادت باشد نه خلقة - و آن عيب است . و ابر بىباران . و كسى كه يكى از استخوانهاى سرينش ناقص باشد . و مرد بىسلاح . ج : عزل و اعزل و عزّل و عزلان و معازل . و ا خ . يكى از دو سماك كه دو ستاره است بدان‌جهت كه سلاح ندارد چنان كه بارامح مىباشد يا آنكه در ايام طلوع آن باد و سردى نباشد .

اعزلة

(
a'zalat
) ا خ . ع . موضعى .

اعزه

(
aezze
) ج ا . ع . - مأخوذ از تازى - مردمان با عزت و داراى شرف و اعتبار .

اعساب

(
e's b
) م . ع . دويدن گرگ و گريختن آن .

اعسار

(
e's r
) م . ع . نيازمند شدن . و تنگ‌دست گرديدن . و خواستن وام از غريم بوقت تنگ‌دستى او . و دشوار گرديدن زادن بچه بر زن . و بار ناگرفتن شتر ماده در سال نخست .

اعساف

(
e's f
) م . ع . دم مرگ گرفتن شتر كسى را . و صاحب شتر قريب بموت شدن . و بنده را به كار سخت داشتن . و بىدليل و بىراه در شب سير نمودن . و در قدح بزرگ نوشيدن لازم گرفتن .

اعسال

(
a's l
) ا . ع . اطوار و روش و هو على اعسال من ابيه : او بر و تيره و روش پدر خود است . و نيز اعسال : ج عسل (
asal
) .

اعسال

(
a's l
) ا . ع . اندام يق بعير حسن الاعسام : شتر نيكو اندام .

اعسام

(
e's m
) م . ع . خشك گردانيدن دست و پا را . و اشك ريختن . و چشم فرو خوابانيدن . و دادن آنچه مطبوع باشد .

اعسان

(
a's n
) ا . ع . نشان و آثار و جاى چيزى . و الواح شتر . و اعسان الارض : هيزم باقىمانده و بيخ و تنهء بيشاخ و كندهء درخت . و نيز اعسان : ج عسن (
asn
) و (
esn
) و (
osn
) .

اعسان

(
e's n
) م . ع . اندك از گياه رويانيدن زمين .

اعسجاج

(
e'sej j
) م . ع . خميدن در رفتار از پيرى يق اعسج الشيخ اعسجاجا .

اعسر

(
a'sar
) ص . ع . چپه‌دست . و دشوارتر . و يوم اعسر : روز سخت يا روز بد . و اعسر يسر : آنكه بر دو دست برابر كار كند و اگر با دست چپ تنها كار كند او را اعسر گويند . و حمام اعسر : كبوتر كه در بال چپ آن سپيدى باشد .

اعسم

(
a'sam
) ص . ع . مرد كج‌دست و پا از خشكى .