تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 302

مساهمون:

ص٣٠٢
بلكه اسم جنس است .

اعراب

(
a'r b
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - تازيان خواه باديه‌نشين باشند و يا نباشند .

اعراب

(
e'r b
) م . ع . آشكارا كردن . و اصلاح كردن . و پيدا گفتن سخن . و تاختن اسب . و بشنيدن و شناختن آواز اسب را از عربى و هجين و مهارت در آن و صاحب اسبان تازى شدن . و درست كردن كلام را . و فرزند مرد برنگ عرب شدن . و زشت گفتن . و باز داشتن از زشت گفتن - از اضداد است - و نكاح و يا تعريض بنكاح نمودن . و نكاح كردن با زن عروب . و سخن عجمى را عربى گردانيدن .

اعراب

(
e'r b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علامات املائى مانند زبر و زير و پيش و جزم و مد و تشديد و جز آن . و اعراب كردن ف م . : اعراب گذاشتن بر حروف .

اعرابى

(
a'r biy
) ص . ع . منسوب به اعراب .

اعرابى

(
a'r bi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك نفر مرد تازى . و مرد اعرابى : مرد تازى . و اى اعرابى : اى مرد تازى .

اعراج

(
a'r j
) ع . ج عرج .

اعراج

(
e'r j
) م . ع . گلهء شتران به كسى دادن . و مالك شتران لنگ گرديدن . و بوقت غروب درآمدن . و لنگ گردانيدن . و در نفرين و دعاى بد گويند اعرجه الله .

اعرار

(
e'r r
) م . ع . پليدىآلود گرديدن خانه يق اعرت الدار . و نيز اعرار : خرد كوهان گردانيدن شتر . و گرگين ساختن .

اعراز

(
e'r z
) م . ع . اعرز اعرازا : فاسد گردانيد و تباه كرد .

اعراس

(
a'r s
) ع . ج عرس و عرس و عرس و عرس .

اعراس

(
e'r s
) م . ع . مهمانى عروسى نمودن و سور كردن يق اعرس اعراسا . و اعرس باهله : آورد زن را در خانهء خود و خلوت نمود . و اعرس القوم : فرود آمدند در آخر شب جهت استراحت . و نيز اعراس : جماع نمودن . و لازم گرفتن چيزى را .

اعراش

(
a'r c
) ع . ج عرش .

اعراش

(
e'r c
) م . ع . عريش ساختن .

اعراص

(
a'r s
) ع . ج عرصة .

اعراص

(
e'r s
) م . ع . پراكنده و مضطرب گرديدن شتران .

اعراض

(
a'r z
) ع . ج عرض و عرض و عرض .

اعراض

(
a'r z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رنج . و بيمارى . و حادثه و سانحه و حادثهء ناگهانى . و اعراض كردن ف ل . : بيمار شدن . و رنج بردن از عروض حادثهء ناگهانى . و اعراض نفسانى ج ا . : غم و هم و فزع و فرح و خجلت .

اعراض

(
e'r z
) م . ع . روى گردانيدن از چيزى . و پهنا و دراز رفتن . و پهناور گرديدن . و خصى كردن بزغاله را . و بچهء حرام آوردن زن . و پيدا شدن چيزى . و دست دادن نيكوئى و جز آن . و راست ايستادن آهو . و تير انداختن شكارى را . و عريض و وسيع آوردن .

اعراض

(
e'r z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روى گردانيدن . و ميل كردن از چيزى . و پرهيز و اجتناب و احتراز و فرار . و اعتراض . و مخالفت . و نفرت و كراهت .

اعراف

(
a'r f
) ا . ع . نوعى از خرمابنان . و بلندترين از بادها . و ا خ . : باره‌اى ميان بهشت و دوزخ . و نام دو موضع . و اعراف نخل ج ا خ . : پشته‌هاى سرخى مر بنى سهله را . ج : عرف و عرف .

اعراف

(
e'r f
) م . ع . دراز گرديدن فش .

اعراق

(
a'r q
) ا خ . ع . موضعى . و ج عرق و عرق .

اعراق

(
e'r q
) م . ع . بعراق رفتن . و عريق گشتن در لوم و كرم . و بيخ رها كردن درخت . و سخت گرديدن بيخ . و رگ‌دار گرديدن شراب بانداختن آب اندك در آن .

اعراك

(
e'r k
) م . ع . حايض شدن زن .

اعران

(
e'r n
) م . ع . پيوستگى كردن بر خوردن گوشت . و كفيده شدن ساقهاى شتر بچگان . و خارش افتادن در شتران .

اعرب

(
a'rob
) ج ا ع . اسبان تازىنژاد نجيب .

اعرج

(
a'raj
) ص . ع . سخت لنك . ج : عرج و عرجان .

اعرج

(
a'raj
) ا خ . ع . نام ملكى . و بنو الاعرج : نام قبيله‌اى از تازيان .

اعرف

(
a'raf
) ص . ع . شناخته و دانسته‌تر .

اعرف

(
a'raf
) ا . ع . اسب بسيار يال . و مار بافش . ج : عرف . و آنچه او را فش باشد .

اعرفة

(
a'refat
) ع . ج عرف و عرف .

اعرقة

(
a'reqat
) ع . ج عراق .

اعرم

(
a'ram
) ص . ع . بز نر كه بر لبش سپيدى باشد . و آنكه در وى سپيدى و سياهى بود . الحديث ضحى معاذ بكبش اعرم اى الذى فيه سواد و بياض . ج : عرم . و قطيع اعرم : گلهء آميخته از بز و گوسپند .

اعرم

(
a'ram
) ا . ع . مرد متلون . و چپار . و مرد ختنه ناكرده . ج : عرمان . و ج ج : عرامين . و فراهم آمد نگاه آب . و بيضهء مرغ سنگخوار . ج : عرمان .

اعرنجاج

(
e'renj j
) م . ع . كوشش نمودن در كار .

اعرنجام

(
e'renj m
) م . ع . تباه گرديدن .

اعرنزام

(
e'renz m
) م . ع . گرد آمدن . و ترنجيده شدن .