تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 300

مساهمون:

ص٣٠٠
آمدن . و عوض گرفتن .

اعتياط

(
e'ti t
) م . ع . دير باردار نگرديدن شتر ماده و زن بىآنكه نازا باشند . و باردار ناشدن شتر با آنكه گشن داده شده باشد .

اعتياف

(
e'ti f
) م . ع . توشه گرفتن جهت سفر .

اعتياق

(
e'ti q
) م . ع . ديرى نمودن . و بار داشتن .

اعتيام

(
e'ti m
) م . ع . برگزيدن . و بهترين مال گرفتن .

اعتيان

(
e'ti n
) م . ع . نزديك شتر رسيدن باعانت . و ديده‌بان و جاسوس گرديدن . و به نسيه خريدن چيزى را . و گزيده گرفتن .

اعثار

(
e's r
) م . ع . شكايت كسى را نزد پادشاه كردن . و بسر درآوردن . و خوار و هلاك كردن . و آگاه كردن و اطلاع دادن كسى را . و كذلك اعثرنا عليهم .

اعثاق

(
e's q
) م . ع . فراخ و دراز گرديدن سال .

اعثام

(
e's m
) م . ع . استوار نادوختن توشه‌دان را .

اعثك

(
a'sak
) ص . ع . اعسر و آنكه با دست چپ كار مىكند .

اعثى

(
a's
) ا . ع . رنگ مايل بسياهى . و كفتار نر . و ص . آنكه رنگش مايل بسياهى بود . و مرد گول گران‌جان . و مرد بسيار موى .

اعثيجاج

(
e'sij j
) م . ع . اعثوجج اعثيجاجا : شتافت .

اعجاء

(
e'j '
) م . ع . دير شير دادن مادر بچه را يا شير دادن آن را .

اعجاب

(
e'j b
) م . ع . بشگفت آوردن كسى را يق اعجبه اعجابا . و اعجب به ( مجهولا ) : به شگفت آمد . و شاد گرديد . و كذلك اعجبه ( معلوما ) . و اعجبنى لحسنه : بشگفت آمد مرا نيكوئى آن . و اعجب فلان برأيه و بنفسه : تعجب كرد فلان از رأيش و از خودش و فضيلت نهاد بر خود و تكبر نمود .

اعجاج

(
a'j j
) م . ع . نيك وزيدن باد و گرد گرفتن آن .

اعجاز

(
a'j z
) ع . ج عجز (
ajaz
) و (
ajez
) و (
ajoz
) . و ركب فى الطلب اعجاز الابل : مرتكب خوارى و سختى گرديد . و صبر نمود بر تكليف و مشقت و بر محرومى از حق خود و تقدم ديگرى بر وى و كوشش كرد در طلب چيزى .

اعجاز

(
e'j z
) م . ع . درگذشتن چيزى از كسى و فوت كردن آن يق اعجزه الشيى . و اعجز فلانا : عاجز يافت فلان را . و ناتوان گردانيد .

اعجاز

(
e'j z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عاجزشدگى . و ناتوان‌يافتگى . و مأيوسى و نااميدى . و حيرت و آشفتگى و كار دشوار و كار عجيب . و كرامت و معجزه و فرجود و چمراس .

اعجازات

(
e'j z t
) پ . ج . اعجاز .

اعجازة

(
e'j zat
) ا . ع . بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا بزرگ نمايد .

اعجازور

(
e'j z - var
) ص . پ . آنكه معجزه مىكند و كارهاى عجيب از وى صادر مىگردد .

اعجاس

(
a'j s
) ع . ج عجس (
ajos
) .

اعجاف

(
e'j f
) م . ع . صابر داشتن نفس خود را بر تيمار بيمار . يق اعجف بنفسه على المريض . و لاغر گردانيدن ستور را و صاحب ستور لاغر شدن .

اعجال

(
a'j l
) ع . ج عجلة (
ajalat
) .

اعجال

(
e'j l
) م . ع . پيشى گرفتن و در گذشتن از كسى . و انداختن ناقه بچهء ناتمام را . و وام را بىمهلت گرفتن . و برانگيختن كسى را بر سرعت و شتاب . الحديث : لعلنا اعجلناك اى عن فراغ حاجتك .

اعجالة

(
e'j lat
) ا . ع . شير ناشتاشكن كه شبان بيك حلبه در چريد نگاه شتر پيش از دوشيدن شتران دوشيده باشد .

اعجام

(
a'j m
) ع . عجم (
ajam
) .

اعجام

(
e'j m
) م . ع . سخن گفتن به زبان عجم . و نقطه نهادن بر نوشته . و حروف الاعجام اى من شأنه ان يعجم .

اعجان

(
e'j n
) م . ع . بر ماده شتر فربه سوار شدن . و آماسيدن عجان ماده شتر .

اعجب

(
a'jab
) ص . ع . عجيب‌تر و بشگفت آرنده‌تر . و بعير اعجب : شتر بشگفت آرنده . و ما اعجبه برأيه : چه خودپسند است او . و اعجب جاهلا ا خ . : لقب مردى .

اعجر

(
a'jar
) ص . ع . رجل اعجر : مرد كلان شكم . و هميان اعجر : كيسهء پر . و فحل اعجر : گشن درست . و اعجر ا خ . : نام مردى .

اعجس

(
a'jas
) ص . ع . سخت ميان .

اعجف

(
a'jaf
) ص . ع . لاغر .

اعجل

(
a'jal
) ص . ع . كم مدت . الحديث : حتى يموت الاعجل اى لا افارقه حتى يموت احدنا و هو الاقرب اجلا .

اعجم

(
a'jam
) ص . ع . رجل اعجم و قوم اعجم : مرد يا قومى كه فصيح گفتن نتوانند - از عرب باشند يا غير آن . و لسان اعجم و كتاب اعجم يعنى عجمى . و نيز اعجم ا . : موجى كه دم نزند و آواز آن شنوده نشود . و قوله تعالى :
وَ لَوْ
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 300 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )