تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧
و عيب كردن كسى را . و يكيك پيش آمدن لشكر . و بازداشتن . و چريدن شتر زمين گياهناك را . و تكلف در چيزى نمودن .

اعتراض

(
e'ter z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقاضت و مخالفت . و تعرض . و مقابلى . و رد و عدم قبول . و ايراد و نكته گيرى و عيب‌جوئى .

اعتراضات

(
e'ter z t
) ا . پ . ج اعتراض .

اعتراط

(
e'ter t
) م . ع . معيوب كردن آبروى كسى را بغيبت .

اعتراف

(
e'ter f
) م . ع . خبردار كردن كسى را از نام و حال و صفت خود يق اعترف الىّ . و اقرار كردن . و خبر پرسيدن . و شناختن چيزى را . و ذليل و خوار گرديدن . و شكيبا شدن بر امرى .

اعتراف

(
e'ter f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اقرار .

اعترافات

(
e'ter f t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اعترافها و اقرارها . و ج اعتراف

اعتراق

(
e'ter q
) م . ع . باز كردن گوشت را از استخوان .

اعتراك

(
e'ter k
) م . ع . انبوهى كردن مردم در جنگ‌گاه . و انبوهى كردن شتران در آبخور . و بر خويش برداشتن زن لته را .

اعترام

(
e'ter m
) م . ع . سخت شدن .

اعتزاء

(
e'tez '
) م . ع . چون واوى باشد باز بستن . و منتسب گرديدن خواه راست باشد يا دروغ . و هرگاه يائى بود نسبت و نام خود گفتن در جنگ و علامت و نشان در آن . و نسبت پذيرفتن به كسى يا به چيزى . و باز بستن خود را .

اعتزاز

(
e'tez z
) م . ع . عزيز شدن . و گرامى و عزيز شمردن .

اعتزال

(
e'tez l
) م . ع . جدا شدن . و كناره گزيدن . و دور گرديدن . و بازداشتن آب منى را از كنيزك و زن و زادن نخواستن . و داراى مذهب معتزله بودن .

اعتزال

(
e'tez l
) ا . ع . گوشه و كناره .

اعتزال

(
e'tez l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوشه‌گيرى و كناره‌جوئى و خلوت نشينى و جدائى از مردمان . و واپس كشيدگى از كار و شغل . و عزلت گزيدگى . و استعفاى از كار .

اعتزام

(
e'tez m
) م . ع . قصد كردن . و دل نهادن بر چيزى . و كوشش نمودن . و بر جاده راه رفتن . و ميانه‌روى گزيدن در تك و رفتار و جز آن . و با توسنى و سركشى گذشتن اسب . و تحمل و شكيبائى نمودن بر بلا و مصيبت .

اعتسار

(
e'tes r
) م . ع . بر شتر رام ناشده نشستن . و مال فرزند را به سختى و ناپسندى گرفتن . و ستم كردن و قهر نمودن .

اعتساس

(
e'tes s
) م . ع . بپاسبانى گشتن بشب . المثل : كلب اعتس خير من كلب ابض : سگ پاسبان بهتر است از سگ نشسته و خفته . و ورزيدن و جستن . و در شتران داخل شدن . و ماليدن پستان شتر را تا شير دهد .

اعتسام

(
e'tes m
) م . ع . نعل و موزهء كهنه خريده پوشيدن . و بچه آوردن گوسپند . و انداختن راعى بچهء هر يك را پيش مادرش .

اعتشاء

(
e'tec '
) م . ع . اعتشى النار و بها : از دور ديد آتش را و قصد روشنى آن نمود . و نيز اعتشاء : سير كردن در شبانگاه .

اعتشاش

(
e'tec c
) م . ع . خانه ساختن مرغ . و خواربار اندك آوردن .

اعتشان

(
e'tec n
) م . ع . به گمان گفتن . و بخواست خود حرف زدن . و تلاش و تفحص كردن بن شاخه‌هاى خرمابن را . و برجستن بر كسى بناحق .

اعتصاء

(
e'tes '
) م . ع . چون واوى باشد عصا بريدن از درخت . و عصا ساختن شمشير را . و تكيه كردن بر عصا . و چون يائى باشد سخت گرديدن هستهء خرما يق اعتصت النواة .

اعتصاب

(
e'tes b
) م . ع . صبر گزيدن و خشنود شدن به چيزى . و عصبه عصبه شدن قوم . و بستن ران ناقه را تا به دو شد . و كلاه يا عمامه بر سر نهادن .

اعتصار

(
e'tes r
) م . ع . فشرده شدن انگور و جز آن به خودى خود . و يا فشار دادن كسى مر او را . و عطا و نيكوئى جستن . و قضاى حاجت كردن . و شيره ساختن . و بر سر طعام كه در گلو مانده باشد اندك اندك آب خوردن تا گواراند و فرو برد طعام را . و بيرون آوردن مال از دست كسى جهت تاوان و غير آن . و بازداشتن از نكاح و جز آن . و بازداشتن مال از كسى . و پناه گرفتن . و گرفتن . الحديث : امر بلالا ان يؤذن قبل الفجر ليعتصر معتصرهم - ارادهء قضاى حاجت فرموده است بطور كنايه .

اعتصاف

(
e'tes f
) م . ع . كسب كردن .

اعتصام

(
e'tes m
) م . ع . بازماندن از گناه باميد لطف پروردگار يق اعتصم بالله . و چنگ در زدن قوله تعالى :
وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً
اى تمسكوا . و دست زدن سوار بر چيزى كه بر رحل و زين جهت گرفتن سازند .

اعتصام

(
e'tes m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نگاهدارى شخص خويشتن را از گناه . و دورى و پرهيز از غير مشروع و بىدينى . و چنگ در زدن به چيزى . و اعتصام كردن ف م . : با استوارى و استحكام گرفتن .

اعتضاد

(
e'tez d
) م . ع . ببازو داشتن . و يارى خواستن از كسى .

اعتطاب

(
e'tet b
) م . ع . به لته آتش
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 297 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )