تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧
مر شغور .

اشغولة

(
ocqulat
) ا . ع . كار و بار و آنچه باز دارد كسى را .

اشغى

(
acq
) ص . ع . رجل اشغى : مردى كه دندانهاى وى ناهموار و دراز بود . ج : شغو . (
coqv
) .

اشفا

(
ecf
) ا . ع . درفش كفشگران . و سوزان كلان - مؤنث است .

اشفاء

(
acf '
) ع . ج شفا .

اشفاء

(
ecf '
) م . ع . مشرف شدن بر چيزى يق اشفى المريض على الموت - و لا يستعمل الا فى الشر . و اشفى الشيى اياه : داد او را آن چيز كه طلب شفا كند از آن . و اشفى الله له عسلا : قرار داد خدا عسل را از براى او شفا . و اشفاه : تندرستى خواست براى او . و تندرستى داد او را .

اشفار

(
acf r
) ع . ج شفر (
cofr
) و (
cafar
) .

اشفاف

(
ecf f
) م . ع . بعضى را بر بعضى گزيدن . و فزونى نهادن . و كم نمودن و زياده . كردن - از اضداد است .

اشفاق

(
acf q
) ع . ج شفق (
cafaq
) .

اشفاق

(
ecf q
) م . ع . اشفقت من كذا اشفاقا : نرسيدم از آن . و اشفقت على الصغير : مهربانى كردم بر آن كودك و امر وى را اصلاح نمودم . و نيز اشفاق : كم كردن .

اشفاق

(
ecf q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شفقت و مهربانى . و غمخوارى و ملاطفت .

اشفترار

(
ecfetr r
) م . ع . پراكنده شدن . و شكسته شدن چوب . و پريشان گرديدن چيزى . و فراخ شدن شعلهء چراغ .

اشفترار

(
ecfetr r
) ا . ع . پراكندگى .

اشفع

(
acfa '
) ص . ع . رجل اشفع : مرد دراز بالا .

اشفند

(
acfand
) ا خ . پ . بلوكى از بلوكات نيشابور .

اشفى

(
acf
) ص . ع . شافىتر . و مقتدرتر و تواناتر . و مؤثرتر . و حاذق‌تر در طبابت . و مردى كه لبهاى خود را روى هم نگذارد .

اشفى

(
acf
) ا . ع . درفش كفشگران . و سوزن كلان . ج : اشافى .

اشفياء

(
acfi '
) ا خ . ع . نام پشته‌اى .

اشفية

(
acfiat
) ع . ج شفاء .

اشق

(
ocaq
) ا . پ . اشه كه اشترك نيز نامند عبارت از يك قسم صمغ سفرى است از محصولات ايران و از يكى از نباتات طايفهء چترى عمل مىآيد .

اشق

(
occaq
) ا . ع . مر . اشق .

اشق

(
acaqq
) ص . ع . دشوارتر و سخت‌تر . و اسبى كه در دويدن چپار است رود . و اسب گشاده دست و پا . و اسب دراز . و مردى كه ما بين فروج آن دورى بود . ج : شقّ .

اشق

(
acaqq
) ا خ . ع . نام موضعى .

اشقاء

(
ecq '
) م . ع . اشقى اشقاء : شانه كرد . و اشقاه الله : بدبخت كرد او را خداى .

اشقاء

(
aceqq '
) ع . ج شقيق (
caqiq
) .

اشقاح

(
acq h
) ا . ع . اشقاح الكلاب : كون سگان يا كنج دهان آنها .

اشقاح

(
ecq h
) م . ع : اشقح اشقاحا : دور رفت . و دور كرد . و اشقح البسر : سرخ شد غورهء خرما و رنگ گرفت . و اشقح النخل : صاحب غورهء زرد و سرخ شد خرما بن .

اشقاذ

(
ecq z
) م . ع . راندن و دور كردن يق اشقذته فشقذ : راندم او را پس دور شد .

اشقاقل

(
acq qol
) ا . ع . ريشهء درخت هندى .

اشقاقل

(
ecq qel
) ا . پ . گزر برى كه بيخى است پر گره و بالزوجت و اندك شيرين و پروردهء آن مستعمل و شقاقل نيز گويند .

اشقان

(
ecq n
) م . ع . اشقن ماله : كم گرديد مال او را . و نيز اشقان : كم كردن . و كم دادن يق اشقن العطية اى قللها .

اشقاه

(
ecq h
) م . ع . رنگ گرفتن غورهء خرما و منه نهى عن بيع التمر حتى يشقه .

اشقح

(
acqah
) ص . ع . سرخ سپيد .

اشقر

(
acqar
) ص . ع . اسب سرخ فش و دم . و مرد سپيد سرخ . و آن كه سپيدى او را سرخى غالب باشد . و خون بسته . و ا خ . لقب سنقر ملك دمشق . و بعير اشقر ص . : شتر سخت سرخ موى .

اشقر

(
acqar
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - اسب سرخ‌گون .

اشقر

(
acqar
) ا خ . پ . نام اسب بهرام گور .

اشقرار

(
ecqer r
) م . ع . سرخ سپيد شدن .

اشقرديون

(
acqardiun
) ا . پ . مأخوذ از اسكورديون يونانى كه بمعنى سير صحرائى و موسير باشد .

اشقره

(
acqare
) ا . پ . هيزم نيم‌سوخته . و زغال افروختهء خاموش كرده .

اشقياء

(
acqi '
) ع . ج شقى (
caqiy
) .

اشك

(
ack
) ا . پ . هر قطره عموما . و و قطرهء آب چشم خصوصا . و سالك راه خدا و پارسا و زاهد . و اشك تلخ : مى و شراب . و اشك داورى : زارى و گريهء مظلوم در نزد حاكم . و اشك شيرين : گريه‌اى كه جهت آن شادى بود . و اشك داودى : گريهء بسيار . و اشك طرب : گريهء شادى . و اشك ميغ : قطرهء باران . و نيز اشك ا خ . : يكى از پادشاهان ايران كه سلسلهء وى را اشكانيان گويند .

اشك

(
acak
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - خر و حمار .

اشكاء

(
eck '
) م . ع . چون مهموز باشد شاخه برآوردن درخت يق اشكات الشجرة