تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 268

مساهمون:

ص٢٦٨
بعضونها . و چون واوى و يائى باشد يق اشكى فلانا : بيمار يافت فلان را . و اشكى فلانا من فلان : گرفت از فلان براى به همان چيزى كه خشنود گرداند او را . و اشكاه : بگله آورد او را . و افزود اذيت و گلهء او را . و دور كرد شكايت و گلهء او را - از لغات اضداد است

اشكاد

(
eck d
) م . ع . دادن . و ورزيدن مال حقير را .

اشكار

(
eck r
) ا . پ . شكار و نخجير و صيد .

اشكار

(
eck r
) م . ع . اشكر الضرع اشكارا : پر شير گرديد آن پستان . و اشكر القوم : صاحب شتران بسيار شير شدند . و يا دوشندهء شتران پر شير گرديدند آن قوم . و اشكر النخل : شكير برآورد آن خرما بن . و اشكر الشجر : برگ برآورد آن درخت . و اشكر الكرم : بردميد نهال رز از شاخ وى .

اشكارى

(
eck ri
) ا . پ . شكارى و شكارچى و نخجيرگير و صياد .

اشكاع

(
eck '
) م . ع . بخشم آوردن . و ملول ساختن و بستوه آوردن كسى را يق اشكعه اشكاعا .

اشكال

(
ack l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - صورتها و نقشها و پيكرها و شكلها .

اشكال

(
ack l
) ع . ج شكل (
cakl
) و (
cekl
) و امور اشكال : امور متشابه .

اشكال

(
eck
) م ع . اشكل الامر اشكالا : پوشيده شد آن كار و مشتبه گرديد . و اشكل النخل : رطب گرديد غورهء خرما و پخته شد . و اشكلت العين : سرخ سپيد شد چشم . و اشكل الكتاب : دور گردانيد مشكلات كتاب را و مقيد باعراب و نقاط كرد حروف آن را .

اشكال

(
eck l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى و عدم سهولت . و ترديد و اشتباه و پيچ و تاب . و درهم و برهم . و در اشكال افتادن ف ل . : در زحمت و دشوارى افتادن . و اشكال داشتن : دشوارى داشتن . و اشكال كردن ف م . : ترديد كردن .

اشكالات

(
eck l t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - سختيها و دشواريها . و ج اشكال .

اشك‌آلود

(
ack - lud
) ص . پ . چشم آلوده باشك .

اشكام

(
eck m
) م . ع . اشكمه اشكاما : پاداش داد او را .

اشكان

(
ack n
) ا خ . پ . نام دومين پادشاه سلسلهء اشكانى كه پس از اشك پادشاهى كرد .

اشكانى

(
ack ni
) ص . پ . منسوب به اشك كه سر سلسلهء اشكانيان باشد .

اشكانيان

(
ack ni n
) ج ا خ . پ . سلسله‌اى از پادشاهان ايران كه از نژاد اشك مىباشند و پس از سرداران اسكندر مقدونيائى تا زمان پادشاهى ساسانيان مدت چهار صد و شصت و يك سال در ايران سلطنت كرده‌اند .

اشكاوند

(
ack vand
) ا خ . پ . كوهى نزديك سيستان .

اشكاه

(
eck h
) م . ع . مشته گرديدن كار . و مشكل شدن آن يق اشكه الامر .

اشكبار

(
ack - b r
) ص . پ . گريان و اشك‌ريزان . و كسى كه پىدرپى گريه مىكند .

اشكبارى

(
ack - b ri
) . پ . ريزش پياپى اشك از چشم .

اشكباريدن

(
ack - b ridan
) م . ع . بسيار گريه كردن و اشك بسيار ريختن .

اشكباز

(
ack - b z
) ص . پ . اشك‌ريز و اشك‌افشان .

اشكبوس

(
ack - bus
) ا خ . پ . مبارزى كه افراسياب بمدد پيران ويسه فرستاد و رستم وى را بكشت .

اشكردن

(
eckardan
) ف م . پ . شكردن و شكاردن .

اشك‌ريز

(
ack - riz
) و اشك ريزان (
ack - riz n
) ص . پ . چشمى كه اشك بسيار مىافشاند .

اشكره

(
eckere
) ا . پ . هر مرغ شكارى . و قسمى از مرغ شكارى از جنس باشه و از آن كوچكتر كه پيغو نيز گويند .

اشكز

(
ockozz
) ا . ع . چيزى مانند اديم سپيد كه بدان زين را استوار كنند .

اشكستن

(
eckastan
) ف م . پ . شكستن .

اشكسته‌بند

(
eckaste - band
) ا . پ . شكسته‌بند و رداد .

اشكش

(
ackac
) ا ج . پ . نام پهلوانى در قديم .

اشكفت

(
ackeft
) ا . پ . حيرت . و تعجب . و آشفتگى و اضطراب ناگهانى .

اشكفت

(
eckaft
) ا . پ . مغاره و غار و رخنهء كوه .

اشك فشان

(
ack - fac n
) ص . پ . چشمى كه اشك بسيار مىافشاند .

اشكفه

(
ecofe
) ا . پ . شكوفهء درخت . و قى و استفراغ .

اشكل

(
ackal
) ص . ع . آنكه در وى سرخى و سپيدى بهم آميخته باشد . و يا آنكه در وى سپيدى مايل بسرخى و تيرگى بود . و شترى كه سياهى آن بسرخى آميخته باشد . و فى الحديث : كان رسول الله صلى الله عليه و آله اشكل العين اى فى بياضها شىء من الحمرة . و قچقار سپيد تهيگاه . و ماء اشكل : آب به خون آميخته . و قولهم هذا اشكل به : يعنى مشابه‌تر است به آن . وا . سدر و كنار كوهى .

اشكل

(
ackal
) ا . پ . پايبند و