تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 261

مساهمون:

ص٢٦١
گرفتن . و درآمدن در سخن . و سخن را در خصومت چپار است بردن . و به چپ و راست رفتن در آن حال . و گرفتن كلمه‌اى را از كلمهء ديگر .

اشتقاق

(
ecteq q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اصل هر چيزى . و طريقهء بيرون آوردن كلمه‌اى از كلمهء ديگر .

اشتقاقات

(
ecteq q t
) ع . ج اشتقاق .

اشتقاقى

(
ecteq qi
) ص . پ . منسوب به اشتقاق .

اشتك

(
ectak
) ا . پ . جامه‌اى كه كودك نوزائيده را در آن پيچند و قنداق و پازار نيز گويند .

اشتكاء

(
ectek '
) م . ع . گله كردن . و فلان يشتكى به ( مجهولا ) : فلان متهم است بدان . و ساختن پوست را تا دوغ زنند .

اشتكار

(
ectek r
) م . ع . اشتكر الضرع : پر شير شد پستان . و اشتكر النخل : شيكر برآورد خرمابن . و اشتكر الشجر : برگ ريزه درآورد درخت . و اشتكر الكرم : بردميد نهال درخت رز از شاخ آن . و اشتكرت السماء : نيك باريد آسمان . و اشتكرت الرياح بالمطر : باران آورد باد . و اشتكرت الحر و اشتكر البرد : سخت شد گرما و سرما . و اشتكر فى عدوه : نيك دويد و كوشش كرد در آن .

اشتكال

(
ectek l
) م . ع . مشتبه شدن امر يق اشتكل الامر .

اشتلال

(
ectel l
) م . ع . رهانيدن كسى را . و يكسو كردن . و خواندن كسى را تا وارهاند آن را .

اشتلابوس

(
ectel bus
) و اشتلاپوس (
ectel pus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - درختى ستبر و خارناك و پوست آن مانند قرفه سرخ و ضخيم و دار شيشعان نيز گويند .

اشتلحونا

(
ectalhun
) ا . پ . عصاى سلطنت .

اشتلم

(
octolom
) ا . پ . ظلم و تعدى . و غلبه و تندى و زور . و اشتلم كردن ف م . : ظلم و تعدى كردن و داد و بيداد كردن . و به تندى و زور چيزى گرفتن .

اشتم

(
actem
) ا . پ . چرك خونين كه از زخم پالايد .

اشتمات

(
ectem t
) ا . ع . اول فربهى .

اشتماذ

(
ectem z
) م . ع . زدن قچقار سرين ماده را تا بلند كند پس برجهد به روى يق اشتمذ الكبش اذا ضرب الالية حتى ترتفع فيسفد .

اشتمال

(
ectem l
) م . ع . در خود پيچيدن جامه . و اشتمل عليه الامر : دراز گرفت او را . و احاطه نمود . و اشتمل الرجل : بشتافت آن مرد . و اشتمل على سيفه : زير جامهء خود كرد شمشير را .

اشتمال

(
ectem l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - احاطه و فراگرفتگى .

اشتمام

(
ectem m
) م . ع . بوئيدن .

اشتو

(
actu
) ا . پ . زغال . و زغالدان . و انگشت و اصبع .

اشتوا

(
actov
) ا . پ . اشتو و زغال . و زغالدان .

اشتوا

(
octov
) ا . پ . سبزه .

اشتواء

(
ectev '
) م . ع . بريان شدن . و بريانى ساختن .

اشتوانه

(
octov ne
) ا . پ . انگشتانه .

اشتود

(
octavad
) ا . پ . روز دوم از خمسهء مسترقه . و بودن آفتاب در برج عقرب - و در اين روز آتش‌پرستان جشن كنند و عيد گيرند . و ا خ . رب النوع قدرت .

اشتوره

(
octure
) ا . پ . گياه خاردارى تلخ كه شتر برغبت خورد .

اشتوم

(
octum
) ا . پ . كاه ساقهء هر غله . و بقله . و جاروئى كه از ساقهء غله‌ها سازند .

اشتوه

(
octuh
) ا . پ . گياه خاردارى تلخ كه شتر برغبت خورد و اشتوره نيز گويند .

اشته

(
actah
) ا خ . ع . لقب جماعتى از محدثين اصفهان .

اشتها

(
ecteh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميل به غذا و طعام و خواهش طعام و رغبت آن .

اشتهاء

(
ecteh '
) م . ع . اشتهاه اشتهاء : خواست آن را و آرزوى وى نمود . و دوست داشت آن را .

اشتهار

(
ecteh r
) م . ع . آشكار كردن . و آشكار شدن يق اشتهره فاشتهر .

اشتهار

(
ecteh r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شهرت و نامورى و نيك‌نامى . و عظمت و آبرو و حرمت . و معروفيت . و اطلاع . و افشا . و خورشيد اشتهار ص . : آشكار و هويدا مانند آفتاب . و اشتهار داشتن ف ل . : معروف و مشهور شدن و نامور گشتن . و اشتهار شدن : مشهور و معروف گشتن . و روشناس و آشكارا گشتن و معلوم شدن . و نامدار گرديدن و ظاهر و هويدا شدن . و اشتهار كردن ف م . : اعلام كردن و افشا نمودن .

اشتهارنامه

(
ecteh r - n me
) ا . پ . نامه‌اى كه جهت آشكار كردن و شهرت دادن خبرى نويسند تا همهء مردم از آن خبر و كار مطلع شوند . و اعلان و اعلان‌نامه .

اشتياب

(
ecti b
) م . ع . اشتاب اشتيابا : آميخته شد .

اشتياذ

(
ecti z
) م . ع . عمامه بر سر بستن .

اشتيار

(
ecti r
) م . ع . انگبين چيدن . و فربه شدن ستور .

اشتآز

(
ecte z
) م . ع . اشتاز اشتآزا : رميد .

اشتياف

(
ecti f
) م . ع . گردن دراز كردن و نگريستن در چيزى . و ديدبانى كردن . و درشت