تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 257

مساهمون:

ص٢٥٧

اشاجع

(
ac je '
) ع . ج اشجع (
ecja '
) .

اشاح

(
ec h
) و (
oc h
) ا . ع . حمايل و دو رشتهء منظوم از مرواريد و جواهر مختلف الالوان بر يكديگر پيچيده كه زنان از گردن تا زير بغل آويزند . و يا دوالى پهن و مرصع بجواهر رنگارنگ . مر . وشاح و وشاح .

اشاحة

(
ec hat
) م . ع . گياه شيح رويانيدن زمين . و پرهيز كردن مرد . و كوشش نمودن در كار و دوام كردن بر آن . و فروهشتن اسب دم خود را . و اشاح بوجهه : اعراض نمود .

اشادة

(
ec dat
) م . ع . برافراشتن چيزى . و برداشتن آواز . و آشكار كردن چيزى . و نسبت كردن سخنى را به كسى . و بلند گردانيدن قدر و منزلت كسى را يق اشاد بذكره . و تعريف كردن . و شناسانيدن گم شده را . و هلاك كردن .

اشارات

(
ec r t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى اشاره‌ها . و نشانها و علامتها .

اشارة

(
ec rat
) م . ع . انگبين چيدن . و رياضت دادن اسب را . و سوار شدن بر آن در وقت بيع تا بنگرند حسن و روش آن را . و اشاره كردن بسوى آن بدست و جز آن . و اشار عليه بكذا : فرمود و امر كرد او را . و اشار النار و اشار بها : بلند كرد آتش را . و اشرنى عسلا : اعانت كرد مرا برگرفتن عسل .

اشاره

(
ec re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نمودن چيزى را بدست و جز آن . و نشان دادن آن چيز را دايما . و رمز و پرخيده . و در اصطلاح زبان‌آموز كلمهء اشاره كلمه‌اى را گوئيم كه بدان اسم عامى را تخصيص داده و به مقصود اشاره مىنمايند مانند كلمهء من در كتاب من و كلمهء او در درس او كه بدين دو كلمه كتاب و درس را كه اسم عام مىباشند تخصيص داده و به شخص من و شخص او اشاره مىنمايند . و اشاره شدن ف ل . : نشان داده شدن چيزى را بدست و جز آن و نموده شدن آن . و اشاره كردن ف م . : نمودن چيزى را بدست و جز آن . و نشان دادن . و نمودن . و برمز نمودن .

اشارى

(
ac ri
) و (
oc ri
) ع . ج اشران .

اشارير

(
ac rir
) ع . ج اشرارة .

اشآز

(
ec z
) م . ع . بىآرام گردانيدن و ترسانيدن كسى را و منه قول معاوية بن ابى سفيان لخاله و قد طفق بيكى : ما يبكيك يا خال اوجع يشئزك ام حرص على الدنيا .

اشاش

(
ac c
) و اشاشة (
ac cat
) م . ع . اش اشاشا و اشاشة ( از باب ضرب و نصر ) : شاد شد و نشاط و خوشحالى نمود .

اشاش

(
ac c
) و اشاشة (
ac cat
) ا . ع . شادى و نشاط .

اشاشة

(
ec cat
) م . ع . اشاشت النخلة اشاشة : دانه سخت نكرد آن خرما بن .

اشاصة

(
ec sat
) م . ع . چون واوى بود ماليدن دندان بمسواك . و چون يائى باشد گشن نپذيرفتن خرمابن يق اشاصت النخلة : گشن نپذيرفت آن خرما بن .

اشاطة

(
ec tat
) م . ع . سوزانيدن و هلاك نمودن . و باطل و تباه ساختن . و جدا كردن گوشت را . و پراكنده نمودن و پيش آوردن كسى را براى كشتن يق اشاط دمه او بدمه اى اذهبه او عمل فى هلاكه او عرضه للقتل . و كشتن شتر قمار را . و صاحب سهم پسين شدن از شتر قمار .

اشاعة

(
ec at
) م . ع . تابع و يار گردانيدن چيزى را يق اشاعكم السلام و بالسلام : سلامت را پير و يار شما گرداند . و پريشان و كم‌كم انداختن شتر ماده بول را يق اشاعت الناقة ببولها اذا رمته متفرقا . و اشاع بالابل : بانگ كرد شتران را و زجر كرد تا برگردند . و فاش و آشكار كردن خبر را يق اشعته و اشعت به : فاش و آشكار كردم آن را .

اشاعث

(
ac 'es
) و اشاعثة (
ac esat
) ع ح اشعت (
ac'as
) .

اشاعر

(
ac 'er
) ع . ج اشعر .

اشاعرة

(
ac erat
) ج ا خ . ع . طايفه‌اى از حكما . و ج اشعرىّ .

اشاعه

(
ec e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فاش و آشكار . و شيوع . و اشاعه دادن ف م . : فاش و آشكار نمودن . و شيوع دادن . و اشاعه كردن : فاش و آشكار كردن .

اشافة

(
ec fat
) م . ع . اشاف عليه اشافة : اطلاع يافت بر آن . و اشاف منه : ترسيد از وى .

اشافى

(
ac fi
) ع . ج اشفية (
acfiat
) و ج ج شفاء و ج اشفى (
ecf
) .

اشاق

(
ac q
) و (
oc q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پسر و غلام .

اشاكة

(
ec kat
) م . ع . خار برآوردن درخت يق اشاكت الشجرة . و رسانيدن خار را به كسى و رنجانيدن به آن . و بخار دوختن كسى را .

اشالة

(
ec lat
) م . ع . دم برداشتن ماده شتر . و برداشتن سنگ را .

اشام

(
ac m
) ا . پ . خوراك به قدر حاجت و قوت لا يموت .

اشام

(
ec m
) م . ع . اشام اشاما : به شام رفت .

اشأم

(
ac'am
) ا . ع . جانب چپ يق فى صفة الابل لا يأتى خيرها الا من الاشأم - يريد بخيرها لبنها لانها انما تحلب و تركب من جانب الا يسر .