تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 213

مساهمون:

ص٢١٣
كه بنماياند بوى بهترى كار را .

استخالة

(
estex lat
) م . ع . چون واوى باشد يق استخاله المال : بعاريت خواست از او مال را . و استخالهم : خدم و حشم خود ساخت آنها را . و استخال فيهم : بخالى گرفت آنها را و خال خواند . و چون يائى بود يق استخال فلان : تكبر و بزرگ‌منشى نمود فلان .

استخانة

(
estex nat
) م . ع استخانه استخانة : خائن شمرد آن را .

استخباء

(
estexb '
) م . ع . استخبى خباء استخباء : خرگاه افراخت . و در خرگاه درآمد .

استخبار

(
estexb r
) ا . ع . استخبره استخبارا : خبر پرسيد از وى .

استخبار

(
estexb r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرسش و استفسار . و خبرگرفتگى . و تجسس و تفتيش و پژوهش و تفحص و كسب اطلاع و آگاهى . و كسب و درخواست خبر .

استخبال

(
estexb l
) م . ع . استخبلنى نافة : ماده شترى از من بعاريت خواست .

استخثان

(
estexs n
) م . ع . مستولى شدن و غالب گشتن خواب .

استخدام

(
estexd m
) م . ع . استخدمه استخداما : چاكر داشتن خواست او را . و خدمت خواست از وى . و خادم خواست .

استخدام

(
estexd m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمت و چاكرى . و طلب خدمت و چاكرى .

استخذاء

(
estexz '
) م . ع . چون ممهوز باشد يق استخذء استخذاء : فروتنى كرد او را و منقاد وى شد . و چون واوى و يائى بود يق استخذيت له : فروتنى كردم وى را .

استخر

(
estaxr
) ا . پ . آب‌گير و تالاب و غدير و بركه . و ا خ . نام قديم شهر پرسپوليس كه اكنون خرابه‌هاى آن معروف به تخت جمشيد است .

استخراب

(
estexr b
) م . ع . استخرب استخرابا : شكسته شد از مصيبت . و استخرب اليه : آرزومند آن شد .

استخراج

(
estexr j
) م . ع . بيرون آوردن . و بيرون كردن خواستن .

استخراج

(
estexr j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برآوردگى و خروج و صدور . و برگزيدگى و انتخاب . و اخراج . و بيرون . و بدر و خارج . و استخراج كردن ف م . : بدر كردن و بيرون كردن و خارج نمودن . و طرد و دفع كردن .

استخراط

(
estexr t
) م . ع . استخرط فى البكاء استخراطا : ستيهيد در گريه و سخت گريست .

استخساس

(
estexs s
) م . ع . استخسه استخساسا : خسيس شمرد او را .

استخشان

(
estexc n
) م . ع . استخشنه استخشانا : درشت و خشن يافت آن را .

استخصاص

(
estexs s
) م . ع . استخصه استخصاصا : گردانيد او را از خواص خود .

استخفا

(
estexf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پنهان‌شدگى و نهان‌گرديدگى .

استخفاء

(
estexf '
) م . ع . استخفا استخفاء : نهان و پوشيده گرديد .

استخفار

(
estexf r
) م . ع . استخفر به استخفارا : شرمندگى خواست از وى .

استخفاف

(
estexf f
) م . ع . استخفه استخفافا : سبك شمرد آن را و خوار داشت . و استخف فلانا عن رأيه : داشت فلان را بر جهل و سبكى و بىقدرى و كم‌قيمتى و ذلت و حقارت و تحقير و شرمندگى و خجلت .

استخلاء

(
estexl '
) م . ع . استخلى المكان استخلاء : خالى شد آنجاى . و استخلى الملك : خلوت خواست با پادشاه .

استخلاب

(
estexl b
) م . ع . استخلبه استخلابا : بريد آن را . و درود آن را .

استخلاص

(
estexl s
) م . ع . رهائى جستن . و استخلصه لنفسه : خاص كرد آن را براى خود .

استخلاص

(
estexl s
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درخواست آزادى و رهائى . و نجات از حبس و خلاصى . و معافى . و آزادى . و معاف‌شدگى . و خلاص‌شدگى . و نجات يافتگى .

استخلاط

(
estexl t
) م . ع . استخلط البعير استخلاطا : فروبرد نرهء شتر نر را در كس ماده شتر .

استخلاف

(
estexl f
) م . ع . استخلف لاهله استخلافا : آب بركشيد براى اهل خود . و استخلف فلانا : خليفه و جانشين كرد فلان را بجاى خود .

استخلاف

(
estexl f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نامزدى جانشين و ولايتعهد . و باقى گذاشتگى اولاد . و جانشينى . و در پى ماندگى .

استخمار

(
estexm r
) م . ع . استخمره استخمارا : به بندگى گرفت او را بقهر .

استخنان

(
estexn n
) م . ع . استخنت البئر : بد بو شد چاه .

استخوال

(
estexv l
) م . ع . استخولهم استخوالا : خدم و حشم خود ساخت آنها را . و استخول فيهم : بخال گرفت آنها را و خال خواند . مر . استخالة .

استخوان

(
ostox n
) ا . پ . عظم و جزء