تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 208

مساهمون:

ص٢٠٨

استبداع

(
estebd '
) م . ع . استبدعه استبداعا : بديع شمرد آن را .

استبدال

(
estebd l
) م . ع . استبد له به : گرفت آن را بدل آن . و خواست آن را عوض آن

استبذاذ

(
estebz z
) م . ع . استبذ استبذاذا : به خودى خود پرداخت . مر . استبداد .

استبر

(
estabr
) ص . پ . ستبر و گنده و كلان و بزرگ و هنگفت و جسيم .

استبرا

(
estebr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى طلب براعة و پاكى از بول و حيض . و استبرا كردن ف م . : پاك كردن ذكر از بول و رحم از خون .

استبراء

(
estebr '
) م . ع . استبرء الخبر استبراء : طلب تمام كرد از آن خبر تا دريابد و قطع شبهه از آن كند و استبرء الرجل امراته : وطى نكرد آن مرد زن خود را تا آنكه حايض شد . و ستبرأت المراة من الحيض : طلب كرد آن زن پاكى رحم خود را از خون . و استبرء الجلالة : بست آن جلاله را و حبس كرد آن را تا آنكه نجاسات را نخورد . و استبرء الذكر : پاك كرد ذكر را از بول . و نيز استبراء برات خواستن از عيب و وام و مانند آن .

استبراد

(
estebr d
) م . ع . سرد يافتن . و سرد شمردن .

استبراز

(
estebr z
) م . ع . استبرز الشيى استبرازا : بيرون كرد آن چيز را .

استبراق

(
estebr q
) ا . ع . نوعى از اطلس و استبرق .

استبرق

(
estabraq
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ديباى ستبر . و ديباى بزر ساخته شده . و جامهء حرير ستبر مانند ديبا . و برنداق سرخ مشابه زههاى كمان .

استبرقى

(
estabraqiy
) ص . ع . منسوب به استبرق .

استبرك

(
estabrak
) ا . پ . ديباى ستبر و گنده . و كميخاب . و اطلس .

استبزال

(
estebz l
) ا . ع . استبزل الدّن : شراب صاف برآورد از خم .

استبسال

(
estebs l
) م . ع . بر جنگ دل نهادن تا بكشد يا كشته گردد . و استبسل نفسه للموت : بر مرگ دل نهاد .

استبشار

(
estebc r
) م . ع . مژده دادن . و شاد شدن . و يقين كردن بخبر قوله تعالى :
يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ .

استبشاع

(
estebc '
) م . ع . استبشعه استبشاعا : بىمزه شمرد آن را .

استبصار

(
estebs r
) استبصر استبصارا : طلب بصيرت كرد . و بينا دل شد - يعدى بفى - و پيدا و آشكار گرديد .

استبصار

(
estebs r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانائى از روى يقين . و بينائى . و بينا دلى .

استبضاع

(
estebz '
) م . ع . استبضع الشيى استبضاعا : بضاعت ساخت آن چيز را . المثل : كمستبضع تمر الى هجر و ذلك لان هجرا معدن التمر .

استبضاع

(
estebz '
) ا . ع . نوعى از نكاح در جاهليت كه زن از مرد خواهش جماع مىكرد تا وى را فرزند آيد .

استبطاء

(
estebt '
) م . ع . بطئ شمردن .

استبطان

(
estebt n
) م . ع . در نهان داشتن و استبطن امره : محروم راز او شد . الحديث : رجل ارتبط فرسا . ليسطبتنها اى يطلب ما فى بطنها من النتاج .

استبعاء

(
esteb ' '
) م . ع . استبعا استبعاعا : بعاريت گرفت سگ شكارى و اسب رهان را .

استبعاد

(
esteb ' d
) ا . ع . دورى جستن . و استبعد فلان : دور شد فلان . و استبعد الشيى : بعيد شمرد آن چيز را .

استبعال

(
esteb ' l
) م . ع . استبعل المكان استبعالا : بعل گرديد آن مكان . و كذلك استبعل النخل ( مر . بعل ) . و استبعل الرجل : شوهر گرديد آن مرد .

استبغاء

(
estebq '
) م . ع . اعانت خواستن . و مطلب خواستن از كسى . و بر طلب داشتن كسى را . و استبغيته : جستم آن را .

استبقاء

(
estebq '
) م . ع . استبقاه استبقاء : زنده و باقى گذاشت آن را . و شرم داشت آن را . و استبقى من الشيى : گذاشت بعض آن چيز را .

استبكاء

(
estebk '
) م . ع . استبكاه استبكاء گريانيد او را .

استبلال

(
estebl l
) م . ع . استبل استبلالا : به شد از بيمارى - يعدى به من - و نيكو شد حال او پس از لاغرى و سختى .

استبهاج

(
estebh j
) م . ع . استبهج استبهاجا : شاد شد .

استبهال

(
estebh l
) م . ع . استبهل الناقة : دوشيد ماده شتر بىپستان بند را . و استبهل الوالى الرعية : مهمل گذاشت والى آن رعيت را . و استبهل البادية القوم : بىقيد و مطلق العنان گردانيد باديه آن قوم را يعنى چون بباديه نازل شدند ديگر سلطانى بايشان نمىرسد و هرچه مىخواهند مىكنند و منه قولهم فى بنى شيبان استبهلته السواحل لانهم كانوا نازلين بشط البحر لا يصل اليهم السلطان يفعلون ما شاءوا .

استبهام

(
estebh m
) م . ع . استبهم عليه استبهاما : گنگ گرديد و حرف زدن نتوانست . و سخن آشكار و فصيح گفتن نتوانست . و استبهم الامر : بسته و مشتبه شد آن كار .

استتابة

(
estet bat
) م . ع . استتابه